Koyun-Keçi ve Sığırlarda GAZLI GANGREN Hastalığının Tedavisi

Gazlı Gangren (, , )

Koyun, keçi ve sığırlarda görülen clostridial bir hastalıktır. Yaraların clostridial mikroorganizmalar ile bulaşması sonucunda yangı ve toksemi gelişir.

Etiyoloji:

Clostridium chauveoi, Cl.novyi, Cl.perfringens, Cl.septicum, Cl.sordelli ve diğer clostridia türleri sığırların clostridial myositis olgularında izole edilmiştir. Bölge ve ülkeye göre değişmekle beraber bovine malignant oedema’da çoğunlukla Cl.septicum rol alır. Cl.novyi ve Cl.septicum sporlarından kaynaklanan enfeksiyonun malignant oedema olarak isimlendirilmesi hatalı olmaz. Malignant ödema gazlı gangren (blacleg) olarak ta isimlendirilir. Çok benzer. Ancak clostridium septicum’da yangıya katılır. Sığır, at, koyun, keçi ve domuz gibi birçok hayvan türünde görülür. Yara enfeksiyonu genellikle 2 yaşın altındaki hayvanlarda sıcak mevsimlerde şekillenir.

Genel toksemi sonucunda birkaç gün içinde ölüm meydana gelir. Hijyenik olmayan yara bakımı, operasyon komplikasyonu veya doğuma müdahale esnasında gerçekleşir. Derin delici yaralar anaerobların çoğalması ve malignant ödem gelişimi için çok uygundur. Bazı olgularda doğum veya operasyon sonrasında veya antibiyotik olmayan ilaçların (Ör.Prostoglandin’ler, antihelmentik’ler, vitamin ve aşı) kas içi uygulamalarından sonra meydana gelir. Clostridia’lar toprak kökenli olduklarında hayvanların yaraları hızla bulaşır. Doku yıkımı ve düşük oksijen basıncı hızla bakterinin çoğalmasına ve toksin üretmesine neden olarak 48 saat içinde klinik semptomlar gelişir.

Patogenez:

Clostridium’lar anaerobik ortamda vejetatif hale geçer. Aerobik ortamda ise spor teşkil ederek yıllarca aktivitesini yitirmez. Sporlar ısı, dezenfektan ve kuruluğa karşı çok dirençlidir. Sağlıklı hayvanların mide-bağırsak kanalında bulunur. Yaralarda anaerobik ortam bulan sporlar vejetatif hale geçerek lokal doku yıkımına, gaz oluşumuna ve çıkardıkları toksinler ile kan dolaşımına katılarak genel toksemiden ölüme neden olur. Hastalık çok kısa inkubasyon dönemine sahiptir. Hasta hayvanlarda ölümden önce topallık, lokal kas doku şişlikleri ve değişik derecelerde depresyon söz konusudur. Başlangıçta yüksek ateş mevcut iken, ölümden önce vücut ısısı normalin altına düşer. Ölüm 24-48 saat içinde gerçekleşir. Bu nedenle hayvanlar genellikle ölü bulunur.

Koyun-Keçi ve Sığırlarda GAZLI GANGREN Hastalığının Tedavisi

Koyun-Keçi ve Sığırlarda GAZLI GANGREN Hastalığının Tedavisi

Semptomlar:

Sporadik nitelikte bir hastalıktır. Her yaşta görülebilir. İştahsızlık, depresyon ve ateş gelişen semptomlardır. Enfeksiyonun lokal lezyonları şişlik, ısı artışı ve amfizematöz değişiklikler şeklinde, hamur kıvamında boyun ve sternumda yerleşir. Palpasyonda krepitan sesler alınır. Pis kokar. Seroanguinöz nitelikte akıntı gelir. Topallık, sertlik ve kas titremeleri mevcuttur. Hayvan 48 saat içinde ölür. Şayet enfeksiyon doğum ile ilişkili ise, vulva ve perineum bölgesi şiştir. Vulvadan kanlı akıntı gelir.

Tanı ve ayırıcı tanı:

Tanıya yardımcı klinik semptomlar hastalık perakut seyirli olduğu için ortaya konamaz. Malignant ödem anthrax, baciller hemoglobinuri ve akut zehirlenme olguları ile karışır. Gazlı gangren ve malignant ödem ayırıcı tanısı laboratuvarda yapılabilir.

Sağaltım:

Malignant ödemin başlangıcında antibiyotikler etkilidir. Ancak bu dönem hiçbir zaman saptanamaz ve hayvanlar ölü bulunur. Diğer taraftan antibiyotik uygulama ekonomik değildir. Çünkü kas doku yıkımı şekillenmiştir. Bu nedenle sağaltım yapılamaz.

Patoloji:

Malignant ödem laboratuvar muayeneleri açısından çok az değere sahiptir. Karkasın hızla kokuşması nedeniyle postmortem muayenelerin hemen yapılması gerekir. Enfeksiyon deri altı bağ dokuda ve intramusküler fascia’da yaygın ödeme neden olur. Cl.septicum enfeksiyonunda ödem sıvısı aşırı kanlı olup, kaslar koyu kırmızı renkte ve gaz içerir. Cl.sordelli enfeksiyonunda benzer değişiklikler olmakla beraber, çok pis koku alınır. Bütün vücut boşlukları kanlı sıvı ile doludur. Paranşimatöz organ değişiklikleri dejeneratif yapıdadır. Şayet enfeksiyon üreme sistemi ile ilişkili ise, uterus aşırı miktarda pis kokulu, kanlı sıvı içerir. Uterus duvarı kalınlaşmıştır. Kanlı sıvı sızar. Malignant ödemde daima yara mevcuttur.

Korunma:

Hastalık yaraların dışkı ile bulaşmasına bağlıdır. Operasyonlarda asepsi ve antisepsiye dikkat edilmesi gerekir. Hastalıktan kesin korunma yöntemi aşılamadır. Eğer 6 aylıktan önce aşı uygulanmış ise, ikinci aşılama şarttır. 6 aylıktan sonra yapılan aşılar uzun süre korur. aşılar (5-7 suş) kullanılır.

Paylaşmak önemsemektir!


Yazar: HB_Editör