Damızlık Koyun Seçimi Nasıl Yapılır

Seçimi

Bölgemize göre yetiştiriciliğini yapacağımız koyun ırkını seçtikten sonra iyi bir damızlıkla işe başlamak başarıyı arttıran en önemli şartlardan biridir.

Seçilen damızlık; vücudu düzgün ve kusursuz kendi ırkının özelliklerini taşıyan, yüksek verimli, hastalıksız, döl verimi yüksek ve uzun ömürlü olmalıdır.

Damızlık koyunlar seçilirken dış yapıları, pedigri kayıtları ve verim kayıtları dikkate alınır.

Nasıl Yapılır

Damızlık Koyun Seçimi Nasıl Yapılır

Dış Yapıya Göre Damızlık Koyun Seçimi

Damızlık olacak etçi koyunda mümkün olduğu kadar büyük, derin geniş ve dolgun bir vücut yapısı gözlenmelidir. Baş kısa ve geniş, boyun kısa ve kalın olmalıdır. Göğsün geniş derin ve kaburgaların mümkün olduğu kadar dışa dönük olması istenir. Sırt, bel ve sağrının düz bir hat oluşturması ve olabildiğince geniş olması istenen etçi özelliklerdendir.

Damızlık sütçü koyunlarda kemikler ince boyun uzun, vücut yüksek ve uzundur. Sağrı uzun ve arka bacakları arası büyükçe, memeye yer verecek şekilde olmalıdır.

Karın nispeten gelişmiş, memeler yeter büyüklüktedir. Baş asil ve zarif yapıda olmalıdır. Kulaklar büyük ve nispeten sarkıktır. Süt verimi ile tanınmış ırklar boynuzsuz veya zarif boynuzludur.

Koçun yumurtaları ne kadar büyükse dölleme kabiliyeti o kadar iyidir.

Pedigri Kayıtlarına Göre Damızlık Koyun Seçimi

Bir hayvanın geçmiş jenerasyonlardaki akrabalarını verim özellikleri ile birlikte tanıtan belgelere hayvancılıkta “Pedigri” denir. Pedigri hem erkek ve hem de dişi hayvanlar için tutulduğundan bunlardan yararlanarak kendi verimleri tespit edilmeyen erkek damızlıkları seçmek mümkün olmaktadır.

Pedigri kayıtları dişi damızlıkların seçiminde de önemli bir vasıtadır. Bu suretle çok erken çağda hayvanların damızlık olup olamayacağına karar verilebilir. Böylece jenerasyonlar arası süre kısaltılmış olur. Öte yandan işletme, damızlık olmayacak hayvanları en kısa zamanda elden çıkartarak masraftan kurtulmuş olur.

Soy kütüğü kartlarında damızlığa ayrılmış koyunların kendi verimleri, bunlara ek olarak bir kaç kuşak öncesi atalarının verimleri toplu olarak bulunur. Özellikle koyun ve koçlara ait bilgiler yeterli değilse bu kartlardan yararlanılır.

Verim Kayıtlarına Göre Damızlık Koyun Seçimi

Dış yapıya bakarak yapılan damızlık seçimindeki başarı, istenilen verim ve bu verimin dış görünüşten anlaşılmasındaki isabete bağlıdır. Yapağı verim özellikleri dış yapıdan anlaşılabilirse de, süt verimi ve döl verimi gibi kabiliyetleri dış yapıdan anlamak hemen hemen imkânsızdır. Bu yüzden damızlık seçimindeki başarıyı arttırmak için mutlaka verim kayıtlarının tutulması ve damızlık seçiminin bu kayıtlara dayandırılması gerekir.

Gerek defter ve gerekse kartlarda;hayvan için soy kütüğü tablosu, hayvanın numarası, çeşitli verim özellikleri ve diğer tamamlayıcı bilgiler bulunur. Kartlar, süt ırkı koyun ve koçlar için geliştirilmiş olduğundan tutulan kayıtların büyük kısmı bu verimle ilgilidir.

Verim yönü ne olursa olsun damızlık koyun ve koçlarda aranacak en önemli özellik döl verimidir. Damızlık seçiminde; ikizlik oranı yüksek ailelerden gelen, ikiz veya üçüz doğmuş kuzulara öncelik tanımak gerekir.

Ayrıca, aşım isteği göstermeyen ve iyi dölleme yeteneğine sahip olmayan erkekler ile üst üste iki yıl döl tutmayan dişilerin damızlıktan çıkarılması gerekir. Bu konularda karar verebilmek içinde kartlarda ilgili kayıtların bulunması gerekir. Damızlık erkekler için de ayrı kart açılarak bunların kendilerine ve döllerine ilişkin verimler işlenir.

Meme Yapısına Göre Damızlık Koyun Seçimi

Koyunlarda süt bezleri iki ayrı parçadan oluşur ve iki ayrı meme ucu bulunur. Süt tipi koyunlarda meme büyüklüğü ve memelerin yapılış şekli süt verimi yönünden önemlidir. Memelerin dış görünüşü ve büyüklüğünden başka bezsel özellikte de olması istenir. Meme 17 başlarının birbirleriyle uyum içinde olması ve meme başlarının kör olmaması istenir. Sağlıklı meme, hem süt üretimi için hem de yavruların beslenmesi için önemlidir.

Damızlık Koç Seçimi Nasıl Yapılır

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör