Çarşamba , Ağustos 29 2018
Son Dakika
Şap Hastalığı Hakkında Bilgi

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi

Makalede Neler Var ?

Hayvanlarda TABAK HASTALIĞI

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı hayvancılık sektörü için çok önemli ve zararlı bir hastalıktır. Hastalığa bütün çift tırnaklı hayvanlar duyarlı olup çok bulaşıcı bir özelliğe sahiptir. Şap hastalığına bağlı ekonomik kayıplar oldukça yüksektir. Hastalığın direk ekonomik kayıpları arasında özellikle genç hayvan ölümleri, süt ve et veriminde düşme, üreme performansında düşme sayılabilir. Ayrıca hastalığın eradikasyonu veya kontrolü de oldukça yüksek maliyetlidir. Bütün bunlara ilave olarak ticarete getirilen kısıtlamalar bu ekonomik kayıpları artırmaktadır. Bu nedenlerden dolayı hastalığın kontrolü ve nihayetinde eradikasyonu önem arz etmektedir. Bu hedefe ulaşmak için hastalığın epidemiyolojisinin ve en iyi şekilde nasıl kontrol edileceğinin çok iyi bilinmesi gereklidir.

Şap Hastalığı virüs adı verilen gözle görülemeyen küçük canlılar tarafından meydana getirilen çift tırnaklı hayvanlara özgü bir hastalıktır.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi ŞAP HASTALIĞI NİÇİN BU KADAR BULAŞICIDIR

 Etkenin çok fazla tipi ve alt tipi olması, bunlar arasında çapraz bağışıklığın az olması,
 Şap virusunun mutasyon oranının çok yüksek olması ve dolayısı ile sürekli yeni virusların gelişmesi
 Virusun bütün vücut sekret ve ekskretleri ile çok miktarda ve uzun süre saçılması,

o Veziküler sıvı ile 1010/ml

o Epitel doku ile 109,9/gr

o Salya ile 108,5/ml

o Virus saçılımı lezyonların görülmesinden 4 gün öncesinden başlamakta ve lezyonların görülmesinden 15 gün sonrasına kadar devam edebilmektedir.

 Hastalığın morbiditesinin çok yüksek olmasına karşın mortalite oranının düşük olması
 Konakçı spektrumunun oldukça geniş olması,
 Etkenin çevrede uzun süre canlılığını devam ettirebilmesi,
 Enfeksiyonu başlatmak için gerekli virus miktarının oldukça düşük olması,

o Ruminantlarda solunum yolu ile enfeksiyonu başlatmak için tam duyarlı hayvanlarda 10-25 enfektif virus partikülü yeterli olabilmektedir.

 Virus hava yolu ile yayılabilmektedir.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Hastalık Nasıl Bulaşır?

1- Hayvan hareketleri

2- Hastalığın olduğu bölgelerden temin edilen hayvan yemleri ve yataklıklar

3- Rüzgar vb. hava koşulları

4- Hayvan bakıcıları

5- Ortak kullanılan mera ve su kaynakları

6- Özellikle hayvan naklinde kullanılan her türlü taşıt araçları

7- Yabani hayvanlar

ŞAP HASTALIĞININ BULAŞMA YOLLARI VE UYGULANACAK ÖNLEMLER

 Enfekte hayvanlarla direk temas Şap Hastalığı Hakkında Bilgi

o Şap hastalığının yayılmasında en önemli yoldur (>%95)
o Kısa mesafeli aerosol bulaşma da bu kapsamda düşünülmelidir.
o Önlem olarak hayvan hareketlerinin kısıtlanması gereklidir.

 Kontamine hayvansal ürünler Şap Hastalığı Hakkında Bilgi

o Şap virusunun hayvansal ürünlerde uzun süre canlı kalabildiği ve bu yolla yayıldığı bilinmektedir. İngiltere’de ve Avrupa’da 2001 yılında görülen şap hastalığı salgınının Asya’dan kontamine etler vasıtası ile bulaştığı düşünülmektedir.
o Önlem olarak hayvansal ürün hareketleri (Et ve süt gibi) kısıtlanmalıdır.

 İnsan ve araç hareketleri ile mekanik bulaşma Şap Hastalığı Hakkında Bilgi

o Enfekte hayvanlar bütün sekret ve ekskretleri ile çok miktarda virus saçarlar ve çevreyi kontamine ederler. Bu şekilde kontamine olan insan, araç ve malzemeler ile hastalık yayılabilir.
o BİYOGÜVENLİK önlemleri alınmalıdır.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Etiyoloji

Şap virusu Picornaviridae familyasında yer alan bir RNA virusudur. Şap virusunun immunolojik ve serolojik olarak ayırt edilebilen 7 serotipi vardır; O, A, C, Asya 1, SAT1, SAT 2 ve SAT 3. Farklı serotipler birbirlerine karşı bağışıklık oluşturmazlar. Her serotip içinde genetik ve antijenik olarak farklı geniş bir spektrumda viruslar mevcuttur. Bu varyantlar organizmada birbirlerine karşı farklı düzeylerde bağışıklık oluştururlar. Bu viruslar aşağıda belirtildiği üzere farklı özellikler gösterirler.

Enfektivite: Virusun bir konakçıya girme ve çoğalma kabiliyeti

Virulens: Hastalığın şiddetinin ölçüsüdür.

Patojenite: Virusun herhangi bir konakçı hayvan türünde, ırkında, cinsinde veya yaş grubunda hastalık oluşturabilme özelliğidir.

Herhangi bir serotipin daha patojenik ve virulensinin yüksek olduğuna dair deneysel bir veri mevcut değildir.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap Hastalığı Belirtileri Nelerdir

Şap hastalığında oluşan klinik belirtiler hayvanın türüne, alınan virus suşuna ve miktarına, enfeksiyon yoluna, hayvanda mevcut bağışıklık seviyesine ve hayvanın genel sağlık durumuna ve kondisyonuna bağlı olarak değişiklik gösterir. Özellikle sığırlarda ve domuzlarda bu belirtiler çok şiddetli olabilir. Erişkin hayvanlarda depresyon, ateş, ağız ve ayaklarda veziküler lezyonların oluşumu karakterizedir. Meme dokusu ve meme başları da etkilenerek süt veriminde düşüşe neden olur. Ergin hayvanlarda mortalite genellikle %5’ten az olmakla birlikte genç hayvanlarda kalp kası lezyonlarına bağlı olarak oldukça yüksek olabilir. Koyun ve keçilerde hastalık genellikle daha hafif seyreder ve bu da hastalığın teşhisini zorlaştırır.

Hayvanlarda Dabak Hastalığı Tedavisi

Şap hastalığında etkene yönelik tedavi yapılmaz. Fakat hastalığın yan etkilerinden dolayı ileri gelen tali enfeksiyonların tedavisi yapılabilir. Ağızdaki yaralar karbonatlı, sodalı su, veya sirkeyle yıkanır temizlenir. Ayaklar dezenfektanlarla temizlenir. Epitel dokunun yenilenmesi ve ağrıyı azalması bakımından ağızdan vitamin A’ dan zengin maddeler verilir. Ateşli dönemlerde tali enfeksiyonlara karşı antibiyotikler kullanılır.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi TEMİZLİK VE DEZENFEKSİYON

Şap Hastalığı Dezenfeksiyon

Temizlik ve dezenfeksiyon çalışmasının amacı:

 İşletmelerin, insanların, ekipmanların ve taşıtların etkin ve etkili bir şekilde dekontaminasyonunu sağlayarak enfeksiyonun yayılmasını önlemek,
 İşletmelere yeniden hayvan girişini takiben enfeksiyonun tekrarlamasını önlemektir.

Dezenfeksiyonun temel prensipleri.

 Dezenfeksiyondan önce temizleyin.
 Yüzeyleri tamamen dezenfekte edin.
 Dezenfektanın yeterli süre yüzeye temas etmesini sağlayın.
 Dezenfektanı doğru konsantrasyonda kullanın.
 Kullandığınız dezenfektanın şap virusuna karşı etkili olduğundan emin olun.

Şap Hastalığı Dezenfektan

Şap virusuna karşı etkinliği bilinen dezenfektanlar.

Sodyum hipoklorit %3: Bu konsantrasyonda kıyafetlere, ayakkabılara, lastik eşyalara ve çelik yüzeylere zarar verebilir.

Asetik asit (Sirke) %4-5: Binaların dezenfeksiyonu için uygun değildir

Potasyum peroxymonosülfat ve Sodyum Chlorid %1-2: Kullanım talimatına uygun kullanınız.

Sodyum Karbonat %4: Hafif yakıcıdır.

Sodyum Hidroksit %2: Hayli yakıcıdır. Koruyucu giysi, eldiven ve gözlük kullanınız. Genel kullanım için oldukça yakıcıdır.

Dezenfeksiyonu nelere uygulayalım.

 Enfekte işletmelerden çıkan ve şap virusunu mekanik olarak taşıması muhtemel;

o insan,

 Enfekte işletmelere girişlerde biyogüvenlik kurallarına uygun kıyafet giyilmesine dikkat edelim. Çıkışta bu kıyafetlerden tek kullanımlık olanlarını imha edelim, diğerlerini (çizme, yıkanabilir giysi) dezenfekte edelim.

o araç,

 Özellikle birden fazla işletmeye giden süt toplama araçları ve yem kamyonu gibi araçların dezenfeksiyonuna özen gösterilmeli.

 Hastalık takibi ve kontrolu için giden araçlara da özen gösterilmelidir.

 Araçların şap virusu ile kontamine olması muhtemel kısımlarının (lastikler, tekerlek boşlukları, araçların alt kısımları) öncelikle temizliği sonra dezenfeksiyonu yapılmalıdır. o malzemeleri yukarıdaki prensiplere uygun olarak dezenfekte edin.

 Enfeksiyon süresince ve enfeksiyonun sona ermesini takiben uygulanan kısıtlamaları kaldırmadan önce şap virusu ile kontamine olan ve olmasından şüphe edilen tüm binaları ve alanları dezenfekte edin.

Dekontaminasyon uygulaması yapılırken şu on madde akılda tutulmalıdır:

  1. Etkili temizlik dekontaminasyon programının başarısında %90’ın üzerinde öneme sahiptir.
  2. Toprak, kir veya organik madde birikimleri patojenleri dezenfektanların etkisinden koruyan etkili bir bariyer oluşturur.
  3. Organik maddeler bazı kimyasal dezenfektanları hızla inaktive ederler.
  4. Bazı temizleme maddeleri belirli kimyasal dezenfektanlarla uyumsuzdurlar.
  5. Bazı temizleme maddelerinin ve dezenfektanların etkinliği sulandırma için kullanılan suyun kalitesine ve sertliğine bağlıdır.
  6. Dezenfektanların etkinliği kullanılan konsantrasyona ve temas süresine bağlıdır.
  7. Dezenfektanların çoğunun etkinliği ısı ve pH’ya bağımlıdır.
  8. Dezenfektanlar alet ve malzemeler için aşındırıcıdır ve çoğu insanlar ve hayvanlar için toksiktir.
  9. Yıkama sularında canlı patojenler bulunabilir veya kimyasal dezenfektanlar çevre için zararlı olabildiğinden uygun bir şekilde imha edilmelidirler.
  10. Bazı dezenfektanlar zarsız viruslara karşı etkili değildirler.

Duyarlı hayvanlar

Evcil ve vahşi çift tırnaklı hayvanlar şap hastalığının doğal konakçılarıdır. Bu hayvanlar arasında sığır, koyun, keçi, domuz, manda, deve, bizon, buffalo, geyik, antilop, ceylan, impala, zürafa sayılabilir.

Hastalığa Karşı Üreticiler Tarafından Alınabilecek Önlemler Nelerdir?

Bu önlemler hastalık çıkmadan önce ve hastalık çıktıktan sonra alınacak önlemler olarak iki grup altında toplanmaktadır.

Şap Hastalığı İçin Alınacak Önlemler

A- Hastalık çıkmadan önce koruyucu olarak alınabilecek önlemler
  1. Ahır girişinde bulunması gereken paspaslara devamlı dezenfektan konulmalıdır.
  2. Ahıra hayvan bakıcısından başka kişiler sokulmamalıdır.
  3. Hayvan bakıcılarının özel elbise ve ayakkabı ile ahıra girmeleri sağlanmalı, bakıcılar diğer ahırlardan uzak tutulmalıdır.
  4. Sağım işlemleri boyunca temizliğe dikkat edilmelidir.
  5. Yeni satın alınan hayvanlar bir süre karantinaya alındıktan ve hasta olmadıkları anlaşıldıktan sonra diğer hayvanların yanına katılmalıdır.
B- Hastalık Çıktıktan Sonra Alınabilecek Önlemler
  1. Hastalıktan şüpheli hayvanlar derhal ayrı bir yere alınmalıdır.
  2. Hasta hayvanın bulunduğu yer dezenfekte edilmelidir.
  3. Hasta hayvanın bulunduğu yataklık otlar yakılmalıdır.
  4. Hastalık en yakın veteriner hekimliğe ihbar edilmelidir.
  5. Hayvana bakan bakıcılar ayrılmalı veya bakıcılar diğer hayvanlarla temastan önce bol su ve sabunla yıkanmalı, tüm iç ve dış giysileri değiştirilmelidir.
  6. Hasta hayvanların ağız ve ayaklarındaki yaralar alkali solusyonlarla, sodalı su veya sirke ile yıkanmalıdır.

Aşılama Takvimi Nasıl Olmalı?

Yeni alınan ve aşılanıp aşılanmadığı bilinmeyen hayvanların şap hastalığından korunabilmeleri için aşılama takvimi aşağıdaki gibi olmalıdır.

  1. İlk aşılama
  2. İkinci aşılama birinci aşılamadan bir ay sonra
  3. Üçüncü aşılama ikinci aşılamadan üç ay sonra
  4. Dördüncü aşılama üçüncü aşılamadan dört ay sonra
  5. Beşinci aşılama dördüncü aşılamadan dört ay sonra
  6. Altıncı aşılama beşinci aşılamadan altı ay sonra
  7. Bundan sonraki aşılamalar her altı ayda bir yapılmalıdır.

Yeni doğan hayvanlar için aşılama takvimi nasıl olmalı?

Hayvanlara ilk aşı, dört ayını tamamladıklarında, ikinci aşı sekizinci ayda ve üçüncü aşı onikinci ayda yapılmalıdır. Sonraki aşılamalara altı ayda bir, ilkbahar ve sonbahar aşılamaları ile devam edilmelidir.

Aşılama sonrası aşılama yerinde yumruk büyüklüğünde şişlikler, hafif ateş, iştahsızlık ve bazen süt veriminde azalmalar görülebilmektedir. Bunlar kısa zaman da normale döner.

Şapa karşı kalıcı bir bağışıklık, düzenli aşılanmak şartıyla en az dördüncü veya beşinci aşılamadan sonra sağlanabilmektedir. İlk aşılamadan 4 gün sonra bağışıklık oluşmaya başlar ve 21. günde en yüksek düzeye ulaşır, bu bağışıklık 6 ay kadar sürer. Tüm çift tırnaklı hayvanlar aşılanmalıdır.

Şap aşılamalarından istenen sonucun alınabilmesi için aşı uygulanan köy ve çiftliklerde bulunan bütün çift tırnaklı hayvanlar usulüne uygun olarak aşılanmalıdır.

Şap Hastalığı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Tabak Hastalığı Nedir

Şap Hastalığı virüs adı verilen gözle görülemeyen küçük canlılar tarafından meydana getirilen çift tırnaklı hayvanlara özgü bir hastalıktır.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Tabak hastalığı insanlara bulaşır mı ?

Bilim adamları, normalde hayvan hastalığı olan Şap‘ın insanlara da bulaşma ihtimalinin az olsa da bulunduğunu açıkladılar.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı bulaşıcı mı ?

Evet Şap hastalığı bulaşıcıdır. Özellikle Virüs dış ortamda haftalarca canlılığını korur ve rüzgar ve kuşlar sayesinde uygun ortamda 60 kilometre uzağa taşınabilir. Bu yüzden hastalık çok hızlı yayılabilmektedir. Direkt güneş ışınları karşısında kısa zamanda harap olur. Isıya dayanıksız olup, 60- 65 C de 30 dk.’da 85 C de hemen ölür.Etken, nem, soğuk ve karanlığı sever.

Hasta hayvanların salya sümük süt, dışkı ve idrarları, ölü hayvanların kadavraları, kesilmiş etler, virüs taşıyıcı hayvanların sağlıklı hayvanlarla teması, hayvan bakıcıları, hayvan nakillerinde kullanılan virüs bulaşık kamyonlar, hastalık çıkmış ahırlardan hayvan alımı ve satımı yapan şahıslar, aşılama veya tedavi için ahırlara girip çıkan şahısların elbise ve çizmeleriyle, ahırlara girip çıkan kuşlar diğer kümes hayvanları, kemirgen hayvanlar hastalığı ahırdan ahıra ve bölgeye bulaştırırlar.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı hangi hayvanlarda görülür.

Hastalığa bütün çift tırnaklı hayvanlar duyarlı olup çok bulaşıcı bir özelliğe sahiptir.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı hayvanı öldürür mü ?

Şap Hastalığı özellikle genç hayvan ölümleri ile sonuçlanır

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı kaç günde geçer.

Aslında şap hastalığı, hayvanlarda da çok tehlikeli değil. Herhangi bir tedavi uygulanmasa bile 8-10 gün içinde kendiliğinden iyileşiyor.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı karantina süresi.

Dışarıdan yeni satın alınan hayvanların 21 gün süreyle karantinaya alınmaları hastalıksız olduğu tespit edilenlerin sürüye dahil edilmeleri.

Sevk edilecek hayvanlara en az 15 Gün
öncesinden mutlaka aşı yaptırılması gerekir

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı kaç gün sürer.

Aslında şap hastalığı, hayvanlarda da çok tehlikeli değil. Herhangi bir tedavi uygulanmasa bile 8-10 gün içinde kendiliğinden iyileşiyor.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı kuluçka süresi.

Şap hastalığında kuluçka süresi 2-7 gün arasındadır. Hayvanlar virüsü aldıktan 2-7 gün sonra belirtiler görülmeye
başlar.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı olan hayvanın eti yenir mi ?

“Bazen hastalıklı hayvanların etleri şarta tabii olarak tüketilebilir. Tüberküloz varsa o et mutlaka kavurma yapılmalı, şap hastalığı varsa et çiğ olarak 24 saat asitleşerek olgunlaşması sağlanmalı. Şap hastalığı olduğunu düşünürsek, hayvanın eti 24 saat serin bir yerde, dondurulmadan bekletilmeli. Etlerin asitleşerek olgunlaşması sağlanır. Daha sonra asitleşen ette, şap virüsü kalmaz ve insan sağlığını tehdit edici bir durum oluşmaz. Tüberkülozlu bir hayvan olduğu düşünüldüğünde eti kavurma yapılır. Kavurma yapılan et tüketilebilir.”

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı olan hayvanın sütü içilir mi ?

Şap hastalığına yakalanmış hayvanların sütü yeterince kaynatılmadan tüketilmemelidir.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı süte geçer mi ?

Evet şap hastalığı süte geçer. Süt 100 derecede kaynatılmadan içilmemelidir.

Şap Hastalığı Hakkında Bilgi Şap hastalığı sütten bulaşır mı ?

Evet yeterince kaynatılmadan tüketilen hayvanların sütünden şap hastalığı insana da  geçer.

NOT: Şap hastalığı, Türkiye Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının salgın hastalıklarla mücadele programında yer alan bir hastalıktır. Bu yüzden yurt genelinde 6 ayda bir aşılama programı gerçekleştirilir.


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı

Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı

Makalede Neler Var ?1 Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı1.1 Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı Belirtileri :1.2 Hayvanlarda …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.