Salı , Mart 16 2021
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Küçükbaş Hayvancılık / Küçükbaş Hayvan Hastalıkları / Kuzu Ve Oğlakların İshal Olması Nasıl Engellenir
Kuzu Ve Oğlakların İshal Olması Nasıl Engellenir

Kuzu Ve Oğlakların İshal Olması Nasıl Engellenir

İSHAL OLGULARINDA KORUYUCU YAKLAŞIMLAR

Koyun yetiştiricilerinin güvenli üretim, yüksek kaliteli ürün, karlı ve sürdürülebilir bir işletme yapısı için yüksek standartlarda sürü sağlığı ve refahı uygulamalarına ihtiyacı vardır.

Kuzu Ve Oğlakların İshal Olması Nasıl Engellenir

Optimal fiziksel ve finansal performansın sağlanması için sürü sağlığı planlanmasının yapılması ve sürü sağlığı ve yönetimi uygulamaları odaklı bir üretim ve yetiştirme programı uygulanması önerilmektedir. Veteriner sürü sağlığı planlarının anahtar noktaları hastalık kontrol stratejileri, tüm üretim ve yetiştirme aşamalarında gözlem/izleme ve uygulamaların çıktılarının/sonuçlarının değerlendirilmesi ve yeni stratejilerin geliştirilmesini kapsamaktadır. Hayvan refahı da uluslararası düzenlemeler çerçevesinde bu tabloya eklenmiştir. Veteriner sürü sağlığı planlaması ileriye dönük bir programdır. Amacı, hayvan sağlığının korunması ve geliştirilmesi,  fiziksel ve finansal üretkenliğin artırılmasıdır. İşletmeye/sürüye özel olarak hazırlanmış, hedefleri olan koruyucu yaklaşımlara odaklanmıştır.

Sürü sağlığının korunmasında temel yaklaşımlar; neonatal hayvanların mikroorganizmalara maruziyetinin azaltılması için izolasyon, ayrılmış alanlarda barındırma ve genel hijyenik önlemlerin alınması, koyun/keçi ve yeni doğanlarda iyi bakım ve besleme uygulamaları ile non-spesifik direncin artırılması, kolostrum yönetimi ile pasif transfer yetersizliklerinin önlenmesi, koyun/keçi ve yeni doğanların aşılanması ile spesifik direncin artırılması olarak ifade edilmektedir.

Hastalıktan korunma için;

1) Uygun bir aşı programı,

2) Hastalıkların oluşumunda etkili olan risk faktörlerinin azaltılması için optimal yönetim stratejilerinin uygulanması,

3) Verim özellikleri ve metabolik durumu dikkate alan uygun besleme programları,

4) Metabolik durum ve  verimliliğin değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Enterotokseminin kontrolü ve önlenmesinde yönetimin büyük rolü vardır. Enterotoksemi oluşumunda bağışıklık durumu, gastrointestinal sistemdeki klostridial organizma sayısı ve bu organizmaların toksijenik potansiyelinin büyük etkisi vardır. Aniden karbonhidrattan zengin beslemeye (sulu mera veya tane yemler gibi) geçmek,  C. perfringens popülasyonunda artışa neden olur ve perakut hastalığın patogenezinde önemli rol oynar. Kolostrum yönetimindeki uygulama hatalarının neden olduğu pasif transfer yetersizliği, sütten kesme sonrasında besleme yönetimindeki hatalar ve aşılama protokollerinin uygun olmaması enterotoksemi riski oluşturur. Çiftliklerde bu hatalardan kaynaklanan entrotoksemi vakalarına rastlanmaktadır.

Kriptosporidiyoz kontrolünde en etkili yaklaşımın önleyici ölçümler olduğu bildirilmektedir. Biyogüvenlik ölçümleri ile insanlarda ve hayvanlarda Cryptosporidium enfeksiyonunun etkili bir şekilde önlenebileceği, çiftlik hayvanlarında risk faktörlerinin tanımlanması ile önleme ve kontrol stratejilerinin geliştirilebileceği ifade edilmektedir. Bu parazit ile mücadelede kontamine su kaynakları, ookist atılımı ve çevresel kontaminasyon durumu tespit edilmelidir. Korunmada temel yaklaşımlar; çevrenin ve barınakların ookistlerden temizlenmesi (% 5 amonyak solüsyonu ile dezenfeksiyon), neonatal enfeksiyonların ve mortalitenin minimize edilmesi için hasta hayvanların izolasyonu, direncin artırılması için yeni doğanların yeterli kolostrum almasının sağlanması ve bakım-yönetim düzenlemeleridir.

Kuzu Ve Oğlakların İshal Olması Nasıl Engellenir

Ağıllarda yoğunluğun azaltılması, genç hayvanların yetişkinlerden ayrı tutulması, personel ve hayvanların temasının sınırlandırılması. Parazitin sürü içinde yayılımının azaltılması için senkronize doğum periyodunun kısa tutulması bazı yönetimsel tedbirler olarak önerilmektedir. C. parvum ile enfekte buzağı, kuzu ve oğlakların ekskrete ettiği ookistler serin ve nemli ortamlarda aylarca enfeksiyon yeteneğini korur, ookistlerin enfeksiyon yeteneği soğuk-don havalarda düşer, tropikal iklimlerde kaybolur. Bu nedenle güneş ışığının ookistler üzerindeki etkisine yönelik araştırmalara ihtiyaç olduğu ifade edilmektedir. Genç hayvanlarda C. parvuma karşı sentetik kolostrum içerisinde antikor verilmesi ve bazı rekombinant C. parvum proteinlerinin koruma sağladığı gösterilmiştir. Bu hastalıktan korunmanın yakın gelecekte immunoterapi ve selektif ilaç kombinasyonları ile sağlanabileceği değerlendirilmektedir.

Kuzuların/oğlakların koksidiyozdan korunması için kalabalık barındırmadan kaçınmak gerekir. Ağıllar, gezinti alanları ve tüm doğum penleri temiz ve kuru olmalı, tüm altlıklar ookistlerin sporlanmasını önlemek için düzenli bir şekilde uzaklaştırılmalıdır. Yemlik ve suluklar temiz olmalı ve dışkı kontaminasyonları önlenmelidir. iyi yönetim koşulları sağlandıktan sonra bile bazı koruyucu önlemler gerekli olabilir. Bu önlemlerin zamanlaması, hastalık riskine göre 7-10 gün önce yapılmalıdır. Bu amaçla diclazuril ve toltrazurilin tedavi dozları kullanılabilir.

Doğal koksidiyoziste profilaktik ilaç kullanımının ekonomik etkilerinin değerlendirildiği bir çalışmada, diclazuril (1 mg/kg, oral, 3 hafta ara ile 2 doz) ve sulphadimetoxinin (50 mg/kg, oral, 5 gün süreyle) canlı ağırlık, karkas ağırlığı ve karkas klasifikasyonu üzerindeki etkinliği tartışılmıştır. Bu ilaçların ortalama yağlanma süresini kısalttığı (deneme 52-55 gün, kontrol 60 gün), büyüme oranlarını artırdığı ve tek doz diclazurilin % 8, iki doz diclazurilin % 16 oranında yemden yararlanmayı artırdığı bulunmuştur.

Aşılama

Aşıların doğru ve düzenli kullanımı, spesifik hastalıkların insidansını ve şiddetini azaltabilir. Aşı programları bölgeler veya çiftlikler arasında farklılık gösterebilir. Aşı programı bölgede gözlenen hastalıkların ve laboratuar taramaların sonuçları ışığında muhtemel risklere göre oluşturulur. Klostridial aşılar, tüm koyun ve keçilere yapılması gerekli olan aşılardır ve aşı programının önemli bir parçasıdır. Diğer aşılar işletmeye özel sürü sağlığı programı ve bölgesel hastalık riskleri dikkate alınarak programa eklenir. Bu aşı programında ülkemizdeki hastalıklar dikkate alınarak, kombine klostridial aşılarla birlikte prevalansı yüksek olan şap, çiçek, koyun-keçi vebası, peseudotüberküloz, mavi dil, ektima, Pasteurella spp., E. coli ve bazı bölgelerde kuduz yer alabilir.

Enterotoksemiden korunmada immunoprofilaksi çok önemlidir. Zira hastalık hızlı seyirlidir ve tedavi için zaman yoktur. Hastalıktan korunma için ticari multivalan toksoid aşılar kullanılmaktadır. Koyun ve keçiler, bölgesel hastalık suşları dikkate alınarak, ihtiyaçlar doğrultusunda A, B, C ve D tiplerine karşı gebelik döneminde aşılanmalıdır. Koyunların aşılaması, gebeliğin son döneminde, doğumdan 3-6 hafta önce yapılmalıdır. Böylece kolostral antikor düzeyi yükseltilerek, kuzular ve oğlakların korunması sağlanabilir. Kuzu ve oğlakların aşılaması 4-8. haftalarda yapılabilmektedir.

Biyogüvenlik

Biyogüvenlik programları, enfeksiyon hastalıkların kontrolünde en kritik konudur. Sürüye dış kaynaklardan yeni hastalıkların girişinin önlenmesi veya azaltılması, sürüde bulunan hastalıkların yayılmasının önlenmesi ve muhtemel risklerin azaltılması gibi yönetim uygulamalarını kapsar. Biyogüvenlik uygulamaları içerisinde bulaşma kaynakları, izolasyon ve dezenfeksiyon değerlendirilmelidir. Pratik biyogüvenlik prensipleri, hastalık durumu bilinen çiftliklerden hayvan satın alınması, hayvan taşımalarının temiz ve dezenfekte edilmiş araçlarla yapılması. Satın alınan hayvanların sürüye katılmadan önce 2-4 hafta karantinada tutulması, karantina sürecinde kaşıntı, topallık, eksternal şişlikler ve açıklanamayan ağırlık/kondisyon kayıpları yönünden gözlemlerin sürdürülmesini kapsar.

Karantina sürecinde işletmede uygulanan aşı programı kapsamında aşılamalar ve anti-paraziter tedaviler yapılmalı, tırnak kesimi ve piyeten/footrot (Dichelobacter nodosus enfeksiyonu) kontrolleri yapılmalıdır. Satın alma öncesi ve izolasyon sırasında, enfeksiyon hastalıkları ve aşı geçmişi serolojik testlerle kontrol edilmelidir. İnsan ve hayvan hareketleri, işletme araç trafiği, kontamine materyaller ve vektörler gibi bulaşma kaynakları sınırlandırılmalı. Ziyaretçiler uygun tek kullanımlık kıyafetler, çizme ve dezenfeksiyon kuralları çerçevesinde işletmeye alınmalı, iyi yönetim uygulamaları çerçevesinde bakım-besleme ve aşılama ile sürü direnci artırılmalıdır.

Kuzu Ve Oğlaklarda İshalin Tedavisi Nasıl Yapılır

Kuzu-Oğlak İshallerinin Nedenleri Nelerdir


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Mastitis Nasıl Önlenir

Mastitis Nasıl Önlenir

Makalede Neler Var ?1 MASTİTİS KONUSUNDA ALINABİLECEK ÖNLEMLER1.1 Mastitis Nasıl Önlenir1.2 İneklerde Mastitisten Korunma1.2.1 a) …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.