Damascus Keçisi Verim Özellikleri

Damaskus ırkının özellikleri ve Damaskuslar KKTC’de neden önemli bir gen kaynağıdır?

Damaskus keçileri orta ve yakın doğudan köken alan literatürde süt keçileri grubuna giren bir sürü hayvanıdır. Irkın karakteristik özelliği süt ve döl veriminin yüksek olmasıdır. Bununla birlikte et verimine ilişkin ölçütler yönünden de keçi türü içerisinde yüksek performansa sahip bir ırktır. Yaygın üretimin hakim olduğu yetersiz bakım ve besleme koşullarına yüksek düzeyde uyum gösteren ırk, yoğun üretim ve seleksiyon uygulamalarına da olumlu yanıtlar verebilmektedir. Damaskusları Kuzey Avrupa sütçü keçi ırklarından ayıran en önemli farklılık da ırkın bu özelliğidir.

Literatürde Shami olarak da isimlendirilen Suriye, Lübnan, Türkiye, Ürdün gibi ülkelerde yetiştiği bildirilen Damaskusların Hindistan sütçü keçi ırklarından köken aldığı ve Türkiye’deki Kilis keçilerinin söz konusu ırk ile akraba olduğu bildirilmektedir. Damaskus keçileri kurak ve atmosfer sıcaklığının yüksek olduğu bölgelerde yetişen ve yüksek bir verim potansiyeline sahip olan ender genetik yapılardan birisidir. Irkın bu özelliği dikkate alındığında onların saf olarak yetiştirilmesinin ne kadar önemli olduğu anlaşılabilir.

Damaskus ırkının yaygın olarak yetiştiği bölgelerde ağır otlatma düzeyinde doğal vegetasyona bağımlı, düşük yem ve işçilik girdileri ile gerçekleşen geleneksel bir üretim sistemi söz konusudur. Bunun sonucunda verim düşük düzeydedir. Anılan koşullarda 3 aylık sağım döneminde 80-90 kg süt sağıldığı bildirilmektedir. Besleme ve manejman koşulları düzeldikçe ırkın bu uygulamalara verdiği yanıt çok olumlu olmaktadır. Suriye’de ICARDA tarafından ortaya konulan verilere göre süt verimi 320 kg’a kadar çıkmaktadır. Beslenme ve manejman gibi çevresel koşulları optimize ederek giderek semi entansif ve entansif sisteme geçilmesi ile Damaskus keçilerinde ortalama süt ve döl verimi yükselmektedir. Bu uygulamalar ile ilkine damızlıkta kullanma çağı aşağı çekilmekte, oğlakların doğdukları yılda doğurmaları sağlanabilmektedir. Güney Kıbrıs’ta bu uygulamalar büyük ölçüde gerçekleşmiş, bir doğuma döl 1.76 ya ulaşmıştır. Güney Kıbrıs’ta entansif koşullarda yetiştirilen Damaskus keçilerinin oğlaklı devrede 176-260 kg, laktasyon boyunca ise 520-558 kg süt ürettikleri bildirilmektedir.

Damascus Keçisi Verim Özellikleri

Verim Özellikleri

Damaskus ırkı Kıbrıs adasına 1950’li yıllarda Kıbrıs’taki yerli keçileri ıslah amacı ile ithal edilmiştir. 1970 yılında LPIP (livestock production improvement project) projesi çerçevesinde Kıbrıs hükümeti, Birleşmiş Milletler Gelişme Programı (UNDP) ve FAO desteğinde yeni bir proje başlatılarak Kıbrıs’ta Damaskus da dahil olmak üzere mevcut ırkların ekonomik karakteristiklerinin analizi ve ıslah stratejileri ele alınmıştır. 1974 yılında barış harekatından sonra Damaskus populasyonunun bir bölümü Ada’nın güneyinde, diğer bölümü kuzeyinde kalmıştır. 1999 yılına kadar Damaskuslar üzerinde sistemetik bir çalışma yapılmamıştır.

1999 yılında KKTC ile Ç.Ü. Ziraat Fakültesinin desteğindeki KKTC-TAGEP projesi başlamış, Kuzey Kıbrıs’taki populasyon toplatılarak tarafımızca yürütülen proje kapsamına alınmıştır. KKTC Ercan Devlet Üretme Çiftliğindeki Damaskuslar üzerinde yürütülen çalışma seleksiyonla verimin arttırılmasına yönelik olarak planlanmıştır.

Kan parametreleri üzerinde yapılan ilk araştırmalardan Ercan D.Ü.Ç’ndeki Damaskus sürüsünün homojen bir sürü olduğu ortaya çıkmıştır. III-2 nolu projedeki temel amaç, test edilmiş Damaskus tekeleri üretip dondurulmuş sperma ve embriyo ticaretine yöneliktir. Bu konudaki çalışmalar halen devam etmektedir. Anılan Çiftlikten KKTC çiftçisine büyük ölçüde damızlık dağıtımı yapılmış ve yapılmaktadır. Çalışmada elde edilen ortalamalar ırk ortalamasının üzerinde saptanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre farklı yaşlardaki keçilerin ortalama süt verimleri 254.7 ± 2.359 günde 489.4± 12.784 kg; bir doğuma düşen döl ise 1.62 olarak saptanmıştır.

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör