Cumartesi , Nisan 11 2020
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Arıcılık / Arı Irkları Ve Özellikleri
Arı Irkları Ve Özellikleri

Arı Irkları Ve Özellikleri

Önemli Arı Irkları ve Özellikleri

Arı Irkları Ve Özellikleri; büyüklük, renk, dil uzunluğu, vücudun kıl örtüsü, balmumu bezlerinin Şekil ve büyüklüğü, kanat damar yapısı ve kanat büyüklüğü gibi morfolojik özelliklerle birbirlerinden ayrılır. Yapılan taksonomik çalışmalarda ekonomik değer taşıyan arı ırkları ve özellikleri içinde İtalyan, Kafkas ve Karniyol ilk sıralarda yer alır.

Doğadan yararlanma derecesi arı kolonilerinin kimi kalıtsal özelliklerine bağlıdır. Nitelikli ırk özellikleriyle bal verim düzeyi arasında pozitif bir ilişki vardır. Bunlar arasında; ana arının yumurtlama düzeyi, işçi arılarının nektar, polen, propolis toplama ve yavru yetiştirme etkinliği, oğul verme eğilimi, hastalık ve zararlılara direnç, savunma davranışları gibi özellikler sayılabilir.

Karniyol Arısı (Apis mellifera carnica)

Karniyol arısı (Apis mellifera carnica), ince yapılı ve uzun dillidir. Kısa ve sık bir kıl örtüsüne sahiptir. Gri arılar da denilen Karniyol arısının kitini çok koyu renkte ve genellikle 2. ve 3. halkalar üzerinde kahverengi noktalar bazen de kahverengi çizgiler vardır.

En sakin ve uysal arı ırkıdır. Yavru üretme kabiliyetleri çok iyidir. Küçük aileler halinde kışladıklarından yiyecek tüketimleri azdır. Polen miktarı yeterli olduğu sürece yavru büyütme uzun süre devam eder. Sonbaharda ailenin nüfusu süratle azalır. Çok sert iklim şartlarında bile kışlama yetenekleri iyidir. Oğul verme eğilimleri yüksektir. Yön tayin etme ve kovanlarını bulma duyguları kuvvetlidir. Yağmacılığa karşı meyilli değildirler.

Çok az propolis kullanırlar ve bu yüzden yavru hastalıklarına karşı çok hassastırlar. Çevre şartları değişikliklerine uyma kabiliyetleri yüksektir. Diğer arı ırklarıyla yapılan melezlemelerde yüksek yavru verimi ve yaşama gücüne sahip arılar elde edilmektedir.

  • Koyu renkli, kısa ve sık bir kıl örtüsüne sahiptir.
  • Gri renkli arılar olup abdomenin 2. ve 3. segmentleri üzerinde kahverengili benekler veya kahverengi bantlara rastlanır.
  • İşçi arılar gri ve siyah çizgili görünürken ana arılarda daha çok gri ve kahverengi bantlar hakimdir.
  • Esmer arı ırklarındandır.
  • Arı ırkları ve özellikleri arasında en uysal olanıdır.
  • Yavru büyütme yetenekleri fazladır.
  • Kışlama yeteneği iyidir.
  • Kışa küçük bir populasyonla girip az bal tüketerek geçirebilirler.
  • Yağmacılık eğilimi azdır.
  • Çevreyi tanıma yeteneği fazladır.
  • Yavru çürüklüğü ve Nosema hastalıklarına karşı dayanıklıdır.
  • Propolis toplama eğilimi azdır
  • Oğul verme eğilimindedir.

Arı Irkları Ve Özellikleri

İtalyan Arısı (Apis mellifera ligustica)

İtalyan arısı (Apis mellifera ligustica) olarak da adlandırılan bu ırk, ılıman iklim kuşaklarında yetiştirilir. İnce karın ve nispeten uzun bir dile sahiptir. Bu ırkta kıllar sarı renkte olup bu durum erkek arılarda daha belirgindir.

İtalyan ırkı arılar sakin yaradılışlıdır. Çoğalma ve yavru büyütme yeteneği fazla olup erken ilkbaharda kuvvetli koloni oluşturur. Bol nektar toplayarak çok bal yapar. Oğul verme meyilleri zayıftır. Obur olduklarından kış mevsiminde fazla bal tüketirler. Kısmen uzun dilleri sayesinde çiçeklerinden kolaylıkla yararlanırlar. Üstün petek örme özelliğine sahiptir. Bu olumlu özelliklerine karşın yön tayin etme duyguları zayıftır ve yağmacılığa eğilimlidir.

  • Sarı arı ırklarındandır.
  • Çoğalma kabiliyetleri fazladır.
  • Sakin ve iyi huylu olup insanı nadiren sokarlar.
  • Çalışkandırlar.
  • Avrupa yavru çürüklüğüne karşı dayanıklıdır.
  • Yavru büyütme yeteneği fazla olup erken ilkbaharda kuvvetli koloni oluştururlar.
  • Bol nektar toplayarak çok bal yaparlar.
  • Oğul verme eğilimleri zayıftır.
  • Tek olumsuz özelliği aşırı derecede yağmacı oluşlarıdır.

Kafkas Arısı (Apis mellifera caucasica)

Kafkas arısı (Apis mellifera caucasica) biçim, büyüklük ve kıl örtüsü bakımından karniyol arısına benzer. Kitin rengi koyudur fakat birinci karın halkası üzerinde kahverengi noktalar görülür. Kafkas ırkı, bilinen arı ırkları ve özellikleri içinde en uzun dile sahip (7,2 mm) olan ırktır.

Uysallıkları ve petek üzerindeki sakinlikleri bu ırkın en tipik özellikleridir. Çalışkan ve şiddetli soğuğa dirençlidirler. Yavru verimleri yüksektir ve kuvvetli aileler meydana getirirler. Fakat en kuvvetli oldukları devre yaz ortasıdır. Oğul verme meyilleri zayıftır. Propolisi çok kullanırlar. Nosema hastalığına karşı hassasiyetleri dolayısıyla kuzey bölgelerinde kışlama durumları pekiyi değildir. Yağmacılığa meyillidir. Dışarıdan gelen yağmacı arı ya da zararlılara karşı kovanlarını iyi korurlar. Bal verimleri yüksektir. Nosema hastalığına karşı hassastır.

  • Çok uysal, çalışkan ve şiddetli soğuğa dirençlidirler.
  • Dili 7.2 mm olup diğer arı türlerinden uzundur.
  • Oğul verme eğilimi düşüktür.
  • Yavru verimleri yüksektir ve kuvvetli aileler meydana getirirler. En kuvvetli oldukları devre yaz ortasıdır.
  • Dışardan gelen yağmacı arı ya da diğer zararlılara karşı kovanlarını oldukça iyi korurlar.
  • Tek kusurları kovana aşırı miktarda propolis getirerek sağa sola bulaştırmalarıdır.

Anadolu Arısı (Apis mellifera anatoliaca)

  • Renk bakımından İtalyan arısına benzemektedir. Erkek arıları siyah renktedir.
  • Yüksek yaşama gücü ve kışlama yeteneğine sahiptir.
  • Ana arılarında yumurtlama düzeyi düşük olup çok güçlü koloni oluşturamazlar.
  • Floranın zayıf olduğu koşullarda da bal üretimi bakımından yararlanabilmektedir.
  • Bal yapma yeteneği orta düzeydedir.
  • Hırçın ve kovan giriş deliğine dikey petek ören Kılıç ile uysal ve kovan giriş deliğine paralel petek ören Kalkan tipleri vardır.
  • Oğul eğilimi göstermektedirler.
  • Yumurtlama öncesi süre en kısa olan arıdır.
  • Sokma davranışı diğer ırklara göre oldukça fazladır.
  • Yurtdışına çıkarılarak ıslah çalışmalarında kullanılmıştır.

Muğla Arısı

  • Alt tür / ekotip olduğu konusunda yaklaşımlar vardır.
  • Çalışkan, bal verimi ve kışlama yeteneği yüksektir.
  • Rengi esmerden koyu sarıya kadar değişmektedir.
  • Ana arı sonbahara kadar yumurtlayarak sonbahardaki çam balı için yüksek populasyon oluştururlar.

Taksonomideki Yeri

Alem: Animalia (Hayvanlar)
Şube: Arthropoda (Eklembacaklılar)
Sınıf: Insecta (Böcekler)
Takım: Hymenoptera (Zarkanatlılar)
Aile: Apidae (Bombus ve bal arıları)
Alt Aile: Apinae (Sosyal arılar)
Cins: Apis (Bal arıları)

Tür :

Apis florea
Apis dorsata
Apis cerana
Apis andreiformis
Apis loboriosa
Apis binghami
Apis breviligula
Apis nigrocineta
Apis nuluensis
Apis koschevnikovi
Apis mellifera

Alt Tür :

A. m. mellifera – Siyah bal arısı
A. m. ligustica – Italyan arısı
A. m. carnica – Karniyol arısı
A. m. caucasica – Kafkas arısı
A. m. scutellata – Afrika arısı
A. m. syriaca – Suriye arısı
A. m. capensis – Cape arısı
A. m. remipes – Remipes arısı
A. m. intermissa – Tellian arısı
A. m. meda – İran arısı
A. m. cypria – Kıbrıs arısı
A. m. anatoliaca – Anadolu arısı

Bal Arılarının Yaşam Evreleri

  • Bal arıları koloni şeklinde yaşam sürer ve tüm yaşantıları petekler üzerinde gerçekleşir.
  • Ana, işçi ve erkek arılar kuluçka döneminde gözlerin açık ve kapalı olduğu dönemler geçirirler.
  • Tüm arılar yumurta, larva ve pupa dönemlerini geçirerek ergin hale gelip petek gözlerinden çıkarlar.
  • Yumurta dönemi her bireyde 3 gün olup bu süre sonunda yumurta kabuğu yırtılarak larva çıkmaktadır.
  • Larva dönemi boyunca tüm arılarda besleme yapılmaktadır. İlk 3 gün arı sütü ile beslenen larvalar daha sonra cinsiyetine göre beslenmektedir. İşçi arılar içeriğinde bal ve polen de bulunan İşçi Arı Jelesi ile beslenirken erkek arılar da daha farklı özellikteki Erkek Arı Jelesi ile beslenirler. Ana arı olacak larvalar ise sürekli ve bol miktarda arı sütü ile beslenirler.
  • Larva dönemi sonuna doğru besleme biter. İçeriden larva ve dışarıdan işçi arılar tarafından gözler kapatılır. Bu aşamadan sonra pupa dönemi başlar ve erginleşme ile bu dönem son bulur. Erginleşen arı petek gözünü açarak dışarı çıkar.
  • Tüm gelişme süresince bal arıları 5 adet gömlek değiştirerek gelişimlerini tamamlarlar.
Dönemler  Ana Arı İşçi Arı  Erkek Arı
Yumurta 3 3 3
Larva 5,5 6 6,5
Pupa 7,5 12 14,5
Toplam (gün) 16 21 24

 

Dönemler Ana Arı İşçi Arı Erkek Arı
Açık Dönem 8 9 10
Kapalı Dönem 8 12 14
Toplam (gün) 16 21 24

Bal Arılarının Farklılıkları

Özellikler Ana Arı  İşçi Arı  Erkek Arı
Cinsiyeti Dişi Dişi Erkek
Ağırlığı (mg) 178-292 81-151 196-225
Uzunluğu (mm) 18-22 12-15 15-17
Görünüş İnce, uzun Kısa Tombul
Anten Segmenti (ad) 12 12 13
Polen Sepetçiği Yok Var Yok
İğne Şekli Düz Testere Yok
Bileşik Göz Sayısı (ad) 3900 6900 9000
Balmumu Bezi Yok Var Yok
Yumurta Ağırlığı (mg) 0,12 0,12 0,22
Kromozom Sayısı (ad) 32 32 16

 


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Propolis Nasıl Üretilir

Propolis Nasıl Üretilir

Propolis Hasadı Propolis Nasıl Üretilir Propolis Nedir ; çam, meşe, huş, okaliptüs, kavak, kestane vb. …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.