Koyun-Keçi Vebası PPR Hastalığının Teşhis Ve Tedavisi

()

Hastalık küçük ruminant vebası, yalancı veba, kata, contagioz pustuler stomatitis, stomatitis-pneumoenteritis Sendrom, Pneumoenteritis kompleks gibi adlarla bilinir. Akut ve subakut bir viral hastalık olup ateş, nekrotik stomatit, gastroenteritis ve pneumoni ile karekterizdedir. Hastalık ülkemizde de son yıllarda sıkça görülmektedir.Hastalık ilk kez 1942 yılında Ivory sahillerinde saptandı daha sonra birçok Afrika ülkesinde ve Ortadoğu ülkelerinde yaygın bir şekilde seyrettiği bildirildi. Günümüzde  de aynı coğrafik bölgelerde hastalığa sıkça rastlanılmaktadır.Sığırlar hastalığa subklinik olarak yakalanırlar.

Koyun-Keçi Vebası PPR Hastalığının Teşhis Ve Tedavisi

Etken:

Hastalığın etkeni bir virus olup, morbivillus familyasından paramixovirida virusudur .Virus bilhassa lenf yumrularına ve mide barsak epitellerine yerleşerek tahribata neden olur. Etken sığır vebası etkenine büyük oranda benzerlik gösterir. Keçiler koyunlara oranla daha duyarlıdırlar. Hasta hayvandan diğerine yakın temas ve sekrasyon ile bulaşma gerçekleşir.Bilhassa kalabalık sürülerde yaygınlık oranı daha yüksektir. Koyun ve keçiler dışındaki ruminantlarda genellikle subklinik seyreder. Bu hayvanlar taşıyıcı olarak görev alırlar. Genç hayvanlarda bulaşma ve ölüm oranı daha yüksektir.

Klinik Bulgular:

Akut formda ani beden ısısı artışı dikkat çeker (40-41 C).Hastalarda huzursuzluk, donukluk, burun mukozasında kuruluk ve mukoz memranlarda konjesyon, iştahın kesilmesi ilk dikkati çeken belirtilerdir.Burun akıntısı başlangıçta seröz, sonraları mukopurulent bir görüntü alır.Mukoprulen burun akıntısı olan hayvanlarda solunum havası pis kokar. Hastalığın inkubasyon periyodu genellikle 3-5 gündür.Nazal boşluk yüzeyinde küçük odaklı nekrozlar dikkati çeker. Göz kapakları çapaklanır.Bazı olgunlarda proffüz kataral konjiktivitis gelişir.Alt dudakta, diş etlerinde burun mukozasının iç kısımlarında nekrotik odaklar ve ülserler  meydana gelir. Şiddeti olgularda bu lezyonlar dilin dip kısımlarına, diş köklerine kadar uzar. İshal ve dehidrasyon dikkati çeker.Başlangıçtan 5-10 gün sonra beden ısısı düşer sonra ölüm şekillenir.Öksürük ile birlikte bronkopneumoni meydana gelir.Gebe hayvanlarda abort şekillenebilir. Gençlerde morbidite ve mortalite oranları yetişkinlere oranla yüksektir.Latent formdaki enfeksiyonlar zamanla klinik forma dönülebilir.

Lezyonlar:

Stomatitis, ülserasyonlar ve konjiktivitis başlıca dikkati çeken bulgulardır. Dudak içi, yanak ve dilin alt kısımlarında nekrozlara rastlanır. Bazen nektrotik odaklar farenkse kadar uzar. Lezyonlara abomasumda da rastlanabilir.İnce barsaklarda da şiddetli lezyonlar gözlenir ancak abomasum ve kalın barsaktaki kadar sıklıkla rastlanmaz.Bronkopneumoni olgularında bronş, larenks ve traheada kanamalar şekillenir.

Teşhis:

Teşhis klinik bulguları patolojik lezyonlar, epidemiyolojik veriler, virus izolasyon ve identifikasyonuna bağlı olarak konabilir. Tanı için laboratuara tam kan, lenf yumruları, akciğer , tonsilleridalak gönderilebilir. PPR gastrointestinal enfeksiyonlari respiratuvar enfeksiyonlar ve kontagioz ektima, koksidioz, mineral zehirlenmeleri ve riketsiyal enfeksiyon ( Heartwater) ile karışabilir.

Korunma ve Tedavi:

PPR şüphesi konulduğunda hükümet veterineri mutlaka bilgilendirilmeli ve Tarım bakanlığı eradikasyon programını uygulamalıdır. Bildirimi zorunlu hastalıklardan biri olması nedeniyle bölgelerde hastalık çıktığı taktirde il/ilçe veteriner hekimliğine ihbarı zorunludur. Bilinen spesifik bir tedavisi yoktur. Ancak paraziter mücadele ve antibakteriyeltedavi immun modülatörlerle desteklenirse hem hastalığın şiddeti kırılı hem de ölüm oranı aza indirilebilir. Sağlamlar küçük ruminant vebası virusundan hazırlanmış böbrek embriyonik hücre aşısı ile aşılanmalı. Güveneli aşılarla korunma mümkündür. Keza Sığır vebası hücre kültürlerinden hazırlanmış aşılar da başarılı bir şekilde kullanılabilir. Böylece 1 yıllık korunma sağlanabilir.

Hasta hayvanların sekonder enfeksiyonlarını kontrol altına almak ve kaybolan sıvı-mineral dengeyi restore etmekte yarar var. Keza ishal ve buna bağlı sıvı kaybı kontrol altına alınmalıdır. Bu bağlamda güçlü antibiyotik, vitamin ve kalsiyum destek tedavisinin yararı büyüktür. Son yıllarda diğer bulaşıcı viral hastalıklarda olduğu gibi PPR sağaltımında da immun modülatörlerden yararlanılmaya başlanmıştır. Bu amaçla Levamizol enjektabl farmasötiklerden güçlü bir şekilde yararlanılmaktadır. Uygulama öncesi hayvanları parazitten arı hale getirmekte yarar var. Bu amaçla; öncelikle paraziter dozda yani 7.5 mg/kg dozda levamizol (Actipar) uygulanır. Daha sonra 2.5 mg/kg’lık doz 3 er gün ara ile 4 kez tekrarlanırsa sorun ortadan kalkar. 50 kg’lık bir koyunu örneklendirirsek; uygulama aşağıda örneklendirildiği gibi yapılabilir.

PPR Hastalığının Teşhis Ve Tedavisi
ilk uygulama
3 cc Actipar sc
3 gün sonra 1cc Actipar sc
+
3 gün sonra 1 cc Actipar sc
+
3 gün sonra 1cc Actipar sc
+
3 gün sonra 1cc Actipar sc

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör