Sığırlarda Kangrenli Koriza Hastalığı

Kangrenli Koriza

Sığırlarda Kangrenli Koriza Hastalığı; “Kangrenli koriza” veya “” denilen enfeksiyon hastalığına koyun herpes 2 virüsü (OvHV2) yol açar. Hastalık bir sığırdan diğerine atlamasa da bulaşıcıdır ve özellikle işletmelerde yetiştirilen çeşitli sığır alt cinslerini (sığır, bizon, manda, vb.) ve geyikgilleri klinik olarak etkiler. Avrupa’da sığırlar hastalığı koyunlardan kapar. Koyunlar virüsü taşımakla birlikte hiçbir hastalık belirtisi göstermezler.

Sığırlarda Kangrenli Koriza Hastalığı Sebepleri ve risk faktörleri

OvHV2 virüsü bir Herpes virüsüdür ve altı ayın üzerindeki koyunların nerdeyse tümünün lenfositlerinde gizlenerek varlıklarını sürdürürler. Bugüne kadar hiçbir koyunda bu enfeksiyonun herhangi bir belirtisine rastlanmamıştır.

Virüs, tam olarak belirlenemeyen bazı şartlarda koyunlardan sığırlara doğrudan veya dolaylı temasla geçmiş olabilir. Günümüzde bilindiği kadarıyla, hastalığın bir sığırdan diğerine geçme ihtimali varsa da bu durum çok ender görülür.

Enfeksiyonu kapmış sığırlarda görülen belirtiler, virüsün hayvanın dokuları üzerindeki doğrudan etkisinden ziyade, hayvanın bağışıklık sisteminin bozulmasına neden olduğu düşündürmektedir.

Sığırlarda Kangrenli Koriza Hastalığı

Sığırlarda Kangrenli Koriza Hastalığı Ortaya çıkma şartları ve belirtileri

Hastalık klinik olarak genç (3-4 aydan itibaren) ve yetişkin sığırlarda görülür. İşletmelerdeki hastalık vakaları genellikle tek tük görülür ama birkaç ayla birkaç yıl arasında değişen aralıklarla başka bireylerde de ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, birkaç haftalık veya birkaç aylık dönemlerde, hastalık aynı anda birden fazla sığırda görülebilir veya bir salgın gözlemlenebilir. Uygulanan tedavi her ne olursa olsun hasta hayvanların çoğu ölür. Yine de çok az sayıda hayvanın hastalığı atlattığı görülmüştür.

Hastalığın kuluçka dönemi genellikle 3-8 hafta arasındadır ama 6 aya kadar çıkabilir.

Hastalığın tipik klinik formu birkaç günde veya bir-iki haftada gelişebilir. Hayvanın aniden ateşi yükselir (41-42 °C), belirgin şekilde bitkinleşir (“baş ağrısı”), yem tüketimi ve geviş getirmesi durur. En belirgin belirtiler baş bölgesinde gözlemlenir (“3 çeşme hastalığı”), gözler, burun ve ağız etkilenir. Hasta hayvan ışıktan kaçar, göz kapakları yarı örtüktür, kimi zaman şiddetli olabilen göz akıntısı yüz kıllarını yapış yapış eder. Göz beyazlaşır (üveit keratit). Burun delikleri kötü kokulu (“kangrenli” deyiminin kaynağı) ve bolca gelen iltihaplı bir akıntıyla tıkalıdır. Burun delikleri kabuklarla iyice tıkanmışsa hayvan sesli solur ve hınkırır. Ağız-burun çevresi kabuk bağlar ve bunlar bazen soyularak alt deri katmanını açığa çıkarır. Ağızdan gelen salya bazen artabilir. Hastalığın başında, hayvanın ağzı “sıcak”, ağız mukozası kırmızıdır, daha sonra dişetlerinde, yanak içlerinde ve dilde ülserli yaralar görülür. Geriye doğru kıvrık duran dil hayvan acı çektiğinden ağız dışına çekilemez.

Sığırlarda Kangrenli Koriza Hastalığın Seyrek Görülen Belirtileri

Hastalığın daha seyrek görülen başka belirtileri de vardır: Tırnakların üst kısmının kırmızı renk alması ve bazen bunun tırnağın düşmesine yol açması, özellikle meme ve meme başı derisinin ince kabuk bağlaması, idrarın kırmızı renk alması, lenf düğümlerinin şişmesi.

Hastalığın atipik formları daha seyrek görülür ve daha az “belirgin”dir. Akut ve perakut gelişmelerde (birkaç saatten 3 güne kadar) sıklıkla ishal görülür, gözle ilgili belirtiler mevcuttur ama genellikle çok hafiftir. Buna karşılık, hastalığın kronik formlarında özellikle “gözler beyazlaşır” (üveit) ve beraberinde yüksek ateş ve lenf düğümlerinde hafif şişlik izlenir.

Sığırlarda Kangrenli Koriza Hastalığı Kontrol altına alınması

Bu hastalığın ne bir tedavisi ne de bir aşısı vardır. Hastalığa karşı alınan temel önlem sığırların koyunlardan kesinlikle ayrı tutulmasıdır.

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör