Eşme Koyunu

Eşme Koyunu (Pırıt) Irkı

Eşme Koyunu (Pırıt) Kökeni; Eşme Koyununun kökeni Dağlıç ırkıdır. Zamanla Kıvırcık ile melezlemeler sonucu ırkın özellikleri belirmeye başlamış olup daha sonrada Sakız melezlemeleri ile şimdiki ırk ortaya çıkmıştır. Kombine bir ırktır.

Eşme Koyunu Islah Çalışması; 2005 yılında yapılan proje de bölge koyunculuğumuzun gelişmesini sağlamak amacıyla PIRIT koyunların BAFRA koçu ile ıslah edilmesi amacıyla İlçemize 20 Bafra Koçu getirilmiştir. Sadece Katrancılar köyü yetiştiricilerine(9 Kişi) dağıtılan bu koçlardan memnun kalmayan yetiştiricilerden geri alınan 16 koç değişik coğrafik yapıya sahip 7 köye dağıtılmıştır. Ancak son kontrollerde tespit edilen şudur ki; koçların dölleme de sorun yaşadıkları, iklime alışmakta zorluk çektiği ve çoğunun öldüğüdür. Bu projenin başarısız görülmesinin nedeni Eşme koyun yetiştiriciliğinin örf ve adetlerini uymadığındandır. Hâlbuki böyle projeler daha bilimsel yapılması gerekmektedir. 2011 yılından itibaren ilçemiz koyunları için hem TÜBİTAK ve hem de HALK ELİNDE ISLAH projesi başlatılarak EŞME KOYUNU ıslah edilmeye başlanmıştır.

Eşme Koyunu Beslenme ve Barınma; İlçemiz koyuncularının bakım ve beslemeleri iki dönemden ibarettir.

Eşme Koyunu Kışlık Bakımı

Kışlık bakım döneminde hayvanlar sabahları geç vakitte beslenmek üzere mera veya otlaklara götürülür ve akşam vaktine kadar güdüm yapılır. Ağıla konan hayvanların önüne saman ve bir miktar kesif yem verilir. Eğer kuzulamış koyun varsa ayrılır ve onlara biraz daha fazla kesif yem verilir. Kuzular da süt emme dönemi bitiminde yeme alıştırma için kuzu büyütme yemi ve daha sonra diğerleri gibi yemlenir.

Eşme Koyunu Yazlık Bakımı

Yazlık bakım döneminde hayvanlar gündüz sıcaklardan korunmak için gece meraya çıkartılır ve anız döneminde anız yemesi sağlanır. Gündüz yine hayvana destek olarak yeşil ot veya kurumaya yüz tutmuş otlar verilir. Nadiren kesif yem verilir. Eğer özel bir durum yoksa entansif yemleme yapılmaz. İlçemiz koyuncularının hayvanlarını barındırmak üzere son zamanlarda yapılan ağıllar varsa da genelde eski yapılı ağıllar kullanılmaktadır. Yeni ağıllarda bölmeler daha açık bir halde bölünmesine rağmen eski yapılı ağıllarda derme çatma bölmeler bulunmaktadır.

Eşme Koyunu
Eşme Koyunu Koçu

Eşme Koyunu ve Aşım;

Tümleşik sürülerin tümünde yer alan koyunların kızgınlıkları koç katım mevsiminde (Temmuz-Ağustos ayları) 14 gün süreli progesteron içeren vaginal sünger uygulaması ve ardından sünger çıkartılması ile birlikte 500 IU PMSG enjeksiyonu uygulamasıyla senkronize edilecektir. Ardından sürüye önlüklü katılacak ve belirli aralıklarla yapılan gözlemlerle kızgın koyunlar belirlenip kaydedilecektir. Kızgınlık sergileyen koyunlar, PMSG enjeksiyonunu izleyen 48. saatte gruplandırılarak sabah erken saatte sınıf usulü koça verilerek doğal aşım uygulanacaktır. Koçlar 2 gün süreyle kendi bölmelerindeki koyunlarla birlikte tutulacaktır. Senkronizasyonu izleyen 20. günde sürüye konarak gebe kalmayan hayvanlar tespit edilerek bunlara tekrar koç verilecek tekrar çiftleşen koyun ve koçlar kayıt altına alınacaktır. Senkronizasyon sonrası elde edilen veriler; batın genişliği, çoklu doğum oranı bakımından doğum sonuçları esas alınarak değerlendirilecektir.

Eşme Koyunu Görünüm Özellikleri:

  • Vücut tamamen beyaz renkli tüylerle kaplıdır.
  • İnce kuyrukludur.
  • Erkeklerin tamamı spiral boynuzludur.
  • Dişiler genelde boynuzsuzdur.
  • Orta büyüklükte kulak yapısına sahiptir.
  • Diğer yerli ırklarımıza benzer baş yapısına sahiptir.

Eşme Koyunu Irka Özgü Özellikler:

  • Doğuran koyun başına kuzu verimi 1.42.
  • Ergin dişilerde canlı ağırlık 55-60 kg.
  • Ergin erkeklerde 65-70 kg’dır.
  • Ortalama doğum ağırlığı 3,5-4,0 kg, sütten kesimde canlı ağırlık 25-30 kg’dır.

Eşme Koyunu Döl Verim Özellikleri;

Doğum döneminde ayrıntılı doğum kayıtları tutulacaktır. Bu kapsamda doğum tarihi, batın genişliği, kuzuların cinsiyeti, doğum tipi, doğumda ana canlı ağırlığı, kuzuların doğum ağırlığı ve kulak numaraları kayıt altına alınacaktır.

Eşme Koyunu Süt Verim Özellikleri;

Koyunlarda süt verim özelliklerinin tanımlanması amacıyla süt verim denetimleri 2 tümleşik sürüde gerçekleştirilecektir. Projenin 2. Yılında iki sürüde toplamda en az 120 baş hayvanda denetim yapılacaktır. Doğumlardan ortalama bir ay sonra süt verim denetimlerine başlanılacak, günde iki sağım (sabah ve akşam) esasına göre ayda bir kez süt verim denetimi yapılacaktır Denetimlerde 5 ml duyarlılıkta ölçü silindiri kullanılacak ve denetimler, koyunların süt verimleri 100 ml sınırının altına düşene dek sürdürülecektir. yöntemi uygulanarak kontrol sağımları gerçekleştirilecek ve sağımlar her işletmede hayvanları sürekli sağan çobanlar tarafından gerçekleştirilecektir.

Emiştirme döneminde koyunlar ile kuzular süt denetimin yapılacağı günden önceki akşam aynı saatlerde ayrılarak ayrı bölmelere alınacaktır. Ertesi gün sabah ve akşam günde iki sağım denetimi uygulanacaktır. Akşam sağımından sonra kuzuların analarını emmelerine izin verilecektir. Laktasyon sonunda süt verim özelliklerinin tahmin edilmesinde en yaygın olarak kullanılan Hollanda yöntemi kullanılacaktır (Özcan, 1990). Hastalanan, laktasyonu tamamlayamadan ölen ya da satılan, emzirme döneminde kuzusu ölen koyunların verim kayıtları analize dâhil edilmeyecektir.

Eşme Koyunu Kuzu Gelişme Özellikleri ve Yaşama Gücü;

Kuzuların doğum ağırlıkları doğumu izleyen 24 saat içerisinde elektronik kantar ile tespit edilerek diğer doğum bilgileri ile birlikte kaydedilecektir. Ardından pazarlama yaşına kadar kuzular takip edilerek pazarlama döneminde canlı ağırlıkları tespit edilecek ve aynı zamanda kuzularda 12 ve 13 kaburgalar arası bölgede bel gözü kası (M. Longissimus dorsi) alanı, derinliği, genişliği ve bu kası örten yağ tabakasının kalınlığı ultrason cihazı (Pie Medical Falco 100) kullanılarak linear prob ile belirlenecektir.

Araştırma kapsamında tutulan ayrıntılı kayıtlardan doğan kuzuların doğumdan pazarlama dönemine kadarki akıbetlerine ilişkin bilgiler takip edilecektir. Daha sonra pazarlama döneminde yaşama gücüne ve doğum ağırlıklarına ilişkin kayıtlar değerlendirilecektir.

Not: Satılık na ve nı en çok yetiştiriciliği yapılan Uşak ilinden öğrenebilirsiniz.

 

 

 

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör