Çarşamba , Mayıs 30 2018
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Kanatlı Yetiştiriciliği / Tavuk Yetiştiriciliği / Kanatlılarda Salmonella Hastalığı
Kanatlılarda Salmonella Hastalığı

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı

Salmonellozisten Korunma ve Hastalıkla Mücadele

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı Uzun yıllardan beri tavuk ve hindi kümeslerinde pullorum hastalığı ve tavuk tifosu ile ilgili kontrol çalışmaları yapılmaktadır. İşletmelerde temel programların uygulanması ile hem tavuk tifosu hem de azaltılmıştır. Bu hastalıklarda en basit uygulamalar, kümeslerin Salmonella gallinarum ve Salmonella pullorum’danari olarak yetiştirilmesi ve bu sürülerden elde edilen civcivlerin indirekt ve direkt olarak bu organizmalarla temasının önlenmesini kapsar.

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı Kümes İdaresi ile İlgili İşlemler

Enfeksiyonun etkenlerinden korunmada en etkin yöntem, S.pullorumve S.gallinarum’un kümese girişinin önlenmesidir. Bu iki hastalığın yayılmasında vertikal bulaşmanın önemli rol oynaması nedeniyle kuluçkaya konulan yumurtaların tavuk tifosu ve pullorum hastalığı yönünden ari olması gerekir ve sadece böyle yumurtalar kuluçkaya gönderilmelidir. Ulusal kontrol programlarında, tavuk ve hindi damızlık kümeslerinin ve bunların civcivlerinin iki hastalık yönünden ari oldukları belirlenmelidir. S. Pullorumve S.gallinarum’un primer konakçıları tavuk ve hindilerdir. Serbest yaşayan kuşlar ve diğer kanatlılar enfeksiyonun büyük bir rezervuarı değildir.

Pullorum hastalığının ve tavuk tifosunun önlenmesinde management uygulamaları tam olarak yapılmalı ve taşıyıcılar düzenli olarak ortadan kaldırılmalıdır. Bunun için,

 Civcivler ve genç kanatlılar pullorum ve tavuk tifosundan ari kaynaklardan sağlanmalıdır.

 Hastalıktan ari olan sürüler ile ari olduğu bilinmeyen sürüler ve diğer kanatlılar birbirleri ile karıştırılmamalıdır.

 Civcivler ve diğer genç kanatlılar iyi temizlenmiş ortamlara konulmalıdır.

 Civcivler ve diğer genç kanatlılar ısı işlemi görmüş yemlerle beslenmelidir ve yem katkılarındaki salmonella kontaminasyonları bu şekilde azaltılmalı veya salmonella ile katkıları kullanılmamalıdır.

 Dışarıdaki kaynaklardan salmonella’ların girişinin önlenmesi için biyogüvenlik uygulamaları eksiksiz yerine getirilmelidir. Bu amaçla,

  • Serbest yaşayan kuşların S.pullorum veya S.gallinarumtaşıyıcılığı düşük olsa dahi, kümeslere bu kuşların girişi önlenmelidir.
  • Rat, fare, tavşan, kedi, köpek ve zararlı böcekler salmonella taşıyıcısı olabilirler. Bu nedenle kümeslere kemiricilerin girmesi önlenmelidir.
  • İnsekt kontrol programı önemlidir ve özellikle ev sinekleri, kanatlı bitleri ve zararlı böcekler kümese girmeleri önlenmelidir. Bu zararlı böcekler salmonella ve diğer kanatlı patojenleri için taşıyıcı olabilirler.
  • Hayvanlara mutlaka temiz su sağlanmalı ve içme suları klorlanmalıdır. Yüzey sularının toplanarak bir gölet oluşturulması oldukça tehlikelidir.
  • Mikroorganizmaları içeren mekanik taşıyıcılar, insanların çizme ve elbiseleri, ekipmanlar, arabalar, taşıma kasaları önemlidir. Her aşamada cansız taşıyıcılar ile etkenlerin kümese girişleri önlenmelidir.
  • Tüm ıskarta ve ölü hayvanlar bölgeden uzaklaştırılmalıdır.

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı Portörlerin Ayıklanması

Pullorum hastalığının kontrol programının oluşturulmasında enfekte tavukların belirlenmesi için tüp aglütinasyon testi geliştirilmiştir. Saha sonuçları, tek test kullanımının reaktörlerin uzaklaştırılması ve kümeslerden enfekte tavukların tamamıyla elimine edilmesi için yeterli olmadığını göstermiştir. Böyle sonuçlar üç muhtemel nedenden dolayı gerekli katkıyı sağlayamamaktadır.

ELlSA da pullorum ve tavuk tifosu için sürü taramalarında kullanılabilmektedir. Serolojik olarak enfekte olduğu belirlenen bir veya daha fazla reaktörden alınan materyallerin bakteriyolojik yönden incelenmesi ve bu muayenelerle enfeksiyonun doğrulanması gereklidir. Eğer kümeste şüpheli reaksiyonlar belirlenmişse, güçlü pozitif reaksiyon veren tavuklardan alınan materyaller laboratuvara gönderilerek yeniden test edilmeli ve dikkatli bir bakteriyolojik muayene yapılmalıdır. Rutin testlerde, şüpheli veya atipik reaksiyonlar pozitif olarak değerlendirilmemelidir. Çünkü bu reaksiyonlar S. pullorumveya S.gallinarum dışındaki diğer bakterilerden de kaynaklanabilir.

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı Saha Eradikasyonu

Hastalığı eradike etmede uygulanması gereken temel kurallar aşağıda belirtilmiştir.

  • Pullorum ve tavuk tifosu şüphesi ile karşılaşıldığında durum en yakın Gıda Tarım ve Hayvancılık İl/İlçe Müdürlüklerine bildirilmelidir.
  • Hastalık çıkan yerlerde karantina uygulanmalıdır ve enfekte kümese ait hayvanlar denetim altında kestirilmeli ve satışa sunulmalıdır.
  • Tüm hastalık vakaları resmi idare veya yerel idare tarafından araştırılmalıdır.
  • İthal edilen kanatlılar ve yumurtaları bu hastalıktan ari olmalıdır.
  • Pazarda satılan kanatlılar bu hastalıktan ari olmalıdır.
  • Damızlık kümesler ve kuluçkahaneler pullorum-tifo kontrol programları çerçevesinde kontrol edilmelidirler.

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı Aşılama

Tavuk tifosu halen dünyanın bazı yerlerinde problem olmaya devam etmektedir. Araştırıcılar ölü ve modifiye canlı aşılar üretmişlerdir. Bazı ülkelerde tavuk tifosu salgınlarında 9R suşunun canlı oral veya mineral yağlı adjuvantlı veya adjuvantsız injektabl aşıları kullanılmış ve farklı sonuçlar bildirilmiştir. Bu aşının koruma süresi kısa olup 25-30 gün kadardır. Son yıllarda, tavuk tifosuna karşı aşılamada, S. Gallinarum’un mutant suşunun kullanımı ileenfeksiyona karşı korumada ümit verici sonuçlar alınmıştır.

Türkiye’de damızlık firmalarda inaktif Salmonella aşısının kullanımı işletmenin tercihleri ve yörede hastalık durumu göz önünde bulunarak başarı ile kullanılmaktadır. Canlı Salmonella aşılarının ise mevcut “Kuluçkahane ve Damızlık İşletmeleri Sağlık Kontrol Yönetmeliği” çerçevesine kullanımı yasaktır.

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı Mücadelede Yönetmelik Hükümleri

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı Hastalık bildirimi

Kanatlıların salmonellozisinden şüphe eden veya bu hastalığın varlığından haberdar olan hayvan sahipleri ve bakıcıları, veteriner hekimler ile muhtarlar, köy korucuları, celepler, çobanlar, gemi kaptanları, istasyon ya da gümrük memur veya idarecileri gibi ilgililer tarafından yetkili otoritelere, yetkili otoriteler tarafından da derhal Bakanlığa bildirilir.

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı şüphesi

  • ile kanatlılarda pullorum hastalığının çıktığını haber alan resmi veteriner hekim hastalık mahallinde gerekli muayene ve incelemeleri yapar, kordon ve karantina tedbirlerini alır.
  • Kanatlı tifosu ile kanatlılarda pullorum hastalığından şüpheli sürülerden alınan ölü veya hasta hayvanlardan birkaç tanesi kesin teşhis için, usulüne uygun olarak bağlı bulunduğu Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğüne gönderilir. Laboratuvara hasta ve ölü hayvan gönderilmesinin mümkün olmadığı durumlarda; hastalıklı kanatlılara ait iç organlar, uzun kemikler, gaita, kloakal swaplar, yumurta ve kan serumları laboratuvaragönderilir.

Kanatlılarda Salmonella Hastalığı teyidi

  • Laboratuvar raporuna göre veteriner hekim hastalık çıkış raporunu düzenler, derhal mahalli hayvan sağlık zabıtası komisyonunu toplar, komisyon hükümet veteriner hekiminin raporuna istinaden hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder.
  • Laboratuvar muayenesine göre bu hastalığın tespit edildiği kümeslerde ölen kanatlılar imha edilir. Enfeksiyondan şüpheli genel durumu bozuk olan kanatlılar da itlaf edilerek imha edilirler.
  • Hastalığın tespit edildiği ticari kümeslerdeki yumurtacı veya broyler sürülerinde laboratuvar muayenesi 21 gün ara ile tekrarlanır. Son iki muayenenin menfi çıkması halinde sürü hastalıksız kabul edilir.
  • Bu hastalıkların tespit edildiği kümeslerdeki sürüler damızlık olarak kullanılmaz. Damızlık kanatlı işletmesinde bu hastalıkların görülmesi durumunda hastalığın görülmesinden 7 gün öncesine kadar bu işletmeden civciv temin eden işletmeler hastalık yönünden takip edilir.
  • Damızlık kanatlı işletmeleri ile kuluçkahanelerde söz konusu hastalıkların tespit edilmesi durumunda, 20.3.2007 tarihli ve 26468 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan ’’Kuluçkahane ve Damızlık Kanatlı İşletmeleri Yönetmeliği’’ hükümleri uygulanır.
  • Yurt dışından ithal edilen yumurtalar ve canlı kanatlı hayvanlar, gümrük kapılarında bu hastalık bakımından laboratuvarmuayenesine tabi tutulur ve sonuçların menfi çıkması durumunda yurda girişine izin verilir. Sonucun müspet çıkması durumunda 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümleri uygulanır.
  • Kanatlı tifosu ile kanatlılardapullorumhastalığı sebebiyle alınan kordon ve karantina tedbirleri, gerekli şartlar yerine geldikten sonra temizlik ve dezenfeksiyon yapılarak kaldırılır.

Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Tavukların Enfeksiyöz Anemisi Hastalığı

Tavukların Enfeksiyöz Anemisi Hastalığı

Makalede Neler Var ?1 TAVUKLARIN İNFEKSİYÖZ ANEMİSİ (Chicken Anemia Agent -CAA)1.1 Tavukların Enfeksiyöz Anemisi Hastalığı …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.