Cumartesi , Nisan 11 2020
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Büyükbaş Hayvancılık / Büyükbaş Hayvan Hastalıkları / Sığırlarda YANIKARA Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır
Sığırlarda YANIKARA Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır

Sığırlarda YANIKARA Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır

Yanıkara (, , , )

Bulaşıcı olmayan, ateşli, çizgili kaslarda (özellikle gluteal bölge kaslarında) akut gaz toplanması ve gangren oluşumu ile nitelendirilen sığır ve koyunlara has enfeksiyon hastalığıdır. Bütün hayvan türleri ve insanlarda rastlanan bir enfeksiyondur. Sığırlardaki enfeksiyon koyunlara bulaşır. Enfeksiyon bakteriyel sporların oral yolla veya bazen deri yoluyla alınması sonucunda kan dolaşımına geçerek organ ve dokulara (kas dokuya) ulaşması ile başlar. Özellikle ilkbahar ve kış başlangıcında, pancar ve patates tarlalarında otladıkları dönemlerde hastalığa çok rastlanır.

Etiyoloji:

Cl.chauvoei (Syn.C.feseri) tarafından meydana getirilen, öncelikle sığırlarda daha az oranda da koyun ve ender olarak keçilerde ani ölüme neden olan bir hastalıktır. Etken (3-8 mikron uzunlukta, 0.5-0.7 mikron eninde) toprak ve dışkıda daima mevcuttur. Gastrointestinal sistemin normal bakterisidir. Dış ortamda spor teşkil ederek enfekte su, yem ve dışkıda uzun süre canlı kalır. Hayvan kadavraları etkeni bol miktarda içerir. Cl.chauvoei gram pozitif, subterminal spor oluşturan, çomak şeklinde bir bakteri olup, sporları enfekte yaraları direkt bulaştırdığı gibi, kan yolu ile de kas dokuya ulaşır. Oval şekilli subterminal sporlara sahiptir. Hastalık nedeniyle değişikliğe uğramış dokularda floresans serolojik olarak ortaya konabilir. Sporları toprakta bir yıl, hayvan kadavralarında aylarca enfeksiyöz özelliğini yitirmez. Spor içeren zemin veya yem maddeleri ile bulaşır.

Patogenez:

Enfeksiyon bakteriyel sporların oral yolla alınması sonucunda kan dolaşımına geçerek organ ve dokulara ulaşması ile başlar. Anaerobik ortamda sporlar vejetatif hale geçerek lokal kas doku yangısına neden olur. Bakterinin salgıladığı toksinler (nekrotik ve hemolitik) kas dokuda yıkıma yol açar ve kaslar gaz ile karışık siyah renge dönüşür. Bakteriye has toksinler sadece kas dokuda kalmaz ve kan dolaşımına katılarak ölüme neden olur. Diğer taraftan kulak numaralama, dövme (tatuaj), doğuma müdahale, ısırık yaraları, travma sonucu oluşan yaralar sonucunda da sporlar organizmaya girerek, düşük pH ve anaerobik ortamda vejetatif hale geçerek toksin açığa çıkararak, kas gruplarında yanıkaraya neden olur. Toksinler lokal kas doku gangrenine ve ödemine yol açar. Gangrenli kısımlar bakteri faaliyetine bağlı gaz içerir (crepitation). Gangren artıkları, bakteri toksinleri septisemi ve toksemiye neden olarak ölüme yol açar.

Sığırlarda YANIKARA Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır

Sığırlarda YANIKARA Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır

Semptomlar:

İnkubasyon periyodu 1-3 gün arasında değişir. Yılın sıcak aylarında genç hayvanlarda (6 aydan 2 yaşa kadar) daha çok görülür. Yüksek ateş, iştahsızlık, depresyon, topallık, kas titremeleri ve kas gruplarının palpasyonunda krepitasyon gibi tipik semptomlar saptanır. Bazı kas gruplarında titremeler vardır. Ekstremite veya boyun kaslarında bakteriyel üreme nedeniyle gaz toplanmıştır. Şiş kas grupları üzerindeki deri kırmızı-koyu kırmızı renkte olup, palpasyonda krepitasyon mevcuttur. Vücudun değişik kısımlarında yapağı dökülmüş olup, el ayası büyüklüğünde, hamur kıvamında, parmak ile basınca iz bırakan çıtırtılı (crepitation) ve ödemli bölgeler yer alır. Ödemler yarıldıklarında ekşimiş tereyağı kokusunda keskin asit kokulu ve gaz kabarcıkları içeren sıvı akar. Hayvan genellikle 1-2 gün, ender olarak 4-12 içinde septisemiden ölür. Doğum sonrası 1-3 (5) günler içinde doğum travmasına bağlı olarak şekillenen yüksek ateş, (42-43˚C), ileri derecede genel durum bozukluğu, doğum yolunda aşırı şişme ile karakterize gazlı gangren türü de mevcuttur.

Otopsi:

Yanıkaradan ölen hayvanların kadavraları çabuk kokuşur. Bu nedenle tipik kan rengine boyanır. Oldukça kuru, şişmiş, koyu kırmızı ile siyah arasında değişen renge sahip, amfizematöz kas gruplarının (gluteal, boyun, omuz, göğüs kas grupları) çevresi ödemlidir. Hemorajik ve amfizemik kas lezyonlarının çevresi normal kas dokusu ile çevrilmiştir. Enfekte kas gruplarının fascia’ları ayrılmış olup, miyofibriller arasında amfizem ve ödem mevcuttur. Kesit yapıldığında koyu kırmızı, şarap renginde, keskin ekşimiş tereyağı kokusunda bir sıvı akar. Nekrotik kas gruplarının etrafı nötrofil lökositler ile çevrilidir. Miyofibriller hiyalin dejenerasyonuna uğramış olup, granüler sarcoplasmaya sahiptir. Kas kesitlerinde koyu kahvesiyah renk değişikliği ve gaz toplanmaları görülür. Normal kas rengi yanında siyah veya koyu renkte odaklar gaz ile beraberdir. Karaciğer ve böbrekler gri-sarı renkte olup, clostridium’ları içeren kuru, keskin sınırlı odakları içerir. Miyokardial değişiklikler, perikarditis ve pleuritis bulunabilir. Miyokardiyumda konjesyon ve interstitiel hemoraji, perikardial boşlukta kanlı sıvı bulunur. Perikardial sıvı fibrin içerir. Akut koagulatif miyokardial nekroz şekillenmiştir. İnterstitiel damarlarda fibrin toplanmaları ve trombuslar saptanır. Fibrinli veya fibrinopurulent epicarditis şekillenmiştir.

Tanı:

Sınırlı, tipik kas doku veya doğum yolu değişiklikleri tanıda yardımcıdır. Genellikle ölü bulunur. Ancak yüksek ateş, iştahsızlık ve depresyon saptanabilir. Karakteristik lezyonlar çizgili kaslardadır. Kas grupları multifokal hemorajik ve amfizemik odakları içerir. Lezyonlardan etken izolasyonu komplike olgularda güçtür. Lezyonlu kas dokuda fluoresans antikor testi (FAT) ile etkeni saptamak mümkündür. Histopatolojik bakıda immunohistokimyasal (IHC) olarak veya kültürlerde etken saptanır. Yanıkara anthrax, kurşun, cıva, arsenik veya bitkisel zehirlenme olguları ile karışır.

Sağaltım:

Yüksek dozda (10.000 İÜ/kg, CA, penicilline) çok erken aşamada damar içi kullanıldığında etkilidir. Daha sonra uzun etkili yapılır. Bu uygulama özellikle doğum yolu travmalarında kullanılır. Ancak yanıkara ihbarı mecburi hastalıklardandır. Kesim yasaktır ve kadavraların imhası gerekir. Karkas yakılır veya derin çukura gömülür.

Kontrol:

Aşılama en etkili yöntemdir. Diğer clostridial etkenlere karşı veya sadece Cl.chauvoei’ye karşı hazırlanmış aşılar kullanılır. Multivalent (Cl.chauvoei, Cl.septicum, Cl.sordellii, Cl.perfringens tip C ve D) bakterin toxoid aşısı yapılır. Cl.chauveoi’den hazırlanmış aşılar 6 aydan itibaren hayvanlara yapılır. Multivalant aşılar (CL.chauveoi, Cl.novyi, Cl.septicum) blackleg, malignant ödem ve black disease (kara hastalık) etkilidir. Polivalan clostridial aşılar (5-7 suş) kullanılır.


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı

Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı

Makalede Neler Var ?1 Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı1.1 Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı Belirtileri :1.2 Hayvanlarda …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.