Perşembe , Şubat 22 2018
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Küçükbaş Hayvancılık / Koyun Yetiştiriciliği / Kuzu Besisinde Mineral ve Vitamin Gereksinmeleri Nelerdir

Kuzu Besisinde Mineral ve Vitamin Gereksinmeleri Nelerdir

Mineral ve Vitamin Gereksinmeleri

Kuzu Besisinde Ca ve P

Kuzuların Ca gereksinmesi rasyonda %0.35-0.82 arasında, P gereksinmesi %0.19-0.38 arasında değişmektedir. Ca ve P konusunda en önemli olay Ca:P oranının 2:1 düzeyinde tutulmasıdır. Eğer bu aralık daralırsa kuzularda idrar taşı oluşumu riski artmaktadır. Mg ve K gereksinmesi de kuru madde bazında %0.12-0.18 ve 0.50- 0.80 arasında değişmektedir. Bütün bu mineraller önemli fizyolojik roller üstlenmelerine rağmen tahıl taneleri ve kültür ortamında yetiştirilip hasat edilen kaba yemler iyi bir yemleme ile kuzuların gereksinmelerini karşılayabilir. S gereksinmesi %0.18-0.26 arasında değişmektedir. Genel olarak N:S oranının da 10:1 düzeyinde tutulması gerektiği ifade edilmektedir. Genelde besi yemleri ile S gereksinmesinin karşılanması mümkündür. Ancak rasyonda NPN maddelerin kullanılması durumunda S takviyesi yapılması gerekebilir.

Yüksek oranda tane yem içeren rasyonlarla yemlenen kuzularda Ca yetersizliği söz konusu olabilir. Bu bakımdan dikkatli olunması gerekir. Bu durumda Ca:P oranı genellikle P lehine olur ve oran 2’nin altına düşerek idrar taşı gibi bazı metabolik problemlerin ortaya çıkmasına neden olur. İdrar taşı performansı düşürür ve hatta ölüme bile neden olabilir. İdrar taşı oluşumunu önlemek için rasyona %1 düzeyinde amonyum klorid eklenmesi önerilmektedir. Ayrıca rasyon tuz oranının tedavi amaçlı olarak %4’lere kadar çıkarılması su tüketimini artırarak idrar taşının dışarı atılmasına katkıda bulunabilir.

Na ve Cl gereksinmesi genelde birlikte değerlendirilir ve tuz gereksinmesi olarak ifade edilir. Rasyona eklenen %0.5-1 tuz kuzuların Na ve Cl gereksinmesinin karşılanmasına yardım eder. Tuz eğer kuzulara bol ve temiz olarak su temin edilebiliyor ise serbest seçenek olarak ta verilebilir. Ancak iz elementlerce zenginleştirilmiş tuz preparatlarının kuzularda kullanılması sakıncalı olabilir. Zira bu tip ek yemlerle kuzularda çok önemli toksisiste etkisi bulunan Cu’ın fazla tüketilmesi söz konusu olabilir.

Kuzu Besisinde İz Elementler

Kuzularda maksimum canlı ağırlık kazancının elde edilmesi için hayati rol oynayan ve az miktarlarda (kg kuru maddede 1 mg dan az değerlerden 50 mg düzeyine kadar) bulunan mineraller iz mineraller olarak adlandırılır. İz minerallerin rasyonda kullanım dozlarını yetersizlik belirtilerinin ortaya çıktığı düzey ile toksisiteye neden olan düzeyler belirler. Bu bakımdan üzerinde durulması gereken en önemli mineraller Cu ve Se’dur. Bu iki mineralin güvenli olarak rasyonda kullanılacak düzeylerinin değişim aralıkları çok dardır. Cu için bu değerler 7-15 mg/kg KM arasında değişmektedir. Bu miktarlar üzerinde rasyon Mo düzeyi de etkili olmaktadır. Rasyon molibden düzeyi düşük ise çok düşük Cu düzeyleri bile toksik olabilmektedir.

Bu düzeylerin altındaki Cu kuzularda enzootik ataksi denen ve sinir sistemindeki dengesizliklerle kendini gösteren bir hastalığa neden olmaktadır. Cu fazlalığı durumunda da toksite ortaya çıkarak karaciğerde bazı bozulmalar görülmektedir. Rasyonda bulunabilecek Se düzeyi için değişim aralığı bir dereceye kadar daha geniştir. 0.1 mg /kg KM düzeyinin altında eksiklik belirtileri görülmekte ve beyaz kas hastalığı ortaya çıkmaktadır. 0.5 mg /kg KM düzeyi de Se için toksisite eşiğidir. Tek mideli (veya kanatlı) ve çok mideli yemlerinin ikisini de üreten yem fabrikalarında kanatlı yemi üretiminden sonra aynı sistemde kuzu yemi üretilmesi durumunda özellikle Cu için toksik düzeye ulaşmak söz konusu olabilmektedir. Bu nedenle bu gibi durumlara dikkat edilmesi gerekir.

Kuzu Besisinde Mineral ve Vitamin Gereksinmeleri Nelerdir

Kuzu Besisinde Vitaminler

Rumen mikroorganizmaları normal olarak kuzunun ihtiyacını karşılayacak miktarda bütün B grubu vitaminlerini ve K vitaminini sentezlerler. Bununla birlikte yüksek kesif yem içeren besi rasyonlarını alan kuzularda tiamin eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan poliensofalomasi görülebilir. Vitamin A ve E rasyonla, vitamin D ise ya rasyon ya da hayvanların güneşe çıkarılmasıyla karşılanmalıdır. Vitamin A eksikliği genellikle besiye alınan kuzularda karşılaşılmaz, hayvanlar kuru alıyorlarsa bu çok güzel bir β-karoten kaynağıdır. Güneşte kurutulan kaba yemler iyi bir vitamin D kaynağıdırlar. Genellikle besi rasyonlarında α-tokoferol (vitamin E) eksikliği görülür. Mısır, arpa, SFK ve kuru otu gibi bir çok yemde α-tokoferol yetersizliği vardır veya α-tokoferol emilim yerine gelinceye kadar sindirim sisteminde parçalanmaktadır. Bu nedenle vitamin E takviyesi yapılması gerekebilir.

Vitamin A, D, E toksisitesinden kurtulmak için alınması gereken önlem kg’ında 1.800.000 IU vitamin A, 360.000 IU vitamin D ve 225 IU vitamin E içeren karışımdan tona 0.5 kg veya piyasada mevcut vitamin premikslerinden prospektüsüne uygun olarak rasyonda kullanmaktır.

Prof. Dr. Murat Görgülü

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Yemler ve Hayvan Besleme Anabilim Dalı

Paylaşmak önemsemektir!


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Koyunların Verimini Nasıl Arttırabiliriz

Makalede Neler Var ?1 KOYUNLARDAN GELİRİMİZİ NASIL ARTIRIRIZ ?1.1 MODERN KOYUN ÜRETİM TEKNİKLERİ1.1.1 1. Koyunların …

shares