Perşembe , Şubat 22 2018
Son Dakika

Tavuklarda Ascites Hastalığı

Ascites(Karın boşluğunda su toplanması)

Tavuklarda Ascites Hastalığı NEDİR

Tavuklarda Ascites Hastalığı Tavukların, solunum problemleri başta olmak üzere,kötü havalandırma veya genetik yatkınlık gibi birçok faktöre bağlı olan komplex bir hastalığıdır. Karın boşluğunda sıvı birikmesiyle karakterizedir.

Ascites, broiler piliçlerde görülen bir sağlık sorunudur. Yumurtacı tavuk ırkları, örneğin Leghorn’lar ascitese karşı dirençlidir. Sorun daha çok hızlı büyüyen broiler piliçlere aittir.  Ascites oluşumu, kalp ile akciğerler arasındaki damarlarda kan basıncının artması  (pulmoner hipertansiyon) ile ortaya çıkar. Bozukluk, hayvanın vücut boşluğuna bir sıvının çok miktarda dolması şeklinde oluşur. Bu sıvı karaciğerden sızan lenf ve kan plazmasından ibarettir (passive liver cogession).  Deri ve kaslarda koyu renk, deride yer yer mavilikler ve sürüde ölümlerin artması bozukluğun diğer belirtileridir. Sorunlu hayvanlar bir süre sonra genellikle ölürler. Eğer hayvan kesim gününe kadar yaşamını sürdürürse, kesimhanede ıskarta olarak ayrılacaktır.

Ascites ilk olarak Güney Amerika’da Peru’daki yüksek dağ eteklerinde kurulmuş broiler kümeslerinde görülmüş ve Peru hastalığı olarak adlandırılmıştı.

Tavuklarda Ascites Hastalığı oluşturan nedenler:

Ascites, akciğerlerin kapasitesinin üzerinde çalışması, enfeksiyon,ortamda aşırı toz ve amonyak varlığı gibi nedenlerle meydana gelir.

Yüksek Rakım

Havadaki oksijen bölgenin deniz seviyesinden yüksekliği ile ilişkilidir. Yüksek rakımlı yerlerde atmosfer basıncı dolayısıyla oksijen basıncı düşüktür.

Yüksek rakımlarda broylerler sağ ventrikül yetmezliğine duyarlıdır. Oksijen yetersizliği akciğerlere gelen kan miktarını artırmanın yanı sıra eritrositlerin sayıca artmasına neden olmaktadır. İhtiyaç duyulan oksijeni sağlamak için daha fazla kanın akciğerlerden geçirilmesi gerekmektedir.

Son yıllarda düşük rakımlı bölgelerde yetiştirilen broylerlerde sağ ventrikül yetmezliği oranında bir artma olduğu ve bazı kümeslerde asitese bağlı olarak % 5 oranında mortalitenin meydana geldiği bildirilmiştir. Bu durumun miyokardın ve kalp kapaklarının yangısal (valvular endokarditis) veya dejeneratif (furozolidonun neden olduğu) hastalıkları sonucunda şekillenebileceği gibi pulmoner arterlerdeki basıncın artışıda sağ ventrikül genişlemesi ve bunu takip eden kalp yetmezliğinin nedeninden kaynaklanabileceği belirtilmiştir.

Düşük rakımlarda yetiştirilen broylerlerde pulmoner hipertansiyonun başlamasındaki en önemli faktör hızlı büyüme ve akciğerin kapillar kan damarlarındaki daralma sonucu oksijene olan ihtiyacın artmasıdır.

Yetersiz Havalandırma

Ortamdaki oksijen miktarını azaltan diğer bir faktördür. Broylerlerde kışın havalandırma en aza indirilir ve özellikle solunum kanalını etkileyen amonyak doğrudan yeterli oksijen alımını karbonmonoksit ve karbondioksit gibi havayı kirletme niteliğinde olan etkenlerin seviyesinde yükselme olur. Bu durumlar, asitese eğilimli olan broylerlerin akciğerleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturarak asitese sebep olabilirler.

Solunum Sistemi Hastalıkları

Aspergillozis, İnfeksiyoz Bronşit, E.coli infeksiyonları ve Newcastle gibi infeksiyoz hastalıklar hayvanların solunum sistemini etkileyerek asitese karşı hazırlayıcı faktör olabilirler (5,6).

Düşük Sıcaklık

Çevresel ısı çok düştüğü zaman vücut ısısını korumak amacıyla artan metobolizma için daha fazla oksijene ihtiyaç duyulur. Bütün farklı rakımlarda şekillenen asites problemleri özellikle kışın meydana gelmekle birlikte yüksek rakım ve soğuk havanın birlikte etkisi daha tehlikelidir (7,8). Soğuk, broylerlerde hem oksijen ihtiyacını, hem de kan hacmini artırır. Her iki faktör de akciğerden geçen kan miktarını artırarak kalp yükünün artmasına neden olur (8).

Tavuklarda Ascites Hastalığı Seyir:

Akciğer damarlarına kan akışı zayıflar. Buna mukabil kalp tazyik gücünü korumak zorundadır ve karaciğerde kan basıncı yükselerek karın boşluğuna exudat akmaya başlar. Tüm kanatlılar hastalığa karşı duyarlıdır,bununla beraber hızlı gelişen ağır piliçler daha fazla duyarlıdır.

Tavuklarda Ascites Hastalığı Belirtileri:

  1. Ölümler artmıştır.
  2. Tavuklar sıvı toplanmasıyla beraber zor nefes alır ve hareket ederler.
  3. Karın boşluğu şişmiştir.
  4. Genç tavuklarda incelmiş derinin altında sarı sıvı kolayca görülebilir.
  5. Otopside akciğerler kanlıdır, hidroperikardiyum vardır, kalpde hipertrofi oluşmuş ve karaciğer büyümüştür.
  6. Karın boşluğunda bol sıvı vardır.

Tavuklarda Ascites Hastalığı Korunma

Prensip olarak broylerlerin hızlı büyümesi ekonomik açıdan yetiştirici için avantaj sağlar, ancak hızlı büyüme fazla yem tüketimi demektir. Fazla yem tüketimi, fazla enerji dolayısıyla fazla oksijen tüketimi demektir. Anlaşıldığı gibi bu iki karakter birbirini zıt yönde etkilemektedir. Bu nedenle asitesin problem olduğu bölgelerde ciddi yem kısıtlamasına gidilmesi, pelet yem yerine ezme tarzında yem kullanılması büyüme hızını azaltarak asitese bağlı ölüm oranını azaltır. Primer pulmoner hipertansiyon sonucu oluşan asites olguları hayvanlar 30-35 günlük olduktan sonra büyüme oranım azaltılarak önlenebilir.

Kümes havalandırma sistemi iyi düzenlenmeli, özellikle ısı ve havalandırmayla ilgili optimum iklim şartları sağlanmalıdır. Solunum sistemi hastalıkları üzerinde durularak, hayvanların sağlık koşulları optimal düzeyde tutulmalıdır. Yemler sodyum yönünden analiz edilmeli, yemde buluna sodyum miktarı 2000 ppm’i geçmemelidir. Asites hızlı büyüme ve yem tüketiminin bir sonucu ise konu genetik açıdan da göz önüne alınmalıdır. Bu nedenle hızlı büyüyen fakat asitese daha az duyarlı hatlar seçilmelidir.

Tavuklarda Ascites Hastalığı Fotoğrafları

Fotoğraf 1: Genç broilerde tipik ascites lezyonu (abdomen sıvıyla doludur)

Fotoğraf 2: Ascites’in erken döneminde Perikardiyum da sıvı görülür.

Paylaşmak önemsemektir!


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Tavukların Enfeksiyöz Anemisi Hastalığı

Makalede Neler Var ?1 TAVUKLARIN İNFEKSİYÖZ ANEMİSİ (Chicken Anemia Agent -CAA)1.1 Tavukların Enfeksiyöz Anemisi Hastalığı …

shares