Süt Sığırlarında Laktasyonun Değişik Aşamalarında Optimum Vücut Kondisyonları

Doğumda

Önerilen vücut kondisyon skoru 3+,4- arasıdır. Bu vücut kondisyonu için besleme yönünden hedef hayvanın uygun fakat aşırı olmayan bir yağ deposu ile doğuma girmesini sağlamaktır. Skor değerinin 3+ün altında olması ineğin gebeliğin son döneminde veya kuru dönemde yeterince enerji alamadığının göstergesidir. Enerji rezervlerinin yerine konamaması müteakip laktasyonda süt verimini sınırlayacaktır.

Skor değerinin 4-’ün üzerinde olması gebeliğin sonunda veya kuru dönemde ineğin çok fazla enerji aldığını gösterir. Bu durumdaki inekler sağmal sürüden ayrılmalı ve düşük enerjili uygun düzeyde fakat aşırı olmayan protein, mineral ve vitamin içeren rasyonlarla beslenmelidirler.

Süt Sığırlarında Laktasyonun Değişik Aşamalarında Optimum Vücut Kondisyonları

Laktasyonun Başı

Önerilen skor 3-, 3 civarıdır. Besleme yönünden bu dönemdeki amaç vücut kondisyonundaki muhtemel değişimleri minimize etmek için yüksek enerjili yem tüketiminin maksimize edilmesidir. Bilindiği gibi laktasyonun başında yem tüketimi ile enerji gereksinmesi uyumlu olmamakta ve negatif enerji bilançosu söz konusu olmaktadır. Ayrıca rasyon pik süt verimini destekleyecek düzeyde protein de içermelidir.

Vücut kondisyon skorunun 3- altında olması dikkatli olunmasını gerektirir. Çok yüksek verimli ineklerde skor 2+ olabilir ve problem yaşanmayabilir. Yüksek verimli olmayan, fakat zayıf olan inekler yeterince enerji alamayabilirler. Bu durumda hayvanların dengeli bir rasyon ve yeterince su alıp alamadıklarından emin olunmalıdır.

İnekler 3’den 3+ vücut kondisyon skoruna sahip olabilirler ve fakat verimleri beklenen kadar yüksek olmayabilir. Bu durumda uygun protein, mineral ve vitamin alıp almadıklarının kontrol edilmesi gerekir.

Önerilen kondisyon 3’tür. Bu dönemde hedef süt verimini maksimize etmek için bu vücut kondisyonunun korunmasına çalışmak olmalıdır.

Vücut kondisyon skorunun 3’ün altında olması hayvanın yetersiz enerji aldığını gösterir. Bu durumda laktasyon başlangıcında kullanılan rasyonun gözden geçirilmesi gerekir. Çünkü sorun orada başlamaktadır. Kondisyonun 3+ üzerinde olması durumunda aşırı kondisyona neden olmamak için enerji alımının kısıtlanması gerekir.

Laktasyonun Sonu

Önerilen kondisyon 3’tür. Ancak amaç hayvanın 3+ ve 4- da kuruya çıkarılmasıdır. Bu amaçla hayvanın enerji rezervleri yeniden yerine konmalıdır. Bu arada hayvanın aşırı kondisyonlanmasına da izin verilmemelidir.

Kuruya çıkarılan hayvanda skor 3+’ın altında ise hayvan yeterince enerji alamamış demektir. Laktasyonun başlangıcında ve ortasında yapılan yemlemenin gözden geçirilmesi gerekir. Çünkü sorun orada başlayabilir. Eğer kuruya çıkışta kondisyon 4-‘ın üzerinde ise laktasyonun son aşamasında enerji alımı sınırlandırılmalıdır.

Kuru Dönem

Önerilen skor 3+ ve 4-‘tır. Besleme yönünden bu dönemdeki amaç kondisyonu önerilen sınırlar içerisinde tutmaktır. Bunun için hayvanlar düşük enerjili, fakat aşırı olmayan uygun düzeyde protein, mineral ve vitamin içeren rasyonla beslenmelidir.

Bu dönemde skorun 3+’ın altında olması durumunda, enerji alımının artırılması gerekir. Yoksa müteakip laktasyonda süt verimi düşebilir. Ayrıca laktasyonun son döneminde kullanılan rasyonda enerji konsantrasyonu artırılarak o dönemde vücut rezervlerinin yenilenmesi sağlanmalıdır. Çizelge 3.6’da vücut kondisyon skorlarının genel durumu değerlendirilmiştir.

Skorun 4-‘in üzerinde olması durumunda kurudaki ineğin protein, mineral ve vitamin alımı uygun düzeyde tutulmalı enerji alımı sınırlandırılmalıdır. Ayrıca laktasyonun son aşamasında enerji alımı sınırlandırılmalıdır.

Düveler

Önerilen kondisyon skoru 3- ve 3+’dır. Besleme yönünden amaç hayvanın önerilen kondisyon sınırlarında tutulmasıdır. Hayvanlar dengeli fakat aşırı olmayan enerji, protein, vitamin ve mineral içeriğine sahip bir rasyonla yemlenmelidirler.

3-‘ın altındaki kondisyon skoru besleme yönünden bir problem olduğunun göstergesidir. Eğer düveler çok zayıf bir şekilde büyütülürlerse daha sonra üreme problemleriyle karşılaşılabilir.

Süt Sığırlarında Laktasyonun Değişik Aşamalarında Optimum Vücut Kondisyonları
Çizelge 3.6. Vücut Kondisyon Puanlarına Göre İneklerde Görülebilecek Muhtemel Problemler
Skor Koşullar
1 Hayvan bir deri bir kemiktir.
2 ve 2- (düşük 2’ler) Laktasyonun başında şiddetli negatif enerji dengesi söz konusu, metabolik problemler var veya gelişecek
2+ (yüksek 2 ler) Laktasyonun başındaki yüksek verimli süt inekleri
3 Dengeli bir besleme programı olan sağmal inek
3+ ve 4- İyi kondisyonlu laktasyonun sonundaki veya kurudaki inek
4 Fazla kondisyonlu, yeterli etkinlikte süt üretmeyen bir inek, sağılıyorsa çok uzun laktasyon periyodu olan bir inek, kurudaysa potansiyel doğum problemleri söz konusudur.
5 Aşırı kondisyonlu inek. yağlı inek sendromu için iyi bir aday.

3+’ın üzerindeki kondisyon, düvelerde cinsi olgunluk dönemi öncesinde meme bezlerinin yağ doku tarafından işgal edilmesine neden olabilir. Bu şekildeki düveler doğum yaptıklarında gerçek verim kabiliyetlerini gösteremezler.

Düzenli ve standart bir skorlama ile üreticiler rasyonlarını düzenleme, hayvanların gruplarını belirleme, süt verimini maksimize ve üreme problemlerini önleme imkanı elde edebilirler.

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör