Çarşamba , Ağustos 29 2018
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Hayvancılıkta Yem İhtiyacı Nasıl Belirlenir
Hayvancılıkta Yem İhtiyacı Nasıl Belirlenir

Hayvancılıkta Yem İhtiyacı Nasıl Belirlenir

Yem İhtiyacının Tespitine Etki Eden Faktörler

Kesif yemler; hayvanın canlı ağırlığına, yaşına, hayvan sayısına, beslenme süresine, türüne, ırkına, verim yönüne ve miktarına, gebelik durumuna, kanatlılarda yumurtlama dönemine ve mevsime göre miktarı belirlenerek hayvana verilir.

Hayvanların Canlı Ağırlıkları

Hayvanların günlük olarak yedikleri kaba ve kesif yem, öncelikle hayvanın canlı ağırlığına göre hesaplanır. Örneğin; 300 kg canlı ağırlığındaki bir inekle 500 kg canlı ağırlığında bir inek günlük olarak aynı miktarda ot ve kesif yem tüketemez. Genel olarak yem ihtiyaç tespiti yapılırken 100 kg canlı ağırlık üzerinden hesaplamalar yapılır.

Hayvanların Yaşı

Yem tüketiminde hayvanın yaşı da canlı ağırlıkla doğrudan ilgilidir. Zira 3 yaşındaki hayvanla 1 yaşındaki hayvan aynı ağırlıkta olamaz. Fakat 2–3 yaşından sonraki bütün hayvanlar genellikle aynı yaşta olacağından bu yaştan itibaren hayvanın canlı ağırlığı ve verim durumuna göre yemleme yapılır.

Bir işletmede yem ihtiyaç tespiti yapılırken işletmede bulunan hayvanların tüm özellikleri tespit edilmelidir. 0-2 aylıklar genellikle sütle beslendiğinden bu hayvanlar, hesaplanmaya dahil edilmez fakat gelişme durumları göz önünde bulundurulur.

Aynı zamanda 2-6 aylıklar, 6-12 aylıklar, 1 yaşında olanlar, gebe olanlar ve sağmal olanlar (süt veren inekler) diye belli gruplar oluşturulur. Oluşturulan gruplar sayesinde yem ihtiyaç tespiti daha kolay hesaplanır.

ÖRNEK:

İşletmede 4 adet 3 aylık buzağı, 12 adet 1 yaşında 220 kg canlı ağırlığında dana, 6 adet 1-2 yaş arası 300 kg canlı ağırlığında düve, 10 adet 450 kg canlı ağırlığında ineğimiz olsun. Bu hayvanların günlük kaba yem ihtiyacı kaç kg’dır? (Orta kalite kaba ot mevcuttur.)

ÇÖZÜM:

Not: Canlı ağırlığa göre kaba yem hesaplaması yapılırken 100 kg canlı ağırlık baz olarak alınır.
Her 100 kg canlı ağırlık için çok kaliteli kuru ottan 1,5 kg, orta kaliteli ottan 2 kg, kalitesiz kuru ottan 2,5 kg verilmelidir.

Bu durumda;

Hayvanın Yaşı Hayvan Sayısı Canlı Ağırlık Toplamı (kg) Kaba Yem İhtiyacı (kg)
3 ay 4 320 6,4
12 ay 12 2640 52,8
18 ay 6 1800 36
24 ay üzeri 10 4500 90
Toplam 32 9260 185,2
Tablo 1.1: Hayvanların canlı ağırlıklarına göre kaba yem ihtiyaçları

Günlük olarak, 185,2 kg kaba yeme ihtiyaç vardır.

Hayvan Sayısı

Yukarıdaki örnekte olduğu gibi işletmede bulunan hayvanların sayısı da yem ihtiyacını doğrudan etkilemektedir. Yem ihtiyacı diğer özelliklere göre hesaplandıktan sonra çıkan rakam hayvan sayısı ile çarpılır.

Besleme Süresi

İşletmede bulunan hayvanların yaşı, sayısı, canlı ağırlıkları hesaplandıktan sonra örnekte olduğu gibi günlük toplam ihtiyaç tespit edilir. Daha sonra besleme süresi gün olarak tespit edilir ve toplam günlük ihtiyaçla çarpılır.

ÖRNEK: Günlük 185,2 kg kuru ota ihtiyaç vardı. 6 ay (180 gün) besleme yapılacaksa
185,2 kgX180 gün=33336 kg kuru ota ihtiyaç vardır.

Hayvanın Türü ve Irkı

Sığır, koyun, tavuk gibi hayvanlar farklı türdendir. Bu nedenle bu hayvanların günlük yem ihtiyaçları ve yem içerikleri birbirlerinden farklıdır.

Süt ineği, koyun veya yumurtacı tavuk, hepsinin günlük protein, enerji, vitamin, mineral madde ihtiyaçları farklı olduğu gibi yumurtacı tavuk, etçi tavuk veya civcivler için de bu değerler farklı farklıdır.

Hayvanların Verimi ve Miktarı

Günlük yem tüketiminde hayvanların verimleri ve verim miktarları birinci önemli etkendir. Aynı yaşta, aynı kiloda ve aynı tür ve ırktan olan hayvanlardan en çok süt veren en fazla yemi tüketir.

Süt sığırları içerisinde günlük olarak 10 kg süt veren hayvanla 20 kg süt veren hayvan, aynı kiloda ise süt verimlerinden dolayı 20 kg süt veren ineğe daha fazla kesif yem verilir fakat kaba yem aynı verilmelidir.

Hayvancılıkta Yem İhtiyacı Nasıl Belirlenir
Hayvancılıkta

Hayvanların Gebelik Durumu

İneklerde gebelik durumuna göre ilk 6 ay farklı bir yemleme yapılmaz. Sadece süt verimine göre yemleme yapılır. Fakat gebeliğin 7. ayında süt yemine ilaveten günlük 1 kg yem verilir. 8. ayında hayvan sütten kesilir fakat günlük 1,5 kg süt yemi verilir. Son olarak gebeliğin 9. ayında hayvan başına günlük olarak 2,5 kg süt yemi verilir.

Gebe hayvanlara fazla yem verilmesi ve doğum yaklaştıkça yemin arttırılmasının sebebi, hayvanın karnında olan yavrunun gün geçtikçe büyüyerek anne hayvanın midesini daraltmasıdır. Süt yeminde bulunan besin maddeleri daha yoğun olduğundan kaba yemlerle beslenmesi uygun olmaz.

Koyunlar için durum biraz farklıdır. Koyunlarda koç katım öncesi yoğun besleme yapılır. Gebeliğin sonuna doğru günlük verilen yem miktarı bir miktar arttırılır.

Yumurtlama Dönemi

Yumurtlama dönemine gelmeyen kanatlı hayvanların günlük besin ihtiyaçları, yumurtlamaya başladıktan sonra farklılık gösterir. Yumurtadan çıkan civcivlere verilen yemdeki metabolik enerji (ME) miktarı 2800 kalori ve ham protein oranı %20 iken, yumurtlamaya başladığı zaman metabolik enerji 2750 kalori, protein oranı %16’ya düşmektedir. Ayrıca etlik civcivler yumurtadan çıktığı zaman verilen yemdeki metabolik enerji 3100 kalori iken protein oranı % 22, kesim zamanına yakın piliçlere verilen yemdeki metabolik enerji 2600 kalori ve protein oranı %16’ya düşmektedir.

ÖRNEK: 16 haftalık bir piliç 60 g yem/gün tüketmektedir. Yani günde 60 g yem yemektedir. Bu durumda 16 haftalık bu piliç günde ne kadar enerji alır?

ÇÖZÜM: 16 haftalık pilice verilen yemdeki ME (metabolik enerji): 2700 kkal olmalıdır. Bu durumda;

60 g yemin enerji miktarı= 60/1000=0,06
0,06X2700=162 kkal ME

Demek ki 16 haftalık bir pilice 2700 kkal ME enerji içerikli yemden 60 g verilirse piliç günlük olarak 162 kkal metabolik enerji almış olur.

Deponun Büyüklüğüne Göre Yem Tespiti

Hayvanlar yılın on iki ayında beslenmek zorundadır. Yılın belli dönemlerinde meralardan faydalanılırken kış aylarında meralardan faydalanmak mümkün değildir. Bu nedenle bahar ve yaz aylarında çayırlardan biçilen otlar veya yetiştirilen yem bitkilerinden elde edilen ürünler kaba yem depolarında depolanır. Ayrıca kesif yemler ve yem katkı maddeleri de depolanmak zorundadır.

Yem ihtiyaç tespitinde bulunurken mutlaka deponun büyüklüğü ve depolanacak ürünün hacminin de bilinmesi gerekir. Öncelikle deponun hacmi hesaplanmalıdır. Daha sonra deponun alabileceği en fazla ürün hesaplanmalıdır.

ÖRNEK: Eni 20 m, boyu 40 m ve yüksekliği 6 m olan depoya kaç kg kuru ot depolanır?

Deponun Hacmi=20x40x6=4800 m3tür.

Yemin Adı Yoğunluğu
Kuru ot (balyalı) 100-110 kg/m3
Silajlık ürün (mısır) 120-130 kg/m3
Arpa  650 kg/m3
Buğday 750-800 kg/m3
Mısır 550 kg/m3
Tablo 1.2: Yemlerin 1 m3 ünün ağırlığını gösteren tablo

Yukarıdaki tabloda bazı yemlerin m3 olarak ağırlıkları verilmiştir. Bu durumda;

4800 m3 hacmindeki depoya 4800 m3 kuru ot depolanır.
Kuru otun ortalama 1 balyası 10 kg’dır. Bu durumda
100 kg kuru ot 1 m3 olduğuna göre 10 kg’lık 1 balya kuru ot 0,1 m3tür.
4800 m3/0,1 = 48000 adet 10 kg’lık kuru ot balyası depo için yeterlidir.


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Hayvanları Meraya Çıkarmadan Önce Yapılması Gerekenler

Hayvanları Meraya Çıkarmadan Önce Yapılması Gerekenler

Makalede Neler Var ?1 OTLATMA ÖNCESİ HAZIRLIK YAPMA1.1 Çayır Meraların Hayvan Beslenmesindeki Önemi1.2 Çayır Meraların …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.