Cumartesi , Nisan 11 2020
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Genel Konular / ÇOBANLIK MESLEĞİNİN TARİHSEL GEÇMİŞİ
ÇOBANLIK MESLEĞİNİN TARİHSEL GEÇMİŞİ

ÇOBANLIK MESLEĞİNİN TARİHSEL GEÇMİŞİ

ÇOBANLIK MESLEĞİNİN TARİHSEL GEÇMİŞİ

Anadolu’da yaklaşık 6.000 yıl önce başlayan en eski meslekler biridir. Sonraki bin yılda ve Avrasya’ya doğru yayılmıştır. Koyunlar bazı bölgelerde örneğin tavuk ve domuz gibi diğer çiftlik hayvanları ile birlikte aile işletmesine entegre olmuş ve sabit kalmışlardır. Diğer taraftan, büyük bir sürüyü korumak ve yaşamsal faaliyetlerini karşılamak için koyunların meradan meraya hareketli olması gerekir ki bu da mevcut çiftçinin sahip olduğundan farklı bir meslek çeşidinin ortaya çıkarmasını sağlamıştır.

ÇOBANLIK MESLEĞİNİN TARİHSEL GEÇMİŞİ

Çobanlar genellikle toplumdan ayrı olarak göçebe bir yaşam devam ettirirler. Çobanların görevi, sürüsünü yönetmek ve yırtıcı hayvanlardan korumaktır. Çobanlar sürünün göçünü denetlediği gibi örneğin yapağı için uygun pazarlara geldiğinde koyunların kırkımını yapar ve elde ettiği yapağıyı satarlar ya da geçmişte yapılan bugünde bazı bölgelerde devam ettiği gibi çobanlar aynı zamanda koyunları sağar sütünden peynir ve yoğurt yaparlardı.

Çobanlar genelde çiftçinin en genç oğlundan seçilir ve o kişinin arazi işleri ile ilgisi pek olmazdı. Toplumlarda halen çobanlığı ağırlıklı olarak aileden biri yapmakta bu da genelde çocuk, genç, yaşlılar ya da kadınlardan olmaktadır. Bu durum genelde diğer ağır işlere yardım edemeyecek olmalarına dayandırılmaktadır. Bu şekilde çobanlar toplum ile tamamıyla entegre durumdadır. Çobanlar ya ailenin sürüsünü veya birleştirilmiş büyük sürüleri güderek yaşamlarını sürdürürlerdi.

18-19. yüzyılda Avrupa’da çobanlar göçer yaşamdan sabit yaşam tarzına dönerek, büyük arazilerin işçileri olmaya başlamışlardır. Asya ve Afrika ülkelerinde ise koyun ve keçinin toplumlar için önemli bir servet olması çobanlığın önemli bir iş kolu olarak devam etmesini sağlamıştır. Bunun paralelinde geçmişe göre ücretleri yükselmiş, bir çobanı devamlı sürüde tutma daha maliyetli olmaya başlamıştır.

Diğer taraftan dünyanın bazı ülkelerinde koyunların doğal düşmanlarının yok edilmesine getirilen sınırlandırılmalar beraberinde çobanlara olan ihtiyacı arttırmıştır. İngiltere gibi bazı ülkelerde ise koyun sürülerinin büyük kısmı genelde çobansız uzun süre merada tek başlarına kalabilmektedirler. Bu sistemde koyunlar, verimliliği arttırmak için periyodik olarak farklı alanlara taşınmaktadırlar. Daha dayanıklı ırklar ise daha yüksek bölgelere bırakılmaktadırlar. Yetiştiriciler sürülerinin yanına doğum ve kırkım gibi gerektiği dönemlerde gitmektedirler.

Çobanlık mesleği, küçük farklılıklarla her yörede aynı şekilde yapılmaktadır. Hayvan güdücülük, Türk yurtlarında önemli mesleklerdendir ve bir piri olduğu düşünülür. Bu yüzden, bugün dahi Türkmenistan’da “Çolpan Ata” çobanların koruyucu piri olarak kabul görmektedir. Peygamber mesleği olarak da bilinen çobanlık, mukaddes bir vazife olarak kabul görür.

Çobanlık mesleği genellikle sülaleden gelen soylu ve mitolojik bir meslek olarak da tasvir edilmektedir. Bugün halen bazı bölgelerde fakirlikten çoban olunduğu sanılmaktadır; oysa çobanlık, önemli bir iştir ve bu mesleği yapanlara ihtiyaç bulunmaktadır.

Çoban, sürüyü iyi otlatmalı ki sürüden iyi verim alınsın; çobanlık, küçükbaş hayvancılığın kilit noktasıdır ve verimde en etkili unsurdur. Gelinen noktada çobanlar ile ilgili bazı dramatik değişiklikler olmuştur. Ancak birçok toplumda çoban küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde ekonominin önemli bir parçası olan konumunu halen devam ettirmektedir.


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Çiğ Süt Kalitesini Etkileyen Faktörler

Çiğ Süt Kalitesini Etkileyen Faktörler

Makalede Neler Var ?1 Çiğ Süt Kalitesini Etkileyen Faktörler Nelerdir1.1 Kaliteli bir çiğ sütten bahsederken …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.