Pazartesi , Mayıs 21 2018
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Genel Konular / Sütün Yağ Oranını Etkileyen Sebepler
Sütün Yağ Oranını Etkileyen Sebepler

Sütün Yağ Oranını Etkileyen Sebepler

SÜTÜN YAĞ ORANINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Sütün üretimi

Sütün Yağ Oranını Etkileyen Sebepler Süt meme dokularında bulunan süt keseciklerinde üretilir. Süt keseciklerinin etrafında bulunan kan damarlarındaki kandan sağlanan maddeler kullanılarak sütün proteini, yağı ve şekeri oluşturulur. Ayrıca vitaminler ve mineraller de kan dolaşımından süte alınır. Üretilen süt süt keseciklerinden kanallar vasıtası ile sütün bölmelerinde bulunan boşluklarda toplanır ve sağım ile buradan alınır.

Sütün içinde bulunan besin maddelerinin kaynağı aşağıdaki gibidir.

Süt şekeri: Kandaki glikoz (Kan şekeri).
Süt yağı: Yarısı rumende üretilen başta asetik asit olmak üzere asetik ve bütirik asitler, diğer yarısı da bağırsaklardan emilen yağlar.
Süt proteini: Kanda bulunan ve proteinlerin yapı taşı olan aminoasitler.
Mineral ve vitaminler: Kandaki mineral ve vitaminler.

Sütün yağ oranını etkileyen faktörler

aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

  1. Besleme ile ilgili faktörler.
  2. .
  3. Mevsim.
  4. Hava sıcaklığı.
  5. Irk.

Sütün Yağ Oranını Etkileyen Sebepler

Besleme ile ilgili faktörler

Çok sayıda araştırma, normal oranlarda süt yağının üretilebilmesi için işkembede yemlerin sindirilmesi sonucu meydana gelen uçucu yağ asitlerinin % 65’inin asetik asit, %20’sinin propiyonik asit ve % 15’ inin bütirik asitten oluşması gerektiğini ortaya koymuştur. Bunların içinde süt yağının memede üretilmesinde başlıca asetik asit kullanılır. Çok az miktarda da bütirik asit kullanılmaktadır. İşkembede üretilen asetik asit miktarının çok olması süt yağının da istenilen düzeyde olmasını sağlar.İşkembedeki uçucu yağ asitleri kompozisyonu ise rasyonun bileşimi, yemlerin fiziksel şekli gibi aşağıda gösterilen yemle ilgili daha bir çok faktörden etkilenmektedir.

Kaba ve konsantre yem oranı:

Genel bir kural olarak, kabul edilebilir düzeylerde süt yağ oranını elde edebilmek için rasyonun % 50 veya daha fazlasının kaba yemlerden oluşması gerektiği ve yine rasyonda en azından % 17 oranında ham selüloz bulunması gerektiği bildirilmektedir. % 60 –65 oranında kaba yem veya % 17-20 oranında ham selüloz içeren bir rasyonla hayvanın genetik kabiliyetinin üst sınırına yakın düzeyde süt yağı elde edilmesinin mümkün olacağı iddia edilmektedir.

Konsantre yemin öğütülmesi:

Çok ince öğütülmüş ya da çok ince öğütülerek peletlenmiş konsantre yemleri yiyen ineklerin süt yağı oranlarının, taneleri kabaca kırılarak veya ezme haline getirilerek hazırlanmış konsantre yemleri yiyen ineklerinkine göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Serbest yemleme sistemlerinde peletlenmiş yemlerin sıkıştırma özelliği sayesinde hayvanlar kaba yeme oranla daha fazla tane yem tüketmekte bu nedenle de süt yağında bir azalma meydana gelebilmektedir.

Kaba yemlerin öğütülmesi ya da peletlenmesi:

Kuru otların peletleme ya da herhangi bir nedenle çok ince doğranması, ve yine silajların çok ince kıyılmış materyallerden hazırlanması, kaba yemlerin işkembeden geçiş hızını çok artırması ve sindirimlerinin düşmesi nedeniyle süt yağ oranı üzerine olumsuz etki yapmaktadır.

Selüloz düzeyi:

Rasyonun tavsiye edilen minimum selüloz düzeyi % 17’ dir. Bu oranda ham selüloz düzeyini sağlayabilmek için rasyonun kuru maddesinin en az 7,5 kg ya da hayvanın canlı ağırlığının % 1,0 – 1,5’i oranında kaba yem içermesi gerekir. Süt yağına sadece selüloz miktarı etkili olmaz. Rasyondaki kaba yemin kuru madde bazında en az üçte birinin biçilme uzunluğu 5 cm’den fazla olmalıdır.

Konsantre yemin kompozisyonu:

Konsantre yemde tane mısırın oranı % 50’yi toplam rasyonda ise kuru madde bazında % 35’i geçmemesi gerekir. Soya işleme tesisleri ve trunçgiller posaları süt yağının artmasını teşvik eder. Tahıl karışımındaki buğday miktarı ise % 25 ile sınırlandırılmalıdır. Mevcut bilgiler ışığında işkembenin normal fonksiyonlarını sürdürebilmesi için kolay eriyebilen karbonhidratların oranının rasyonda % 35’i geçmemesi önerilmektedir.

Yemleme sıklığı:

Yemlemenin sık yapılması işkembe şartlarının daha değişmez kalmasını sağlar. Bu nedenle komple karma yemle hayvanın sürekli yiyebileceği şekilde yemleme yapılması süt verimi ve bileşimine olumlu katkıda bulunur.

Tampon etkili yem katkıları:

Sodyum bikarbonat ve magnezyum oksit gibi yem katkı maddeleri süt yağında artışa neden olur. Ancak bunların etkileri yeterli kaba yem verildiği ve süt yağını etkileyen çok ekstra durumların olmadığı zamanlar görülür.

Yeşil çayır ve merada otlatma ya da biçilmiş taze yeşil yem yedirilmesi:

Bu gibi kaba yemleri alan ineklerde kaba yemdeki selüloz oranının düşük olması ve aynı zamanda da süt veriminde görülen artış nedeniyle süt yağında azalma görülür. Bu nedenle meraya çıkan hayvanlara kuru kaba yemler ile takviye yapmak gerekir.

Doymamış yağların ve by-pass yağların yedirilmesi:

Özellikle doymamış yağlar işkembedeki sindirimde önemli ölçüde değişikliğe neden olarak süt yağını düşürür. Rasyondaki toplam yağ kapsamı % 6-7’ yi geçmemelidir. Buna karşın don yağı, bay-pass yağlar ve kırılmamış bütün pamuk tohumu süt yağında artışa neden olacaktır. Bütün pamuk tohumu ya da tam yağlı soyanın süt yağına olumsuz etkisini önlemek için günde hayvan başına 2.5-3.0 kg’ dan fazla verilmemelidir.

Yemdeki protein düzeyi:

Toplam rasyonda ham protein oranının % 15 ve üzerinde olmasının süt verimi ve süt yağ oranı üzerine olumlu etkide bulunduğu bildirilmektedir.

Laktasyon dönemi

Laktasyonun ilk döneminde yüksek süt verimine karşın düşük yağ oranı görülür, son döneminde ise süt verimi azalır ancak yağ oranı yükselir. İlk dönemde oransal olarak daha düşük görülmesine rağmen süt veriminin yüksekliği göz önüne alınırsa hayvanın ürettiği yağ miktarı daha fazladır.

Mevsim

Mevsime göre sürülerde süt yağında değişiklikler görülür. Genellikle ilkbahar ve yaz aylarında süt yağ oranında azalma , sonbahar ve kış aylarında ise artış görülür. Bunun sebebi ilkbahar ve yaz aylarında hayvanların daha çok su oranı yüksek fakat yapısal karbonhidrat ve kuru madde oranı düşük olan kaba yemler ile beslenmeleridir. Taze çayır ve mera otları ile yeşil biçilmiş otları bunlara örnek verebiliriz. Kış döneminde ise daha çok kuru ota dayalı bir kaba yem programı uygulanmaktadır.

Hava sıcaklığının etkisi

Hava sıcaklığının yüksek olduğu zamanlar sütün yağ oranının düştüğü soğuk günlerde ise yükseldiği görülmektedir. Buna neden olarak hava sıcaklığının düşük olduğu dönemlerde hayvanların daha fazla kaba yem tüketmesi gösterilmektedir.

Irk farklılığı

Irklar arasında süt yağ oranları bakımından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılık aşağıdaki tabloda görülmektedir.

Tablo 2: Bazı ırkların ortalama süt verimleri (kg) ve yağ oranları (%).

Irklar Süt Verimi Yağ Oranı
Ayrshire 13,9 3,93
Guernsey 12,7 4,54
Holstein 18,2 3,66
Jersey 12,4 4,76
Brownn Swiss 14,5 4,02
Sütçü Shortorn 13,5 3,68
Amerika Süt Sığırı Yetiştiriciler Birliği Sürü Ortalaması, 1991.
Sütün Yağ Oranını Etkileyen Sebepler

Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Brix Refraktometre Nedir ve Ne İşe Yarar

Brix Refraktometre Nedir ve Ne İşe Yarar

Brix Refraktometre Brix refraktometre kolostrumdaki IgG miktarını ölçmek için geliştirilmiş bir alettir. Brix refraktometredeki ölçek …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.