Salı , Şubat 20 2018
Anasayfa / HAYVANCILIK / Küçükbaş Hayvancılık / Küçükbaş Hayvanların Yaylada Otlatılması
Küçükbaş Hayvanların Yaylada Otlatılması

Küçükbaş Hayvanların Yaylada Otlatılması

Küçükbaş Hayvanların Yaylada Otlatılması

Küçükbaş Hayvanların Yaylada Otlatılması Yayla, çevreye göre daha yüksek anlamına gelir. Düz ve otlaklarla kaplı, suyu bol olan yaylalar; hayvancılıkla geçimlerini sağlayan topluluklarca yılın belirli aylarında hayvanlarına taze ot temini ve aynı zamanda hayvansal üretimlerini (süt, peynir, yağ gibi) yapmak amacıyla kullanılır.

Geleneksel kültürümüzün önemli bir öğesi olan yaylacılık faaliyetleri, yoğun olarak özellikle Akdeniz, Ege, Karadeniz, İç Anadolu ve kısmen Doğu Anadolu Bölgelerimizde günümüzde de devam etmektedir.

Yaylaların Hayvancılık Açısından Önemi

Genel olarak yaylalar, aşağı yukarı 1500-2000 metre olan orman sınırının hemen üzerinden başlayıp, bölgeler arası farklılıklarla 3000-3500 metreye kadar yüksekte olabilirler.

Özellikle küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapan hayvan sahipleri, yılın belli dönemlerinde yaylalara çıkarak hayvansal faaliyetlerine orada devam ederler.

Yaylaya çıkış, Nisan ayı ortaları, Mayıs sonu arasında değişmektedir. Çıkıştan önce göç hazırlıkları yapılır. Yaylada kullanılacak eşya ve araç gereçler elden geçirilerek göç yükü oluşturulur. Hayvanlar diğer sürülerle karışmaması için özel işaretlerle işaretlenir.

Yayla hayvancılığında özellikle besicilik çok daha ekonomik olmaktadır. Yayla hayvancılığına dayalı olarak yapılan besicilikle et üretim maliyeti daha düşük olmakta bu durum et fiyatlarının düşük olmasına ve ülke hayvancılığının gelişmesine olumlu katkı sağlamaktadır. Yayla hayvancılığı yapılarak besiye alınan hayvanlar doğal beslendikleri için ve otladıkları bitki florası zengin olduğu için etleri daha kaliteli ve lezzetli olmakta, özellikle ülkemizde kurbanlık olarak satılan hayvanlar arasında öncelikli olarak tercih edilmektedir.

Küçükbaş Hayvanların Yaylada Otlatılması

Sağlıklı Bir Yaylada Aranan Özellikler

Sağlıklı yayla; sağlıklı hayvanların faydalandığı ve sağlıklı ürünlerin üretildiği uçsuz bucaksız hayvan otlağı demektir.

Hayvanlar yaylalarda otlatıldığı zaman genellikle karşılaşılan sorun hayvan ayak hastalıklarıdır. Yaylaya çıkmadan önce bütün sürü sahipleri hayvanlarını sağlık kontrollerinden geçirseler bu tür olumsuzluklarla karşılaşılmaz.

Ayrıca yaylalarda bulunan bitki kompozisyonlarının hayvan sağlığını olumsuz etkileyecek bitkilerden oluşmaması gerekir. Küçük ağaç ve çalı grubundaki bazı bitkiler hayvanlar için tehlike oluşturabilmektedir.

Sağlıklı bir yayla, hayvanların yaz boyunca bol ve çeşitli bitkilerden faydalanmasını sağlayan ve sonbaharda sağlıklı bir şekilde barınağına dönmesini sağlayan yerlerdir.

Yaylada Bulunan Zararlı Otlara Karşı Alınması Gereken Önlemler

Yabancı ve zararlı bitkiler demek; yetiştirilen kültür bitkisi dışındaki otlar, çalılar, yarı çalılar, ağaççıklar ve ağaçlardır. Yabancı bitkiler yayla vejetasyonunun sağlık ve tüm varlığını tehdit eder. Hayvanların sağlıklarını, beslenmesini ve verimlerini olumsuz yönde etkiler. Ayrıca yabancı bitkilerle mücadelede işgücü kaybı ve ekonomik zararlar oluşur.

Her bitkinin yaşamında hassas olduğu bir dönem vardır. Bu da genellikle bitkilerin yedek besin maddelerini kullandıkları yani kardeşlenme ve çiçeklenme dönemidir. Yabancı bitkilerle savaşımda başarılı olmak için bu bitkilerin en hassas oldukları dönemi bilmek ve ona göre hareket etmek gerekir.

Bu durumda mekanik olarak yabancı otlarla mücadele edilir. Bitki kökünden çıkarılır veya biçilir. Bazı durumlarda da yakılır.

Yaylada Beslenme Döneminde Alınması Gereken Tedbirler

Hayvanlar baharda yaylaya çıkarıldığında hem hayvanlarla hem de insanlarla ilgili yapılması gerekli bazı önemli işler vardır. Barınma yerleri, gölgelikler, suluklar, tuluk ve sağım yerlerinin yapılması gerekir.

Yaylada Konaklama Yerleri

Konaklama yerleri, yaylada insanların çadırlarını kurdukları yerlerdir. Çadırlar hayvan barınaklarına çok yakın veya uzak olmamalıdır. Hâkim rüzgârlar dikkate alınarak çadırlar kurulur. Hâkim rüzgârın yönünün ters tarafına da hayvanların çitleri yapılır.

Çadırlar taban suyunun az olduğu yerlere yapılır. Dere yatağına veya tepelerin eteğine yapılmaz. Çadırlarda insanların günlük kullanımı için her türlü malzeme bulunmalıdır. Tencere, tava, ekmek tahtası, bardak, çaydanlık, yiyeceklerin bırakılacağı sandıklar, çeşitli malzemelerden yapılmış kaplar vb. bulundurulmalıdır.

Çadırlar yeteri kadar büyük, ısı ve su geçirmeyen özelliklerde olmalıdır. Kısaca yaylada bulunan insanların tüm ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Ayrıca banyo ve tuvaletlerde yapılmalıdır. Özellikle tuvaletler çadırdan uzak bir yere yapılmalıdır.

Yaylada Suluklar

Hayvan beslemesinde yem kadar önemli olan madde sudur. Yaylalarda hayvanların su ihtiyaçları da dikkate alınır. Yaylalarda hayvanların su ihtiyaçları; göletlerden, su kaynaklarından veya akarsulardan karşılanır. Su kaynaklarının uzak olması nedeni ile hayvanlar bazen suya gidip gelinceye kadar zorluklar çekerler. Böyle durumlarda hayvanların su ihtiyaçları taşıma su ile sağlanır.

Koyunlar günde 2 defa sulanmalıdır. Sürekli temiz su bulundurulmalıdır. Su eğer yalaklarda verilecekse yalakların temiz ve yosunsuz olmasına dikkat edilmelidir. Hayvanların durgun ve bulanık sularda sulanması doğru değildir. Çünkü bu tür sular parazitler bakımında oldukça yoğun olurlar.

Yaylada Gölgelikler

Yazın çok sıcak havalarda koyunlar sıcaktan rahatsız olurlar. Koyunlar sıcak havalarda yayılmazlar. (Yaylada ve merada otlayamazlar.) Hayvan barınağının uzak olması nedeniyle yaylalara, meralara gölgelikler yapılır.

Gölgelikler hayvanları sadece yazın sıcağından değil aynı zamanda ilkbahar ve sonbahar yağmurlarından da korur. Gölgelikler yüksek yerlere yapılmalı ve her tarafı açık olmalıdır. Hayvanların gölgelikleri kullanma saatleri bölgeden bölgeye değişir. Ama genellikle saat 10:00-16:00 arasında hayvanlar gölgeliklerde dinlendirilir.

Tuz Yalama Taşları

Hayvanların gündüz dinlendikleri gölgeliklerde ve gece barındıkları yerlerde kaya tuzları veya yalama taşları konulmalıdır. Yaylalarda hayvan bakıcıları tuzluk olarak büyük taşların düz yüzeylerini kullanırlar. Hayvan bakıcılarının taşların üzerine döktükleri tuzu koyunlar ve keçiler yalayarak tüketirler.

Hayvanlara neden tuz verilir: Merada otlayan hayvanlardan optimum düzeyde hayvansal ürün sağlamak için ihtiyaçları olan tuzu düzenli bir şekilde onlara vermek gerekir. Tuzluklar mera üzerinde uygun bir şekilde ve uygun mesafelerle dağıtılmalıdır. Böylece hayvanların da merada üniform bir şekilde dağılarak otlamaları sağlanmış olur. Yemin yeşil olduğu devrede hayvanların tuz ihtiyacı artmaktadır.

Hayvanlara verilecek tuz miktarı:

 Hayvanın türüne,
 Havanın sıcaklığına,
 Otlatma zamanına,
 Yemin yeşil veya kuru olma durumuna,
 Mera toprağının tuz konsantrasyonuna,
 İçme suyunun tuz içeriğine, bağlı olarak değişmektedir.

Yaylada Sağım Yerleri

Sağım sabahın erken saatlerinde ve akşamüstü olmak üzere 2 seferde yapılır. İyi bir sağıcı bir koyunu 1-2 dakikada sağar. Sağım yerlerinin gölge olmasında fayda vardır. Yaylalarda sağım için seyyar çitlerden faydalanılır. Hayvanlar toplanma yerlerine kurulan çitlerin içine doldurulur. Çitlerin bir kısmı sağım bölmesi olarak dizayn edilir. Koyunlar sırayla sağılır.

Paylaşmak önemsemektir!


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Ülkemizdeki Otlak-Mera Çeşitleri Nelerdir

Ülkemizdeki Otlak-Mera Çeşitleri Nelerdir

Makalede Neler Var ?1 Ülkemizdeki Otlak-Mera Çeşitleri Nelerdir2 Mera tipleri2.1 Dağ (yayla) meraları2.2 Step (Bozkır) otlak ve …

shares