Pazartesi , Mayıs 21 2018
Son Dakika
İneklerde İshal Hastalığı

İneklerde İshal Hastalığı

Genç ve Yetişkin Sığırlarda İshal

İneklerde İshal Hastalığı, anormal bir şekilde aşırı sıvı halde dışkı çıkışıyla tanımlanır (kuru madde oranı % 20’den az).

İshal pek çok hastalığın ortak belirtisidir.

İshalin sebeplerinin tanımı için, ishalin ortaya çıkış şartları, klinik muayene sonuçları ve laboratuar araştırmaları üzerinde analiz ve sentez çalışmaları yapılmalıdır.

İshale ayırt edici tanım koymak kolay değildir. Aşağıdaki iki tablo (genç ve yetişkin sığırlarda ishal için tablo 27.1 ve için tablo 27.2), ishalin durumuna ve buna bağlı şartlara veya belirtilere göre, olabilecek bazı tanılar önerir. Tablolar en çok rastlanılan türdeki ishalleri ele alır. Tabloların en iyi şekilde kullanılabilmesi için, her tablonun bütünüyle taranması gerekir, zira ishalin şekli buna yol açan hastalığın anlaşılması için çok yetersiz bir veridir. Örneğin kanamalı bir ishal, ortaya çıkış şartlarına, sığırın yaşına ve benzeri şeylere bağlı olarak, bir kış dizanterisi, bir koksidiyoz veya bir salmonelloz olabilir. Bu örnekte, üç ayrı hastalıktan şüphelenilebilir. Kesin tanı için, alınacak doğru bir örnek üzerinde uygun bir analiz tekniğiyle yapılacak laboratuar araştırması gereklidir.

İneklerde İshal Hastalığı Ortaya çıkma şartları

Olabilecek hastalık tanısını koymak için pek çok özellik bize yol gösterir:

  1. Hastalanan buzağıların yaşı,
  2. Sürü içindeki vaka sayısı,
  3. Hastalığın gelişim süresi (akut veya süreğen),
  4. Hastalığın ülke genelinde görülme sıklığı,
  5. Hayvanların yetiştirilme şartları (otlakta veya ahırda, mevsim, iklim verileri, verilen besinler ve beslenme yöntemleri),
  6. Hastalık önlemek üzere sistemli şekilde alınan önlemler (antiparaziter ilaçlar, aşılar) ve aynı işletmede daha öncesinde yaşanmış hastalık vakaları.

İneklerde İshal Hastalığı

İneklerde İshal Hastalığı Belirtileri

İshalin özellikleri

Tarafsız bir şekilde değerlendirmesi bazen zor olsa da, dışkı miktarının ve dışkılama sıklığının dikkate alınması gerekir.

Örneğin hayvanın çıkardığı dışkı miktarı az ise hastalığının bağırsak iltihabı (enteritis) olma ihtimali de azdır ve bize daha çok bağırsakla ilgili olmayan (peritonitis, septik şok gibi) rahatsızlıkları düşündürmelidir.

Bazı ciddi ve akut enteritislere bağlı ishalde (Koksidiyoz, salmonelloz, BVD virüsü enfeksiyonu, kış dizanterisi, vb.) (foto 27.1’den 27.3’e), ayrıca abomasumdaki kanamalı ülserlerde (foto 27.4) kan görülebilir.

Süreğen gelişim gösteren ama ciddi boyuttaki bazı enteritislerde (, kıl kurdu, vb.) sindirime bağlı kanama görülmez. Bağırsakla ilgili olmayan rahatsızlıklara bağlı ishalde hiç kan görülmez.

Dışkıdan nekro-fibrinöz yalancı zar varlığı ciddi boyutta bağırsak enfeksiyonuna işaret eder; kimi salmonelloz vakalarında bu yalancı zarlar çokça görülür.

Dışkılama şekilleri de bizi hastalığı tahmin etmekte yönlendirir.Dışkılamanın hemen ardından hayvan anüsünü sıkıyorsa, yani “kilitliyorsa”, bu duruma daha çok babesiosis (foto 27.5) vakalarında rastlanır. Hayvan ıkınmak için sık sık zorlanıyor ama dışkı çıkaramıyorsa kalın bağırsak enfeksiyonu düşünülmelidir (kalın bağırsak-rektum enfeksiyonu) (bazı koksidiyoz, salmonelloz ve BVD virüsü enfeksiyonu çeşitleri).

İneklerde İshal Hastalığı Yan belirtiler

Bazı yan belirtiler, ishalin birincil sebebinin bağırsakla ilgisi olmayan bir enfeksiyona bağlı olma ihtimaline işaret eder. Örneğin:

  • İşkembedeki bir rahatsızlık (akut laktik , aşırı fermente olabilen azot, ishale yol açan hazımsızlık),
  • Abomasumdaki bir rahatsızlık (abomasumun sola kayması, sağa kayması ve genişlemesi, ülserler),
  • Peritona bağlı rahatsızlık (peritonitis) (foto 27.6),
  • Böbrekteki bir rahatsızlık (amyloidozis, ciddi boyutta üremik sendrom) (foto 27.7),
  • Kalp ve dolaşımla ilgili bir rahatsızlık (kalp yetmezliği, portal yüksek tansiyon),
  • Karaciğerde bir rahatsızlık (ciddi boyutta karaciğer yetmezliği),
  • Bir kan hastalığı (babesiozis),
  • Bazı zehirlenmeler (foto 27.8) (meşe palamutları, nitratlar, organik fosforlu bileşikler, vb.),
  • Bazı enfeksiyonlar (kangrenli koriza, mukoza hastalığı, vb.). Bir septik şok (meme iltihabı, ciddi boyuttaki metritis, vb. sonucu).

İneklerde İshal Hastalığı Ek muayeneler

Hastalığın ortaya çıkma şartları ile klinik muayene arasında yapılan sentez bizi bir sonuca ulaştıramazsa, tam tanının konulması için ek muayenelere ihtiyaç vardır (bkz. Tablo 27.3).

İneklerde İshal Hastalığı Fotoğrafları

Foto 27.1: Yetişkin bir inekte coronavirus’un yol açtığı kanamalı bağırsak gribi.

Foto 27.2: Kış dizanterisinden ölmüş bir inekte kanamalı kolit.

Foto 27.3: Süt ineklerine göre, emziren ineklerde coronavirus’e bağlı ishal fazla ciddi boyutta seyretmez.

Foto 27.4: Şirdendeki bir ülserden akan kan dolayısıyla siyaklaşmış dışkı. Hayvanın solgun deri rengine dikkat.

Foto 27.5: Anal sfinkterin kasılmalarından dolayı fışkırarak çıkan dışkı klinik babesiozun tipik bir işaretidir.

Foto 27.6: Yaygın bir peritonitise bağlı ishal.

Foto 27.7: Safra kesesinde taş bulunan genç bir boğada üremiye bağlı ishal.

Foto 27.8: Sümüksü ve bazen kanla karışık ishal genellikle meşe palamudunun yenmesine bağlı bir zehirlenme belirtisidir.

 


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı

Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı

Makalede Neler Var ?1 Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı1.1 Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı Belirtileri :1.2 Hayvanlarda …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.