Salı , Şubat 20 2018
Anasayfa / HAYVANCILIK / Arıcılık / Propolis Nasıl Üretilir
Propolis Nasıl Üretilir

Propolis Nasıl Üretilir

Propolis Hasadı

Propolis Nasıl Üretilir Propolis Nedir ; çam, meşe, huş, okaliptüs, kavak, kestane vb. ağaçlar ve bazı otsu bitkilerin tomurcuk, yaprak ve benzeri kısımlarından arılar tarafından toplanan ve mumla karıştırılarak kovan içerisinde birçok amaca yönelik olarak kullanılan zamk gibi yapışkan, reçinemsi kokulu ve rengi koyu sarıdan kahverengiye kadar değişen bir maddedir.

Propolis arılar tarafından kovan içerisinde çok amaçla kullanılır. Arılar; kovanlarını soğuk havadan ve rüzgârın olumsuz etkisinden korumak, kovan giriş deliğini daraltmak, kovan girişinden gelebilecek tehlikelere karşı koloniyi savunmak, kovana girdikten sonra öldürülen fakat dışarı atılamayan zararlıların çürüme, kokuşma yapmasını ve çeşitli mikropların (virüs, bakteri ve funguslar) üremesini engellemek amacıyla propolisi kullanırlar.

Propolis, 10°C‟nin altında sert ve kırılgan, 15-25°C arasında mum kıvamında elastik bir yapı gösterirken 30-40°C‟de ise yumuşayıp yapışkan bir durum alır. Bu durumda özellikle yaz aylarında arıcının çalışmasını güçleştirir. Propolis, 80°C‟de kısmen erir. Propolisin içeriğinde % 50-70 balzam ve reçine, %30-50 bitki mumu, %5-10 arı poleni, %10 temel (esansiyel) yağlar, %5 organik maddeler ile minerallerin bulunduğu saptanmıştır.

Propolis Nasıl Üretilir

Propolis Nasıl Üretilir

Propolis, kolonide sınırlı sayıda bulunan ve bu iş için yetenek ve tecrübe kazanmış işçi arılar tarafından toplanır. Arıların propolis toplama istekleri ve toplanan propolis miktarı, mevsime, coğrafyaya, iklime ve arı ırkına bağlı olarak değişkenlik gösterir. Propolis, mevsim başında erken ilkbaharda toplanabileceği gibi daha yaygın olarak sonbaharda kış hazırlıkları sırasında açık alanlara göre rakımı 400 metrenin üzerinde olan ağaçlık alanlarda, sıcak günlerde genellikle 20°C‟nin üzerinde saat 10.00 ile 15.30 arasında toplanır. Ancak en kaliteli propolisin yazın ana nektar akımı sonrası toplanabileceği gibi bir görüşte vardır. Kafkas ve Anadolu arı ırkı diğer ırklara göre daha çok propolis toplar. Özellikle kavak, meşe, kayın, okaliptüs, akasya ve kozalaklı diğer ağaçlardan kaliteli propolis üretilir.

Propolis Nasıl Üretilir; Arılar propolisi kovanda yoğun olarak dip tahtasına, uçuş deliği arkasına ve örtü tahtaları arasına biriktirirler. Ancak dip tahtası ve uçuş deliği arkasına biriktirilen propolisin içerisine mum kırıntısı ve artık maddelerin karışması nedeniyle örtü tahtalarına biriktirilen propolis daha temiz ve saftır. Arıcı normal koloni yönetimi içerisinde bal, polen gibi diğer ürünlerin üretimini etkilemeden bal mumu ile karışmamış ve kirlenmemiş propolis üretebilir. Bu amaçla hazırlanmış plastik, naylon ya da metalden yapılmış üzerinde arının geçemeyeceği (3mm) genişlikte yarıklar bulunan ve örtü tahtası yerine konulan iç kapaklar kullanılır.

Kovanın üst kısmına monte edilen üretim kapakları, yarıkları yeterince propolis ile dolduğunda alınarak derin dondurucuda dondurulur. Sertleşerek kırılgan bir yapı kazanan propolis, kapağa uygulanan basit bükme hareketleri ile ayrılır. Koloni başına propolis verimi 50 ile 250gr arasında gerçekleşir.

Propolisin İşlenmesi

Elde edilen ham propolisin işlenerek yabancı maddelerden arındırılması gerekir. Propolis; ham, ekstrakt, solüsyon, granül, toz, kapsül, tablet, merhem gibi değişik şekillerde hazırlanabilir ve kullanılabilir. Propolis ekstraktı, ham propolisin balsam ve reçine kısmının diğer maddelerden ayrılmış yarı mamul şeklidir.
Propolis ekstraktı formuna getirilen propolisten değişik konsantrasyonlarda solüsyon, merhem, diş macunu gibi diğer propolis ürünleri üretilir. Propolis laboratuvar şartlarında teknik cihazlarla ekstrakt haline getirilebileceği gibi basit olarak elle de ekstrakt haline getirilebilir. Propolis içindeki aktif maddeler glikol ve etil alkol içinde çözünmektedir.

Ekstraktın elde edilebilmesi için önce ham propolisin kıyılması gerekir. Hızlı ve fazla miktarda aktif madde elde etmek için propolis 2-4 mm‟lik parçalar elde edilecek şekilde yassılaştırılır. Böylece çözücüye temas eden geniş bir yüzey sağlanarak ekstraksiyon kolaylaştırılır. Kıyılan ham propolis bir cam kap içerisine alınarak üzerine %70‟lik etil alkol eklenir. 1 kg propolis için 100 gr etil alkol hesaplanır. Cam kap içindeki propolis otomatik karıştırıcı veya elle iki hafta boyunca günde birkaç kez karıştırılarak çözündürülür. İki haftalık çözdürme işleminin ardından propolis çözeltisi filtre kâğıdından süzülerek başka bir temiz kaba alınır. Gerektiğinde süzme işlemi tekrarlanır. Koyu kahverengi veya hafif kırmızı renkli çözelti, sıcak bir ortamda bekletilerek veya vakum evaporatörü ile alkolden arındırılır. Bu Şekilde elde edilen propolis ekstraktı; temiz, koyu renkli, hava almayan cam kaplarda güneş ışığı görmeyen soğuk ve karanlık ortamlarda saklanmalıdır. Propolis uygun işleme ve depolama koşulları altında üretiminden itibaren on yıl süreyle güvenle kullanılabilir.

 

Paylaşmak önemsemektir!


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Arı Sütü Nasıl Sağılır

Arı Sütü Nasıl Sağılır

Makalede Neler Var ?1 Arı Sütü Hasadı1.1 Arı Sütünün Yapısı1.2 Arı Sütü Üretimi1.2.1  Yüksüklerin …

shares