Keçilerde Kaba Yem Kalitesi Nasıl Olmalı

Keçilerde Kaba Yem Kalitesi Nasıl Olmalı

Keçilerin rasyonlarında iyi kaliteli çayır kuru otları gibi kaba yem kaynaklarının yanı sıra otlatıldıkları alanlarda ince dal ve yapraklar gibi odunumsu bitkisel materyallerde bulunabilir. Keçiler kaba yemleri kompleks bir karbonhidrat yapıda olan selüloz kaynağı olarak kullanırlar. Aynı zamanda bu selüloz kaynakları keçi rumenin sağlıklı bir şekilde çalışması ve rumen mikroorganizmalarının devamlılığı için gereklidir. Mikroplar rumende lif kaynaklarını bir dizi fermantasyon basamakları sonucunda uçucu yağ asitlerine dönüştürürler, bu uçucu yağ asitleri de sonuçta glikoza dönüşerek enerji kaynağı olarak kullanılırlar.

Keçiler ruminant türler içerisinde bitkisel materyalleri en iyi sindirecek kabiliyete sahip hayvanlardır. Bütün kaba yemler sahip oldukları selülozun kompleks yapısına bağlı olarak ruminantlarda enerji kaynağı olarak kullanılırlar. Bitkiler ne kadar çok odunsu yapı ve gövde içeriyorsa içerisindeki selülozun kimyasal bağları kuvvetli ve mikropların onları yapılarından ayrıştırması da bir o kadar zordur.

Kaba yemlerin kalitesi bitkilerin içerisindeki lif içeriğine bağlı olarak değişir. Bitkilerde lif oranı bitkiler olgunlaştıkça artar. Lif bitkilerin dik durmalarına yardımcı olur. Bitkiler olgunlaştıkça enerji ve protein oranı düşerken lif oranı artar. Vejatasyonun erken dönemlerinde bulunan genç bitkiler Rumen mikropları tarafından daha hızlı bir şekilde parçalanır ve fermente edilirler bu şekilde daha fazla uçucu yağ asidi ve daha yüksek kan glikozu ortaya çıkar. Keçilerde hem büyüme hem de süt verimi doğrudan kan glikoz düzeyi ile ilişkilidir. Elbette arpa, mısır gibi konsantre yem kaynakları da önemli bir glikoz kaynağı olsalar da rumenin sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi için mutlaka kaba yemlerden gelen selüloz kaynaklarına gereksinim duyulur. Bir kaba yem kaynağının sindirilebilirliği ve fermente olabilirliği yüksek ise daha fazla enerji verecek demektir. Bilindiği üzere keçiler meraya ve ağaçlı bölgelere çıkmaya bayılırlar. Keçilere seçme şansı verildiğinde ise tatlı ince balya otlarını tercih ettikleri bildirilmiştir (Hibma, 2015).

Keçi rasyonları önemli oranda protein içerir. Genellikle laktasyonun başlangıcındaki keçilerde ham protein oranı %17 civarındadır. Kaba yemlerden gelen protein miktarı ne kadar olduğu kaba yemin protein içeriğine bağlıdır. Genellikle vejatasyonun başlangıcındaki mera bitkileri % 20 civarında ham protein içerebilirler. Mera mevsimi ilerledikçe otlarda yaprak kısımların azalırken gövde kısımları oransal olarak artamaya başlar ve ham protein içerikleri de düşer.

Keçilerde Kaba Yem Kalitesi Nasıl Olmalı

Kaba Yemin Süt Verimine Etkisi

Keçiler şüphesiz en meraklı ve becerikli yem bulucularıdır. Keçiler gereksinim duydukları zaman etraflarındaki çalı veya odunsu bitkileri çok kolay bir biçimde bulabilirler. Ancak bu tarz odunsu bitkilerde ve çalılarda daha az enerji ve protein bulunmaktadır. Ayrıca keçi sahipleri ve keçi çiftliği yöneticileri unutmamalıdır ki eğer verimli bir süt üretimi ve bunun devamlılığı isteniyorsa kaliteli kaba yemler de sürekli bir biçimde sağlanmalıdır.

Laktasyondaki keçilerin daha çok süt verebilmesi için kötü kaliteli kaba yemlerden daha fazla yüksek kaliteli kaba yemlerin sağlanması gerekir. Kaba yemler yem laboratuvarlarında hızlı bir biçimde analizleri gerçekleştirilebilir. Yapılacak analizlerin çeşidine göre de rasyon değerleri belirlenir. İyi bir rasyon yapılması isteniyorsa yemlerin analiz değerlerinin bilinmesi gerekir. En yüksek süt verimine iyi dengelenmiş en hesaplı ve en ucuza dengelenmiş bir rasyon ile gerçekleştirilir. NDF oranı %65’in üzerinde olan kaba yemler, çok fazla lifli madde, daha az enerji ve sindirilebilirliğe sahiptirler (Tablo 3). Ham protein içeriği % 12’nin altında bir değerde olması kaba yemin olgunluğunun arttığını işaret eder. Yüksek verimli keçilerde mutlaka protein gereksinimleri tam bir şekilde karşılanmalıdır. Ayrıca keçi rasyonlarında Ca ve P oranı da 2:1 oranında olmasına çalışılmalıdır. Bu konuda yonca kuru otu gibi baklagiller iyi bir kalsiyum kaynağıdırlar. Rasyonda tahıl kullanıldığında bu oran mutlaka iyi bir şekilde dengelenmelidir.

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör