Pazartesi , Mayıs 21 2018
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Kanatlı Yetiştiriciliği / Tavuk Yetiştiriciliği / Kanatlı Beslemede Kalsiyumun Önemi Nedir
Kanatlı Beslemede Kalsiyumun Önemi Nedir

Kanatlı Beslemede Kalsiyumun Önemi Nedir

Mineral maddeler :

Mineral maddeler yem ve vücutta saptanan miktarları dikkate alınarak makro ve mikro olarak sınıflandırılabildikleri gibi organizmada fonksiyonları belirlenen mutlak ekzogan nitelikte olanlarla muhtemelen gerekli olanlar ve tesadüfen bulunanlar olarak da ayrılabilmektedirler.

Kalsiyum :

Vücutta miktar itibariyle en fazla olan elementtir. Büyüme sürecindeki civcivlerde kalsiyum kemik oluşumuna katılmakla birlikte, yumurta tavuklarında yumurta kabuğunun oluşumunda yer alır. Bu fonksiyonlarının dışında kanın pıhtılaşması, kalp atışları ve asid-baz dengesinin sağlanmasında da önemli rol oynamaktadır. Vücuttaki fonksiyonları itibariyle kalsiyum fosfor ve D vitamini ile birlikte incelenmektedir.

Kalsiyum ve fosforun yemlerdeki miktarları kadar kimyasal formasyonları ve aralarındaki oran büyük önem taşımaktadır. Civciv ve piliçler için rasyonda bulunması arzu edilen kalsiyum düzeyi %1 civarındadır. Bitkisel kaynaklı fosforun önemli bir kısmı fitin şeklinde bağlanmış olduğundan kanatlılar tarafından değerlendirilmesi mümkün değildir. Fitin şeklinde bağlı olmayan fosfor miktarının yine büyüme sürecindeki hayvanlarda %0.5 civarında olması istenir. Böyle olunca Ca:P oranı da bu hayvanların rasyonlarında 1:1, 2.2:1 gibi düzenlenebilir 2.5:1 oranı sınırı teşkil etmektedir. 3.3:1 düzeyinde ise raşitizma gelişir.

Tavuklarda Kalsiyum noksanlığında;

a) Yem tüketimi azalır,

b) Büyüme geriler,

c) Bazal metabolizma yükselir,

d) Duyarlılık ve aktivite azalır,

e) üsteoperasis veya raşitizm,

f) Anormal duruş ve yürüyüş,

g) İç kanamaya meyil,

h) Aşırı idrar atımı,

ı) Yaşam süresinin kısalması,

j) Yumurta veriminin düşmesi, kabuğun incelmesi,

k) Tetani.

Kalsiyum ince barsaklarda emilir. Vitamin D Ca’nın barsaklarda proteinlere bağlanması sırasında katkılan olmaktadır. Ayrıca şekerlerinde Ca’nın emilmesi üzerine olumlu etkileri vardır.

:

unu dışındaki bitkisel kaynaklı yemlerde Ca düzeyi oldukça düşüktür. Önemli Ca kaynakları, balık unu, et-kemik unu, kemik unu, kireç taşı, midye kabukları ve yemlik kalsiyum tuzları.

Başlıca Ca ve P kaynakları ve kapsadıkları miktarlar, %

Yem Maddesi Ca P
Kemik unu 24-30 10-15
Tebeşir veya Kireç Taşı 38
Di-kalsiyum fosfat 18 20-24
Kurutulmuş kafes tavuğu gübresi 3.8-12.5 1.7-2.8
Balık unu 5-9 3-4
Et-kemik unu 7-10 2.5-4.0
Midye kabuğu 38
Tri kalsiyum fosfat 38
Kanatlı Beslemede Kalsiyumun Önemi Nedir
Kanatlı Beslemede Kalsiyumun Önemi Nedir

Tavukta yumurtlama döneminin başlangıcında kemik iliğinde depo edilen kalsiyum ilk 6-30 yumurta için yeterli olmaktadır. Yumurtlamanın başlamasıyla tavuk bir taraftan bu depoları kullanırken bir taraftan yem ile aldığı kalsiyumdan yararlanmaya başlar.

Daha sonra günlük kalsiyum tüketimi ile yumurta kabuğunun teşekkülü için gerekli kalsiyum arasında bir denge kurulur. Kalsiyumun
yeterli alınamaması halinde yumurta kabuğunda incelmeler başlar. Yumurta kabuğunun sağlamlığı rasyondaki kalsiyum, fosfor ve vitamin D düzeyi hakkında iyi bir göstergedir. Vitamin D’nin yeterli olmaması halinde bu iki minerale olan ihtiyaç artmaktadır. Vitamin D rasyondaki kalsiyumun değerlendirilmesi üzerine olumlu etki yapmaktadır. Vitamin D’nin yetersiz olması durumunda kalsiyum emilmesi azalır ve sindirim sisteminde emilmeyen kalsiyum fosforla birleşerek değerlendirilemeyecek bir duruma geçer. Kalsiyumun bazı antibiyotikler üzerine olan olumsuz etkisi dolayısıyla, örneğin tetrasiklinler, tedavisini gerektiren
durumlarda Veteriner Hekim tavsiyesi ile kısa süreli düşük düzeyde kalsiyum kapsayan yemler kullanılabilir.

Her bir yumurta ile tavuk 2 – 2.2 g kadar kalsiyum çıkartır. Kalsiyumun değerlendirilmesi tavuklarda %50-60 düzeyinde olmaktadır. Bu bakımdan ergin bir tavuğun günlük kalsiyum ihtiyacı 4 g’dan fazladır. Ve günlük kalsiyum ihtiyacının yumurta verimiyle ilgili olarak değişmekte olduğu aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Değişik yumurta verim düzeyinde rasyondaki kalsiyum miktarı

Rasyondaki günlük kalsiyum ihtiyacı
Verim 22-40. haftalar 40 haftadan sonra
% g g
100 3.3 3.7
90 3.0 3.3
80 2.7 3.0
70 2.3 2.6

Yaklaşık olarak bir yumurtlama yılı sonunda tavuğun tükettiği CaC03 miktarı 2.600 g kadardır. Bu miktar bir loghorn tavuğun vücut
ağırlığından fazladır. Bunun yanında diğer hayvan türleriyle de karşılaştırıldığı zaman en yüksek ihtiyaç tavuklarda olmaktadır.

İnfeksiyoz bronşitis ve Newcastle aşıları kümeste bulunan tüm tavuklarda aynı bağışıklığı sağlamakta ve bir kısım tavukta yumurta kabuğu şekillenme mekanizması ciddi şekilde etkilenmektedir. Bu gibi tavukların ürettikleri yumurtalarda kabuk dayanıksız, ince olmakta ve çabuk kırılmaktadır. Ayrıca genetik yapı itibariyle de bir kısım tavukta yumurta küçük ve kabuk ince olmaktadır. Yüksek çevre ısısı da yumurta kabuğu kalitesi üzerine olumsuz etki yapmaktadır. Kümes ısısının 13°C’den 34°C’ye çıkması kabuk kalınlığında % 12’lik bir azalmaya neden olur.

Vitamin D’den başka özellikle sıcak havalarda vitamin C’nin de kabuk kalitesi üzerine etkileri olumlu olmaktadır. Çevre ısısının 21 oC’ den 31 °C’ye çıkması ile kan askorbik asit düzeyinde azalmalar olur. Bu gibi durumlarda rasyona katılacak 44 mg/kg askorbik asit vücut ısısındaki artışı önlediği gibi kabuk kalınlığında meydana gelebilecek azalmaların da önüne geçmektedir. Magnezyum aynı şekilde önemli bir mineral besin maddesidir. Kabuk matriksinin bir kısmını oluşturmaktadır. Rasyondaki yüksek düzeylerdeki Ca ve P Mg üzerine olumsuz etki yapmaktadır. Çinko da karbonik anhidraz enziminin yapısında yer alması ve bu enzimin de kabuk teşekkülünde önemli rol oynaması nedeniyle kabuk kalitesi üzerine etkili olmaktadır. Genelde mineral madde dengesizlikleri uzun bir süre içerisinde de olsa kabuk kalitesi üzerine olumsuz etki yapmaktadır.

:

Kafesteki yumurta tavuklarının uzun kemiklerinin medullar ve kortikal kısımlarından kalsiyum fosfatın çekilmesi sonucu·şekillenir. Böyle kemikler incelir ve kolayca kırılacak bir hale gelir. Bu şekilde minerallerin kemikten ayrılması sonucu da kemik tavuğun ağırlığını taşıyamayacak hale gelir. Bu hastalık durumu büyük bir çoğunlukla kafeste bulunan tavuklarda meydana gelir. Bu durumdaki tavukların kafesten çıkartılıp yere alınmasıyla problemin kısmen ortadan kalktığı görülmektedir. Kafes yorgunluğunun gerçek nedeni tüm ayrıntılarıyla tespit edilememiştir. Bir kısım araştırmacı fosfor noksanlığı sonucu ortaya çıktığını savunmaktadır. Diğer bir kısım araştırmacı da viral bir hastalığı takiben böbreklerde meydana gelen dejenerasyon sonucu tubuluslarda fosforun tutulamadığı ve neticede fosfor ihtiyacının arttığı ve de yeterince karşılanamaması sonucu ortaya çıktığına inanmaktadır. Kalsiyum yetersizliği sonucu ortaya çıktığı şeklindeki görüş ise en yaygın alanıdır. Rasyonda kalsiyum miktarının çok düşük düzeylerde bulunması halinde 6 yumurtanın yumurtlanması takiben yumurta veriminin kesildiği görülmüştür.

İhtiyaç duyulan miktarın daha altında bir düzeyde kalsiyum kapsayan rasyonları tüketen tavuklarda yumurta verimi azalmakla birlikte
devam eder ve kemiklerden kalsiyumun çekilmesi devam eder. Bu durumda FSH hormonunun salgılanması için pituitary bezin ön Iabunun uyarılması için gerekli muayyen bir kan kalsiyum düzeyi yeterli olabilmektedir. Bunun yanında henüz tam olarak bilinmeyen nedenlerle de yetersiz kalsiyum alan tavuklarda da yüksek yumurta veriminin devam ettiği görülmektedir. Kemiklerden sürekli kalsiyum boşalması sonucu tavuk topallar, çöker ve ölür.


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Tavukların Enfeksiyöz Anemisi Hastalığı

Tavukların Enfeksiyöz Anemisi Hastalığı

Makalede Neler Var ?1 TAVUKLARIN İNFEKSİYÖZ ANEMİSİ (Chicken Anemia Agent -CAA)1.1 Tavukların Enfeksiyöz Anemisi Hastalığı …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.