Ülkemizdeki Otlak-Mera Çeşitleri Nelerdir

Ülkemizdeki Otlak-Mera Çeşitleri Nelerdir

Koyun, daha çok bir otlak (mera) hayvanıdır. Otlağı en iyi değerlendirebilen türler arasında kabul edilir. Otlakta besleme, giderleri azaltarak koyunculuğu daha kazançlı bir duruma getirir. Ayrıca koyunların sağlık durumlarına da olumlu etki yapar.

Koyunların otlakta kaldıkları süre, yetiştirme yönü, iklim ve doğa koşullarına göre değişir. Kimi bölgelerde koyunlar bütün yıl otlakta kalır. Yalnız kuzulama mevsiminde ağıla alınırlar. Kimi bölgelerde ise soğuk kış aylarında ağılda tutulurlar, diğer aylar otlakta beslenirler. Özetle koyunlar zamanlarının büyük bir kesimini otlakta geçirirler.

Otlatma özelliği bakımından koyunlar otları diş ve damaklarıyla derinden kopararak otlarlar. Özellikle geniş yapraklı, yaprakça zengin bitkileri ve baklagil türlerini yeğlerler. Fazla seçici olmamakla birlikte keçi kadar kanaatkar değildir. Ancak, otlağa gidip gelmeye katlanma gücü uygun olduğu kadar dolaşma süresi bakımından da yüksek düzeydedirler.

Ülkemizdeki Otlak-Mera Çeşitleri Nelerdir

Baklagil türlerini içeren kısa ve orta boylu öz çimenlerden oluşan, hafif dalgalı yada az engebeli, kuru ve yüksekçe otlaklar, koyunlar için en uygun sayılırlar. Alçak, nemli, bataklıklı ve özellikle üzerinde su toplayan alanlar koyunlara iyi gelmez. Buralardaki otların besin değeri iyi olmadığı gibi böyle otlaklar çeşitli asalakların da yatağıdırlar.

Mera tipleri

Dağ (yayla) meraları

Dağ etekleri, orta yükseklikteki otlaklar ve yüksek yayla odakları olmak üzere üçe ayrılırlar. Dağ eteklerindeki otlakların ova otlaklarından ayrımları azdır.

Orta yükseklikteki otlaklarda bitki örtüsü ova ve dağ otlaklarından oldukça ayrıdır. Buralarda öz çimen ve baklagil bitkileri göreli olarak azalır. Bileşikgiller ve maydanozgiller gibi bitki türleri çoğalır. Bunlar genel olarak sap kısımları kısa, yaprakları çok besin değeri yüksek bitkilerdir.

Yüksek yayla otlaklarında bol yapraklı ve çiçekli bitkiler çoğalır. Öz çimen ve baklagil türleri daha da azalır. Buralardaki bitki örtüsü kokuludur ve besin değerleri yüksektir. İçerik bakımından yoğun yemlere yaklaştıkları söylenebilir, sindirilebilir ham protein oranları yüksek, sellüloz oranları düşüktür.

Step otlakları, Orta, Doğu ve Güney Doğu Anadolu’da geniş alanları kaplarlar. Bu nedenle koyunculuğumuz için önemleri büyüktür.

İklim ve toprak koşullarına göre step otlaklarının besleme değeri ve tipleri değişir. Kar ya da yağmur suyu toplanan alçak alanlarda daha boylu otlar biter. Bunlar otlu stepler olarak adlandırılır. Bitki türleri arasında çayır patureni, tilki otu, tırfıl gibi bitkiler sayılabilir. Bu otlaklarda ot uzun ve sık olduğundan biçmeye de uygundurlar. Yeşillikleri çevrenin durumuna göre daha uzun süre devam eder. Ancak kuzular için uygun değillerdir.

Step otlaklarında genel olarak otlar çok yüksek bitki örtüsü daha çok çimenler ve baklagillerde oluşur. İlkbaharda kar eridikten ve ilk yağmurlardan sonra çabuk ot biter, ancak yeşillik uzun sürmez, mayıs sonlarına doğru kurumaya başlar. Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında bozkır otları sararır. Bu sürelerde koyunlar daha çok kuru otla beslenirler. Sonbahar yağmurlarıyla bozkırda yer yer yeşillik biter. Bu durum kış başına doğru sürebilir. Bununla birlikte yeşillik güneydeki illerimizde bütün kış görülür. Bu yörelerde, kış hafif de geçtiğinden göçer koyuncular kışı geçirmek için koyunlarını buraya getirirler. Bu alanlara kışlak adı verilir.

Diğer Mera Tipleri

Tuzlu sulak meralar

Karadeniz bölgesinde kimi yerlerde tuzlu sulak alanlara rastlanır. Bu alanlar tarım için uygun bulunmazlar ise koyun otlağı olarak kullanılırlar. Bu otlaklarda çeşitli tuzlu bitkiler yetişir. Koyunlar bunları severek yerler.

Kimi bölgelerde rastlanan kuru vadiler, koyun otlağı olarak değerlendirilebilir. Bu otlaklarda koyunların severek yedikleri yabansal otlar biter. Bitki örtüsü içinde ince çayır otları ve baklagiller ne kadar çok ise koyun otlağı olarak o kadar büyük değer taşırlar.

Orman meraları

Orman içindeki otlaklar koyunlar için uygun değildir. Bunlar, koyun beslenmesine uygun olmayan zararlı ve zehirli bitkileri içerirler. Ayrıca bu alanlar oldukça nemlidir. Orman otlaklarında kene türü asalaklarda çok bulunur. Ancak orman arasında kalan, geniş ağaçsız alanlar koyun yetiştirmeye uygundurlar.

Anızlar

Genelde tahıl hasadından sonra toprakta kalan köklü bitki kısımları anız olarak adlandırılır. Anızlar da başak ve dane döküntüleri de olduğundan, buraları koyunlar için bozkırın kuruduğu zamanlarda iyi bir otlak olarak kabul edilebilir.

Tahıl anızı dışında, pamuk, ayçiçeği ve tütün anızları da koyunlar için otlatmaya uygun sayılırlar.

Yapay olarak düzenlenen otlaklar koyunculukta pek ekonomik sayılmaz. Bununla birlikle kimi bölgelerde ve ülkelerde yapay koyun otlakları ekonomik olabilir.

Koyunlar için en iyi yapay otlak, yonca otlaklarıdır. Otlak yapılacak toprağa yonca tohumu, brom, tüylü ve yabansal yulaf tohumlarıyla karıştırılarak ekilir.

Yonca otlaklarında bir otlatma mevsiminde; kurak yıllarda 1 hektar başına 6 ergin, orta düzeyde yağışlı yıllarda 10-12 ergin, yağışın yüksek olduğu yıllar da ise 20 ergin koyun hesap edilir. Yonca otlağına ilk yıl koyun bırakılmaz. Koyunun bırakılması için ikinci yılın ikinci biçiminden sonraki dönem uygundur.

İyi nitelikteki bir yonca otlağında ergin bir koyun 10-12 dakikada doyar. Kötü parsellerde ise bu süre 1-1.5 saat sürer. Bir merinos koyununun günde yiyebileceği yeşil yonca kuzu için 3 kg. erginler için 4-5 kg. kadar olabilir. Yağmur sırasında yada yağmurdan sonra ve çok aç iken fazla bir şekilde otlatılmaları uygun değildir.

Koyunlar için kızıl tırfıl, melez tırfıl çeşitleri, çayır patureni gibi çayır otlarıyla karışık olarak ekilir ve yapay otlaklar oluşturulur. Beyaz tırfıl ekilir ve yapay otlaklar oluşturulur. Beyaz tırfıl en uygun olanıdır. Bu otlaklarda ikinci yılın ikinci biçiminden sonra otlak olarak kullanılabilir. Yonca otlakları için belirtilen konular, bunlar içinde geçerlidir.

Yapay otlaklar için burçak-yulaf,burçak-çavdar karışımları, mısır, sorgum, sudan gibi bitki türlerinden de yararlanılmaktadır.

Yapay otlaklar ne kadar iyi nitelikli olursa olsunlar, hayvanlar zamanla bunlardan bıkar ve severek otlamaz olurlar. Bu yüzden bunlar doğal otlaklar ile birlikte nöbetleşe olarak otlatılmalıdırlar.

Koyunlar Merada Nasıl İdare Edilir

Mera Hayvancılığı ve Merada Koyun Otlatmanın Teknik Kuralları

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör