Çarşamba , Ağustos 29 2018
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Hayvan Besleme / Yem Katkı Maddeleri Nelerdir
Yem Katkı Maddeleri Nelerdir

Yem Katkı Maddeleri Nelerdir

YEM KATKI MADDELERİNİN TEMİNİ

, Sınıflandırılması ve Özellikleri

nelerdir, rasyona belli miktarlarda yemin yenmesini teşvik edici ve yeme tat veren maddelerdir. Ayrıca asıl yemin sindirimi ve absorbsiyonu, hücrelere taşınması, metabolizma işlemlerinin kolaylaşması, büyümeyi hızlandırması ve elde edilen ürünlerin kalitesini yükseltmesi amacıyla kullanılır.

Yem katkı maddelerinin görevlerini kısaca şöyle sıralayabiliriz:

  1. Pelet yemlerin kolay peletlenmesini sağlar.
  2. Yemlerin lezzetini arttırır.
  3. Yem katkı maddelerindeki enzimler, yemlerin sindirimini arttırır.
  4. Antibiyotikler, arsenikaller ve nitrofuranlar besin maddelerini bağırsak mikroorganizmasının yıkımından korur, bu mikroorganizmaların toksik etkilerini engeller.
  5. Geniş etkili antibiyotikler, belli hastalıkların meydana gelmesini engeller.
  6. Bazı kimyasal maddeler, antibiyotiklerin etkilerini kuvvetlendirir.
  7. Antifungallar, yemlerde ve sindirim sisteminde bulunan küflerin kötü etkilerini engeller.
  8. Solucan düşürücü ilaçlar, bağırsak solucanlarına karşı etkilidir.
  9. Antioksidanlar, yüksek derecede doymamış yağ asitlerini ve yağda eriyen vitaminleri peroksidasyondan korur.
  10. Karotinoidler, yumurta sarısına ve broyler derisine hoş bir sarı renk verir.
  11. Hormonlar ve benzeri maddeler metebolizmayı, hızlı büyümeyi ve yüksek yumurta verimini arttırır.
  12. Sakinleştirici maddeler, büyüme hızını ve yemden yararlanmayı arttırır.
  13. Gritler, tavukların dane yemlerini ve kaba yemleri sindirebilme derecesini arttırır.
  14. Koksidiyostatlar, koksidiyosisten korunmayı ve koksidiyosisin tedavi edilmesini sağlar.

Yem katkı maddeleri her zaman uygulanmaz. Zaman zaman veya herhangi bir hastalık çıktığında ek olarak yemlere katılır. Yemlere, içme suyuyla katılır. Tablet olarak ya da enjeksiyon şeklinde de verilebilir.

Yem Katkı Maddeleri Renk Vericiler

Her zaman kullanılan bir yem katkı maddesi değildir. Yönetmeliklere göre de belli oranlarda kullanılması gerekir.

Yem Katkısı Enzimler

Gelişmiş ülkelerde yemlere katılmak üzere hazır üretilmiş enzim preparatları satılmaktadır. Enzimler genellikle sindirmi zor olan yemlerden yararlanmayı arttırmak amacıyla kullanılmaktadır. Tavuklarda kullanılan enzimler, geviş getiren hayvanlar için de üretilmektedir.

Yemlere ne kadar enzim katılır: Enzimlerin yem karmalarına katılma oranları, 1000 kg yemde 250-1000 g’dır.

Yem Katkısı Antibiyotikler

Antibiyotikler, mikroorganizmalar (bakteri ve mantarlar) tarafından üretilen ve diğer mikroorganizmaları öldüren veya gelişmelerini durduran maddelerdir. Antibiyotiklerin bir kısmı gram pozitif, bir kısmı gram negatif ve bir kısmı da geniş spekturumlu antibiyotiklerdir.

Yemlere neden ve ne kadar katılır: Antibiyotiklerin yemler katılma sebepleri, hastalıkları önleyici ve tedavi edici özelliğindendir. Yem karmalarına ton başına 1-50 g arasında katılır.

Yem Katkısı Vitaminler

: Vita (hayat), amin (gerekli) anlamını taşır.

Buradan anlaşıldığı gibi vitamin hayat için gerekli olan olmazsa olmaz maddelerden biridir. Vitaminler, vücut içinde temel besin maddelerinin oluşumunu ve bazı maddelerin vücut içinde yararlı hale gelmesini sağlar. Vitaminler, organizma içinde oluşan kimyasal olayların içine girmeden, dışarıdan bu kimyasal olayların meydana gelmesini sağlayan katalizör görevi yapar.

Vitaminler çok çeşitlidir. Günlük alınması gereken miktarlarda alınmadığı zamanlarda canlıda olumsuz gelişmeler görülür.

Vitaminler genel olarak iki grupta toplanır;

  • Yağda eriyen vitaminler: A, D, E ve K vitaminleridir.
  • Suda eriyen vitaminler: B1, B2, B6, B12 ve C vitamini.

A vitamini:

Yeşil yemlerde, yoncada ve mısır danelerinde bolca A vitamini bulunur. Eksikliğinde iştah azalması, yemin değerlendirilememesi, kıl ve tüylerde sertleşme, görme bozuklukları, hareketlerde dengesizlikler ve üreme bozukluklarıdır. Sığır ve koyunlar A vitaminini, aldıkları besinlerden elde eder veya kendi bünyelerinde yapar. Fakat kanatlı hayvanlarda bu durum söz konusu değildir. Bu nedenle kanatlı rasyonlarına A vitamini takviyesi yapılmalıdır.

D vitamini:

Balık yağında, ve hayvansal ürünlerde bulunur. Mantar ve tavuk yumurtasında bulunur. Kalsiyumun bağırsakta emilmesiyle birlikte fosforun kemiklerde birikimini sağlar. Bu nedenle gelişme çağındaki hayvanlar için çok önemli bir vitamindir. Eksikliğinde; iştahsızlık, gelişme bozuklukları, kemiklerde kırılganlık ve yumuşama, verimin azalması gibi aksaklıklar görülür.
Güneş D vitamininin vücutta kullanımını arttırır. Yani D vitaminin canlılar tarafından kullanılabilmesi için güneş gereklidir.

E vitamini:

Döl verimine etkilidir. Yeşil yemlerde, kepeklerde ve küspede bol miktarda E vitamini bulunur. Eksikliğinde; gelişme bozuklukları, tavuklarda beyin yumuşaması, üreme bozuklukları ve kuzularda beyaz kas hastalığı görülür. Aşım yapmada zorluk çeken hayvanlara E vitamini takviyesi yapılır.

K vitamini:

Kanın pıhtılaşmasını sağlar. K vitaminini geviş getiren hayvanlar bünyelerinde sentezleyebilir. Fakat tek mideli ve kanatlı hayvanlar sentezleyemez. Bu nedenle tek mideli hayvanlara ve kanatlılara K vitamini verilmelidir. Yeşil yemlerde bulunur. Yetersizliğinde; kanamalar, kansızlık ve deri altı kanamalar oluşur.

B grubu vitaminler (B1, B2, B6, B12 ):

B grubunda bulunan vitaminlerin birbirinden çok az farkları vardır. Hayvanların gelişmesine, iştahın artmasına, felçlerin önlenmesine, kıl dökülmelerine engel olur. Eksikliğinde beriberi ve pellegra hastalıkları görülür. Tek mideli hayvanlara dışarıdan mutlaka verilmelidir. Geviş getiren hayvanların midesinde bu vitamin sentezlenmektedir.

C vitamini:

Eksikliğinde; iştah azalması, deri ve eklemlerde kayganlık, diş etlerinde zayıflama, kanama ve anemi görülür. C vitamini hayvanların dokularında sentezlenir. Tavuklarda stres anında içme sularına C vitamini katılır. Aşırı sıcak ve soğuk havalarda bünyeyi korur. Taze meyvelerde, turunçgillerde, yeşil sebze ve otlarda bolca bulunur.

Yem Katkı Maddeleri Nelerdir

Yem Katkısı Mineral Maddeler

Yemlere vitaminlerle birlikte mineral maddeler de eklenir. Bazı mineral maddeler yemlerde istenilen oranda bulunmaz bu nedenle hazırlanırken mineral maddelere de yer verilir.

Yemlere dışarıdan katılan mineral maddeler makro ve mikro elementler olarak ikiye ayrılır.

Makro elementler: Kalsiyum (Ca), fosfor (P), sodyum (Na), potasyum (K), klor (Kl) ve magnezyumdur (Mg).

Mikro elementler: Demir (Fe), kobalt (Co), bakır (Cu), manganez (Mn), çinko (Zn), iyot (I), molibden (Mo) ve selenyumdur (Se).

Kalsiyum ve fosfor, vücudun yapısını oluşturur, kemik ve diş yapısında bulunur, sütün yapısını oluşturur, yumurta kabuğunun oluşumunu sağlar, enzim ve hormonların yapısına girer, kimyasal maddeleri iyonize ederek vücudun kullanımını arttırır,

Magnezyum, kalsiyumla beraber yeni doğum yapan ve meraya çıkan hayvanların tetani hastalığına yakalanmalarını önler, enzim ve hormonların yapısına girer.

Demir, kana kırmızı rengini veren hemoglobinin yapısında bulunur. Kansızlığı önler, enzim ve hormonların yapısına girer, kimyasal maddeleri iyonize ederek vücudun kullanımını arttırır.

Gelişme için iyot gereklidir. Ayrıca enzim ve hormonların yapısına girer, kimyasal maddeleri iyonize ederek vücudun kullanımını arttırır.

Selenyum, E vitamini ile birlikte etkilidir. Eksikliğinde kuzularda beyaz kas hastalığı görülür.
Bütün mineral maddeler piremix olarak karışım halinde piyasada bulunmaktadır. Bu maddelerin yem karmalarına belli oranlarda katılmaları gereklidir.

Yem Katkısı Tuz

Hayvanlar için en önemli madensel maddelerden biridir tuz. Tuz gelişmeye, tüylerin parlaklığına ve verime etkilidir. Mide suyunda da tuz bulunur. Bu tuz yemlerle vücuda alınan bir kısım mikroorganizmaları etkisiz hale getirir. Tuza en dayanıklı hayvan koyundur. Daha sonra sığır ve at gelir.

Yeme ne kadar tuz ilave edilir: Kanatlı rasyonlarına % 0,3 oranında katılır. Fazlası zehir etkisi yapar. Büyükbaş hayvanların yemlerine % 1 oranında sofra tuzu katılır.

Yem Katkısı Mermer Tozu

Hayvan beslemede organik maddeler kadar inorganik maddeler de temel besin maddeleridir. İnorganik maddeler organizmada fazla miktarlarda yer almasa da, fizyolojik olayları düzenleme görevleri vardır. Hayvanlarda mineral madde ihtiyacı büyük oranda verime bağlıdır. Dolayısıyla kanatlılarda ve özellikle yumurtacı tavuklarda kalsiyum ihtiyacı çok fazladır. Diğer çiftlik hayvanlarında ise süt verimi yüksek olan ineklerde ve küçükbaş hayvanlarda kalsiyum ihtiyacı vardır. Gelişmekte olan hayvanlarda da kalsiyuma olan ihtiyaç diğer hayvanlarda olduğu gibi gereklidir.

Yukarıda saydığımız sebeplerden dolayı hayvanlar yedikleri yemlerden kalsiyum ihtiyaçlarını belli oranlarda karşılar. Fakat yüksek verimli hayvanlarla gelişmekte olan hayvanlara mutlaka dışarıdan kalsiyum takviyesi yapılmalıdır. Bunu da mermer tozu ile karşılamak mümkündür.

Hayvanlar kendilerinden beklenen ürünü verebilmek için değişik türde besin maddelerini (protein, yağ, karbonhidrat) tüketmek zorundadır. Çiftlik hayvanları doğadaki diğer hayvanlar gibi her istediği yemi yeme imkânına sahip değildir. Bu nedenle işletme sahibinin hazırladığı yeme göre beslenir. İşletmeler de yemleri hazırlarken mevcut hayvanın; yaşına, kilosuna, türüne, ırkına, gebelik durumuna, hava sıcaklığına ve verim durumuna göre hareket eder. Yemlerin hazırlanmasında ana yem maddeleri ve yem katkı maddeleri kullanılır.

Yem katkı maddeleri, yem hazırlanırken hayvanların daha iştahla yem yemeleri, yemden daha fazla yararlanmaları, yem içinde bulunan zararlı maddelerin etkilerini önlemek, yemin lezzet ve kalitesini arttırmak amacıyla belli oranlarda kullanılır.


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Kesif Yemler Nasıl Depolanır

Kesif Yemler Nasıl Depolanır

Makalede Neler Var ?1 KESİF YEMLERİN DEPOLANMASI2 Kesif ve Dane Yem Depolarının Özellikleri2.1 Deponun Sıcaklığı …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.