Koyunlar Merada Nasıl İdare Edilir

Koyunların otlatılması (meralandırılması) ve hayvanların otlakta yönetimi yetiştiricinin başarısını doğrudan etkiler. Deneyler iyi otlatılan koyunların kolay semirtildiklerini, kötü güdülen koyunlarında zayıf kaldıklarını göstermektedir. Bu nedenle otlatmada deneyimli çobanlara gereksinme vardır. Çobanların bir yandan otlağı iyi tanımaları, öte yandan koyunların özelliklerini, alışkanlıklarını, besiye gelme bakımından ayrılıklarını bilmeleri gerekir. İyi bir çoban, niteliği ne olursa olsun her otlağın değerlendirilmesine ve otlatılabilen bütün işe yarar bitkilerin koyunlar tarafından tüketilmesi için çalışır. Başka bir deyişle çobanlık hayvan sevgisine dayanan, deney ve bilgiyle desteklenen bir sanattır.

Otlağa çıkarmadan önce, koyunlar gözden geçirilir. Büyümüş tırnaklar kesilir. Hastalık geçirmiş, zayıf koyunlar sağlıklı hayvanlardan ayrılır. Bunlar duruma göre bir süre ağılda tutulur. Diğer yandan erginler, toklular ve kuzular gruplandırılır.

Köpekler, birçok asalakların taşıyıcısı olduklarından, otlak mevsiminden önce ilaç verilir. Kapalı bir yerde kurtlan düşürülür ve yok edilir.

Mevsim dönüşümlerinde yemleme bakımından ağıldan otlağa yada otlaktan ağıla geçişler birden bire olmamalı, yavaş yavaş yapılmalıdır. Örneğin kuru kaba yemlerden yeşil yeme birden bire geçişler ishal ve sancılar yapar. Diğer hastalıklara da neden olur. Bu amaçla ilk günler sabahleyin yemleme yapılır ve öğleden sonra 1-2 saat kadar otlağa bırakılırlar. Beş-altı gün sonra bir miktar kuru ot verdikten sonra sabahtan otlağa çıkarmak olasıdır. Koyunlar yeşil yeme iyice alışınca aç karnına otlağa çıkarılabilirler.

Koyunları sancılardan korumak için sabahleyin erken saatlerde otlar henüz Çiğliykende otlağa bırakılmamalıdırlar. Çiğin çözülmesi beklenmelidir. Sulama da önemlidir. Bu yüzden otlağa çıkarmadan önce sulanmalıdırlar. Aksi durumda otlakta yada yolda rastladıkları sağlıksız durgun suları içebilirler.

Koyunlar otlakta, hepsi aşağı yukarı aynı doğrultuda kapalı bir cephe durumunda olacak şekilde yönlendirilmelidirler. Koyunların karma karışık ve hızla koşmaları istenmez. Bu durumda kuvvetli koyunlar önden giderek iyi yerlere saldırır ve otu ezerler. Bu amaçla çoban ve yamağı sürünün önünde yavaş yavaş yürür. Kaçan koyun olursa da bunları tekrar sürüye katarlar. Olası ise bir çoban da geri kalanlara dikkat eder, bunların sürüden kopmalarına engel olur.

Koyunların nedensiz olarak da yer değiştirilmeleri de doğru değildir. Diğer yandan aynı sürüyü parçalara da ayırmak uygun olmaz, bu koyunları huysuzlaştırır.

Koyunlar güneşe doğru yürütülmez, rüzgarın yönüne de bakılır. Sabahleyin koyunları otlağa çıkarırken ve otlatırken rüzgar sürünün arkasına alınır. Otlaktan dönerken de rüzgara doğru yürümeleri sağlanır. Tok koyunlar rüzgardan rahatsız olmazlar, ayrıca da serinlerler.

Koyunlar Merada Nasıl İdare Edilir

Koyunlar Merada Nasıl İdare Edilir

Sıcak mevsimlerde öğleyin koyunlar havadar ve yüksekçe bir yerde dinlendirilir. Olası ise gölgelikler yapılır. Koyunlar başlarını gölgeye sokmak ve sineklerden korunmak için yığın durumunda biraraya toplanırlar. Öğle sıcağı geçince sulamaya götürülür ve bundan sonra gece yarısına değin otlatılırlar. Otlayan koyunların su gereksinmesi ortalama 5 lt/gündür. Bu gereksinim mevsime, vücut yapılarına ve otun kuru maddesine göre değişir. Koyunların 2-3 günlük susuzluktan zarar görmediği bilinir. Bununla birlikte en iyisi hergün sulamadır. Otlayan koyunların tuz gereksinmesi de 200-300 gr/gündür.

Bu tuz en iyi bir şekilde kaya tuzu şeklinde verilir. Yurdumuzda otlaklar ortamalı olduğundan bu gereksinme, genellikle ağılda karşılanır. Yurdumuzun kimi bölgelerinde ise sıcak yaz aylarında en iyi şekil gece otlatılmasıdır. Bu amaçla gündüzün koyunlar ağılda yada gölgeliklerde barındırılır, akşam üstü serinlikle birlikte otlağa çıkarılır. Otlatma gün doğuşuna değin sürdürülür. Otlatma kısım kısım yapılır. Önce birinci kısım otlatılır. Buradaki otlar bitince yer değiştirilir. Sürü burada otlatılır. Bunun çevresi de bitince üçüncü bir yer seçilir. Bu şekilde bir sıra içinde otun durumuna göre bir otlatma sürdürülür.

Koyun sürülerinin yönetiminde iyi eğitilmiş çoban köpeklerinden yararlanılır. Bunlar geride kalan koyunları sürüye katar, etrafa dağılanları toplarlar. Aynı zamanda koyunları yabansal hayvanlardan ve hırsızlardan korur. Genellikle 400-500 baş koyuna bir çoban köpeği beslenir.

Ülkemizdeki Otlak-Mera Çeşitleri Nelerdir

Mera Hayvancılığı ve Merada Koyun Otlatmanın Teknik Kuralları

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör