Çarşamba , Mayıs 30 2018
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Büyükbaş Hayvancılık / Büyükbaş Hayvan Hastalıkları / İneklerde Akut Köpüklü Sindirim Bozukluğu Hastalığı
İneklerde Akut Köpüklü Sindirim Bozukluğu Hastalığı

İneklerde Akut Köpüklü Sindirim Bozukluğu Hastalığı

Akut köpüklü sindirim bozukluğu

İşkembede akut köpüklü sindirim bozukluğu (AKSB) acil müdahale gerektiren bir tıbbi durumdur. İşkembenin fermantasyon gazlarıyla çok hızla şişmesi hayvanın birkaç dakika veya birkaç saat içinde boğularak ölmesine sebep olur.

Akut Köpüklü Sindirim Bozukluğu Sebepleri

AKSB’nın sebepleri esas olarak yem kökenlidir. Kimi vakalarda, köpürmeyi önleyici tükürük maddeleriyle ilişkili olarak genetik bir yatkınlık da tanımlanmıştır. Ancak bu yatkınlık hastalığın kısa vadede kontrol altına alınması için çok ufak bir etkiye sahip görünmektedir. AKSB’na yol açan yemler daha çok yeşil halde tüketilen ve erken aşamasında bulunan kaba yemlerdir; özellikle de ve ak üçgül gibi baklagiller, ama bazen de sürekli veya geçici olarak çayırda biten buğdaygiller.

Gazal boynuzu veya korunga gibi bazı baklagil türleri tanen bakımından zengin oldukları için bu hastalığa ya çok seyrek yol açarlar ya da hiç açmazlar.

Geç bir vejetasyon aşaması (örneğin baklagiller için çiçeklenme sonrası) gaz birikmesi riskini oldukça azaltır.

Genel rejimi türü, örneğin yonca kuru otu yanında büyük oranda ve özellikle çok ince kırılmış (un) halde tahıl verilmesi gaz birikmesine sebep olur.

Başka yemler ve yemleme rejimleri de bu hastalığa yol açabilir (örneğin tosun besisi için patates ve büyük oranda tahıl unu içeren rasyonlar).

Fermantasyondan çıkan gazlar dolayısıyla oluşan durağan köpüğün sebepleri şöyle açıklanabilir:

  • Yem faktörleri: Yoncanın yarattığı gaz birikmesi sırasında, olaya dahil olan faktörler kolayca parçalanabilen ve parçalı elemanlarla (kloroplastlar) birleşen bir protein zenginleşmesini, gaza sebep olan fermantasyonu hızlı karbonhidratları ve tanen yönünden fakirleşmeyi bir araya getirir. Konsantre yem bakımından zengin gıda rejimlerinin yol açtığı gaz birikmesi sırasında, tahıllar somut varlığı ve işkembedeki mikroorganizmaların profili belirleyici rol oynar;
  • Hayvana özgü faktörler: Rasyonun lif yönünden fakir olmasına bağlı olarak tükürük salgısının azalması ve dolayısıyla, koruyucu maddelerin (anti-asitler) ve müsinlerin (geviş getiren hayvanların çene altı tükürük bezlerinden salınan, viskozitesi yüksek, kayganlaştırıcı işleve sahip glikoprotein e.n.) üretiminin düşmesi gibi.

Böylece ortaya çıkan durağan köpük işkembe girişini “maskeler” ve hayvanın geğirmesine engel olur. İşkembe büyük hızla şişer, diyaframa baskı yapar, akciğerleri, kalbi, ana damarları sıkıştırır ve böylece hayvanın boğulmasına ve kalp-damar yetmezliğine yol açar. yere yatar ve ölür.

Akut Köpüklü Sindirim Bozukluğu Ortaya çıkma şartları ve belirtileri

Sebep olan besinlerin türüne göre, AKSB, mevsime bağlı özellikler göstererek, merada veya ahır ortamında ortaya çıkabilir. Vakalar tek tük görülebildiği gibi birden fazla sığır aynı anda rahatsızlanabilir. Genç sığırlar kadar yetişkinlerde de görülebilir.

En belirgin belirtisi işkembenin sırt pozisyonunda hızla genişlemesi ve hayvanın önce sol böğrünün, sonra sağ böğrünün şişmesidir. Karın bölgesindeki şişkinlik ciddi boyutta ise, hayvanın soluması hızlanır, hayvan hava almaya çalışır, ağzını açar ve başını boynu üzerinde gerer. Birkaç dakika veya birkaç saat içinde de ölür.

Akut Köpüklü Sindirim Bozukluğunun Kontrol Altına Alınması

Akut Köpüklü Sindirim Bozukluğu Tedavisi

Tedavinin amacı işkembedeki şişkinliğin ve köpüğün durağanlığının azaltılmasıdır.

İşkembenin genişlemesinin sınırlandırılması için pek çok yöntem vardır: , , .

İşkembe fazla şişmemişse ve gazın büyük kısmı büyük bir balon halinde işkembenin üst bölgesinde toplanmışsa yemek borusuna sonda takılması biriken gazın hızla dışarı atılmasını sağlar.

İneklerde Akut Köpüklü Sindirim Bozukluğu Hastalığı

İneklerde Akut Köpüklü Sindirim Bozukluğu Hastalığı

Kısa sürede boğulma vakaları haricinde, ilk olarak yemek borusuna sonda takılması denenmeli ve aynı zamanda hayvana köpük giderici maddeler verilmelidir (bkz. Daha aşağıda).

Kısa sürede boğulabilecek durumdaki hayvanlara veya yemek borusuna sonda takılması işlemi ve tıbbi tedavi başarısız olmuşsa hayvana trokar yerleştirilir. Trokar; hayvanın sol böğrünün yaptığı çemberin üst çeyreğinin tepe noktasına, sağ kolunun dirseği yönünde sokulmalıdır. Trokar ile müdahalenin yarattığı komplikasyonlar (başta peritonitis olmak üzere) ciddidir, dolayısıyla bu alete yalnızca çok acil vakalarda ve hayvanın hayatı tehlikede ise başvurulmalıdır.

Rumenotomiye gelince, bu cerrahi bir ameliyattır. Önce karın boşluğu, sonra işkembe açılır ve içeriği boşaltılır. Yukarıda sözü edilen iki yöntemde başarı sağlanamamışsa rumenotomiye başvurulur.

Köpük önleyici maddeler hayvana ilaç enjektörüyle veya şişeyle verilmelidir. Amaç işkembe girişini “maskeleyen” köpüklerin yok edilmesidir.

Köpük önleyici maddeler:

  • Yemeklik sıvı yağ, parafin yağı veya mineral yağ yetişkin sığır başına 1-2 lt miktarında verilir;
  • Ticari bir ürün içeriğinde bulunan doymuş gliseritler. Vakaların ciddiyetine göre, ek tedaviler de uygulanabilir.

Akut Köpüklü Sindirim Bozukluğu Hastalığının Önlenmesi

Bu hastalığın önlenmesi işletmede uygulanan yemleme rejimlerine bağlıdır.

Hayvanların merada gaz birikmesine uğrama riskleri yüksekse (yeni bitmiş baklagiller, yeni sürgün vermiş buğdaygiller):

  • Hayvanların meraya çıkma süresinin (başlangıçta günde 1-2 saat) ve alanının (art arda sıralayarak) sınırlandırılması;
  • Hayvanlar meraya salınmadan önce onlara köpük önleyici maddeler ve tükürük salgısını arttırarak gaz yapıcı yemleri “sulandıracak” kaba yem verilmesi tavsiye edilir.

Her durumda, gaz birikmesine yol açacak besinler çok yavaş geçiş süreçleri gözetilerek yedirilmelidir.


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı

Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı

Makalede Neler Var ?1 Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı1.1 Hayvanlarda Sidik Zoru Hastalığı Belirtileri :1.2 Hayvanlarda …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.