Cumartesi , Haziran 23 2018
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Küçükbaş Hayvancılık / Koyun Yetiştiriciliği / Koyunların Verimliliği Ve Refahı Nasıl Arttırılır
Koyunların Verimliliği Ve Refahı Nasıl Arttırılır

Koyunların Verimliliği Ve Refahı Nasıl Arttırılır

; hayvanların, gelişmesi, uyumu ve evcilleşme durumları ile fizyolojik, etolojik ihtiyaçları ve davranışları dikkate alınarak bakıldıkları ve yetiştirildikleri koşulların asgari standartlarının sağlanması olarak ele alınmalıdır. , hayvanın zihinsel ve fiziksel yaşam kalitesini yansıtan bir kavram olarak ele alınmalıdır.

Yapılan birçok araştırma, toplam verimlilik üzerine çevre faktörlerinin (bakım-besleme v.b) genetik faktörlerden daha etkili olduğunu göstermiştir. küçükbaş hayvanlar sağlıklarının sürdürülmesi ve besin ihtiyaçlarının karşılanması için yeterli miktarlarda ve yaşlarına, ağırlıklarına, davranışlarına, fizyolojik ihtiyaçlarına ve beklenen verime göre uyarlanmış uygun bir yemle/rasyonla beslenmelidir. Tüm hayvanlara, fizyolojik ihtiyaçlarına uygun olan aralıklarda yeterli miktarda yeme ve suya erişebilme imkanı sağlanmalıdır. Beslenme ve içme suyu donanımı, gıdanın ve suyun kontamine olmasını engelleyecek ve hayvanlar arasındaki rekabetin zararlı etkilerini asgariye indirgeyecek şekilde tasarlanmalı, inşa edilmeli ve yerleştirilmelidir. Hayvanlar barınaklarda herhangi bir zorluk olmadan kuru ve rahat bir zeminde yatabilmeli, dinlenebilmeli. Ayağa kalkabilmeli, dışkı ve idrar yapabilmeli, ortam havası ve sıcaklık nem endeksi hayvanlar için zararlı olmayan sınırlar içerisinde tutulmalıdır.

Kapalı alanda sürekli karanlıkta barındırılan hayvanlarda, mevcut doğal ışığın hayvanın fizyolojik ve etolojik ihtiyaçlarının karşılanmasında yetersiz olması durumunda, farklı iklim şartları için uygun doğal ya da doğal ışık süresine eşdeğer bir süre için uygun olan 8 saatlik suni aydınlatma sağlanmalıdır.

Koyunların Verimliliği Ve Refahı Nasıl Arttırılır

Koyunların Verimliliği Ve Refahı Nasıl Arttırılır

Dışkı, idrar ve yem artıkları ile saçılmış yemler; kokuyu asgariye indirgemek ve sinek veya kemirgenler için cazip bir ortam oluşmasını engellemek amacıyla sıklıkla temizlenmelidir. Barınaklar ile kullanılan alet ve donanımlar, çapraz bulaşmayı ve hastalık taşıyıcı organizmaların oluşmasını engellemek amacıyla, program dahilinde belli aralıklarla düzgün bir şekilde temizlenip dezenfekte edilmelidir.

Canlının yaşamını sürdürebilmesi için iç ortamın dengede olması ve çevreye uyum sağlaması gerekmektedir. Normalden farklı şartlar hayvanlarda stres oluşturmakta ve bu strese karşı hayvanlar bir takım tepkilerle ortama uyum sağlamaya çalışmaktadır. Yetişkin küçükbaş hayvan davranışları; genetiğe ve yönetime bağlı olarak şekillenebilmektedir. Sakin bir şekilde davranılarak yetiştirilen kuzu ve toklular agresif bir şekilde idare edilmiş olanlara göre koyun dönemlerinde daha verimli olabilmektedir. Yapılan araştırmalarda hayvanların acı ve ıstırap veren kötü deneyimleri kolayca hatırlayabildikleri, yaşadıkları stresin bağışıklık sistemlerini zayıflattığı, sindirim ve üreme fonksiyonlarında da gerilmeye yol açtığı ortaya konulmuştur.

Sürü yönetiminde, bakım ve beslenmenin yanı sıra stres faktörleri değerlendirmeye alınmalıdır.

Koyunlarda; gürültü, ses, bağırma, dövme, ürkütme, koşturma, yatma zeminin sert (beton, taş v.b) veya ıslak/çamur olması, yağış, havasız ortam, hava cereyanında bırakma, yüksek nem, + 26 °C üzeri sıcaklık, aşırı güneş, susuzluk, açlık, bozuk yem, ani yem ve hava değişikliği, kalabalık ve sıkışık ortam, veteriner hekimler dışındaki ehliyetsiz kişilerin hayvanlara müdahale etmesi, yalnız bırakma,  kötü ve yetersiz ışıklandırma gibi her türlü kötü çevresel koşullar stres sebebidir. Kısaca hayvanda rahatı ve konforu bozan her şey stres kaynağıdır.

Ülkemizde hayvan refahının, hayvana sunulan fazladan ve gereksiz konfor olduğu algısı; yetiştiricileri yanlış yöne sevk etmektedir. Hayvanların metabolizması üzerinde birinci derecede etkili olan hayvan refahının, hiçbir zaman hayvanın sağlığından ve performansından ayrı olarak ele alınamayacağı akıldan çıkarılmamalıdır.

Ülkemizde koyun yetiştiriciliği çoğunlukla zayıf meralara (yetersiz besleme) bağlı olarak yürütülmekte, aynı meradan birden fazla sürü ( hastalık ve zararlı riski) yararlanmaktadır. Meralarda hayvanları güneş ışınları, rüzgar ve yağmurdan koruyacak sundurma ve yeterli içme suyu kaynakları bulunmamaktadır. Merada hayvanlar sosyal davranışlarını rahatlıkla sergileyebilme imkanına sahipken, kış mevsiminde ağıl içinde farklı yaş ve cinsiyet gruplarının birlikte tutulması sosyal davranışların sergilenmesini engellemektedir.

Yapılan çalışmalar sonucu, ülkemizde ağıllarında hava kalitesi ile doğum ve kuzu bölmelerinin yetersiz olduğu, ağıl zeminin drenajsız topraktan yapılması ve eksik altlık kullanımı nedeniyle dışkı, idrar ve yağışa bağlı zeminin sürekli ıslak olduğu, koyunlarda %20 lere varan oranlarda ayak hastalıklarına bağlı topallığın görüldüğü bildirilmektedir.

Koyunculuk işletmelerimizdeki yetersiz hayvan refahı koşullarına bağlı toplam ekonomik kayıpların ciddi boyutlarda ( 2016 yılı verilerine göre yıllık yaklaşık 12,4 milyar TL) olduğu gözlemlenmektedir. Ülkemizde koyun- keçilerde maliyet/fayda oranının ölçülü (asgari şartlarda) refah standartları için 4,15 olduğu hesaplanmıştır. Hayvan refahı yüksek oranda ekonomik kazanç yarattığı gibi insani bir görev ve gıda güvenliğinin de anahtarıdır.

Avrupa Birliği Çiftlik Hayvanları Refahı Konseyinin belirlemiş olduğu hayvanlara sunulması gereken 5 Temel Hak;

  1. Hayvanlar aç ve susuz bırakılmamalıdır; Sağlığını ve gücünü tam koruyacak taze su ve yiyeceğe daimi erişim,
  2. Hayvanlar rahat ettirilmelidir: Barınak ve rahat dinlenme alanlarını da içeren korunaklı uygun yaşam ortamları,
  3. Hayvanlar ağrı, yaralanma ve hastalıklardan uzak tutulmalıdır: Koruyucu tedbir, hızlı teşhis ve tedavi,
  4. Hayvanlar doğal davranışlarını gösterebilmelidir: Aynı türden hayvanların yeterli alan ve uygun tesislerde bir arada tutulması,
  5. Hayvanlar korku ve stresten uzak tutulmalıdır: Izdırabı önleyici koşullar ve tedavi

 

Refah ve Sağlık Kontrol Noktaları;

  • Vücut Kondisyon Skorunun 1,5 altında olması,
  • Rumenin boş olması,
  • Gövdede ve kalçada kirlilik,
  • İshal,
  • Genital akıntı,
  • Uzamış tırnaklar, ayak hastalıkları,
  • Bozuk, matlaşmış, kıvrılmış veya yer yer dökülmüş yapağı,
  • Çökmüş göz, düşük kulak
  • Burun akıntısı, öksürük, gözde akıntı

Kısaca koyunlarda sağlıksız görüntü varsa işletmede refah yetersizliğinden bahsedilebilir.


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Koyunların Verimini Nasıl Arttırabiliriz

Koyunların Verimini Nasıl Arttırabiliriz

Makalede Neler Var ?1 KOYUNLARDAN GELİRİMİZİ NASIL ARTIRIRIZ ?1.1 MODERN KOYUN ÜRETİM TEKNİKLERİ1.1.1 1. Koyunların …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.