Koyunculukta Saf Yetiştirme ve Seleksiyon Çalışmaları

Türkiye koyunlarının ıslahında yüksek damızlık değere sahip genetik materyale gereksinme vardır. Bu durum, işletmelerin yapısal özellikleri, pazar, doğa ve iklim koşullarından etkilenmektedir. Türkiye’de yerli koyun ırklarımızın düşük olan verimlerinin ıslahında izlenen yol genellikle melezleme olmuştur. Melezleme ile yapağı, et, süt ve/veya döl verim yönlü tipler oluşturulmuştur. Kamu yetiştirme kurumlarında elde edilen bu tiplerin uygulamaya aktarılması gerekmektedir. Bu nedenle, üniversiteler, araştırma kurumları, yayımcı ve yetiştiriciler arasında bir eşgüdümün olması zorunludur.

Koyunculukta ve

Türkiye koyun ırklarının genetik ıslahı doğrultusundaki çalışmalar, ağırlıklı olarak kamu kurumları tarafından yapılmıştır. Bu çalışmalarda, araştırıcılar başlıca iki konu üzerinde durmuşlardır. Bunlardan birincisi; gerek doğa ve iklim koşulları, gerekse işletme yapıları ve pazar taleplerinin ayrı oluşu, bütün koyunculuk işletmelerinde aynı ırkın ya da aynı tipin yetiştirilmesine uygun olmayışı gerçeğidir. Bu nedenle ıslah çalışmalarında, çeşitli genetik yapılarda damızlık özdek üretmek gündemdeki ilk konu olmuştur. Buna koşut olarak ikinci konu, işletmelerdeki koyun varlığının verimlilik açısından durumlarının saptanmasıdır. Bu şekilde Türkiye’nin değişik yörelerinde, hangi verim tipinde ve ne miktarlarda damızlığa gereksinme duyulduğu konusunda araştırmalar üretilmeye çalışılmıştır. Damızlık sorununun çözümüne ilişkin çalışmaları, saf yetiştirme ve seleksiyon çalışmaları ile melezleme çalışmaları başlıklarıyla irdelemek olasıdır.

Saf Yetiştirme ve Seleksiyon Çalışmaları Nelerdir

Saf yetiştirme ve seleksiyon çalışmalarının çoğunlukla kamu yetiştirme kurumlarında yapıldığı gözlemlenmektedir. Bu araştırmalarda, öncelikle , , , , , gibi yerli koyun ırklarımızın çeşitli verim düzeyleri ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgulara göre; ve Sakız ırkının yüksek bir süt verim gücüne sahip olduğu ve diğer yerli ırklarımızın bu yönden melezlenmesinde ıslah edici genotip olarak kullanılabilecekleri anlaşılmıştır. Sakız ırkının aynı zamanda yüksek bir döl verim gücü gösterdiği ve bu özelliği açısından dünyaca tanınmış kimi ırklara yakın olduğu belirlenmiştir. Ergin yaş canlı ağırlık açısından ise yerli ırkların 30–55 kg arasında değişim gösterdiği söylenebilir. Yerli ırkların yapağı verim özellikleri yönünden kaba-karışık yapağıya sahip oldukları ve 1.2–2.6 kg arasında değişen yapağı verimine sahip oldukları da saptanmıştır.

Yerli ırklar üzerinde yapılan ıslah çalışmalarına yön vermek üzere, kimi karakterlerin kalıtım ve tekrarlanma derecesi ile karakterler arasındaki genotipik ve fenotipik ilişkiler de araştırılmıştır. Ancak, küçük ve kapalı sürüler üzerinde yapılan bu araştırmalarda, kimi karakterler dışında kalıtım derecesinin yüksek olmadığı ve kimi karakterler arasında da olumsuz ilişkilerin bulunması gibi nedenlerle seleksiyonla sağlanabilecek genetik ilerlemenin sınırlı olduğu sonucuna varılmıştır.

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör