Çarşamba , Mayıs 30 2018
Son Dakika
Anasayfa / HAYVANCILIK / Arıcılık / Ana Arı Nasıl Üretilir
Ana Arı Nasıl Üretilir

Ana Arı Nasıl Üretilir

Ana Arı Üretim Yöntemleri

Ana Arı Nasıl Üretilir; Ana arı üretimi, üretimle ilgili işlerin sırasıyla ve zamanında yapılmasını gerektirir. Başlatıcı kolonilerin hazırlanmasından itibaren yumurtlamaya başlayan bir ana arının üretimi yaklaşık bir aylık bir zaman gerektirir. Ana arı üretimi zor olmamakla birlikte plan ve program gerektiren bir iştir. Bu bölümde, bir arıcının kendi arılığında ihtiyacını karşılayabileceği ölçüde ana arı yetiştirmesine yönelik bilgi ve becerilere yer verilecektir.

Ana Arı Üretim Kolonisinin Hazırlanması

Arılıkta 8-10 çerçevelik güçlü bir arı ailesi, ana arı memeleri üretim kolonisi olarak seçilir. Larva transferi öncesi ana arı memelerinin dibine az miktarda arı sütü koyulması ana arı adayı olan larvanın daha kolay kabul edilmesini sağlar.

Bu nedenle arı sütü elde etmek için ana arı bulunduktan sonra, ana arı kafesine konularak kontrol altına alınır. Arılıkta, uygun bir alana bakımı yapılmış, temiz boş bir kovan konur. Ana arı memesi üretilecek kolonide bulunan en yoğun kapalı yavrulu bir çerçeve belirlenerek arıları ile birlikte yeni boş kovana yerleştirilir.

Yeni oluşturulan tek çerçevelik kovana kafesteki ana arı salıverilir. Böylece ana arı ve kapalı yavrulu arılı çerçeve ile yeni bir koloni oluşturulmuş olur. Bu kapalı yavrulu çerçevenin içine ve dışına kemeri ballı iki çerçeve daha konulur ve büyük kovandan bir çerçeve arı daha silkelenir. Eğer 3-5 saat gibi bir süre sonunda arı mevcudu bir çerçeveyi kaplayamayacak durumda ise üretim kolonisinden bir miktar arı daha silkelenerek arı mevcudu çerçeveleri kaplayacak hale getirilir. Bir çerçevede bulunan kapalı yavruların sağlıkları için bu işlemin yapılması gereklidir.

Toplam üç çerçeve ile oluşturulan bu küçük arı ailesindeki çerçeveler, büyük kovanda iseler tam uçuş deliğinin karşısına gelecek şekilde orta bölüme yerleştirilmelidir. Her iki dış tarafa da bölme tahtası konularak hem alan daraltılmış olur hem de zayıf koloni olarak uçuş deliğine yakın olmaları sebebiyle yağmalamaya karşı savunma güçlenir.

Bu yeni oluşturulan ana arısı bulunan küçük koloni, kaplarından uygun olanı konulup kovanın uçuş deliği minimuma indirilerek akşam saatlerinde 1/1 ölçülerde hazırlanmış sıvı beslemeye tabi tutulmalıdır. Böylece ana arı memesi üretecek büyük kovan anasız bırakılmış oldu.

Ana Arı Nasıl Üretilir

Ana Arı Nasıl Üretilir Çerçeve Sıkıştırma

Ana arı memeleri, üretim kolonisinde kalan çerçeveler sıkıştırılır. 9 çerçeveli bir arı ailesi olduğunu varsayarsak kalan altı çerçeve en dışta ballı polenliler ve ortada genelde açık yavrulular olacak şekilde düzenlenir. Uçuş deliği daraltılan bu üretim kolonisi de sürekli akşam saatlerinde 1/1 ölçekli sıvı beslemeye tabi tutulur. 3.gün sonunda anasız kalan bu kolonide oluşturulmuş doğal ana arı memelerinin tamamı temizlenerek arı sütleri kullanılmak üzere toplanır.

Bu üretim kolonisindeki “açık ve kapalı yavrulu” tüm çerçeveler üzerindeki arılar silkelenerek diğer güçlü kolonilere yavruların durumuna uygun yavru alanlarına verilir. Üretim kolonisinde sadece iki ballı / polenli çerçeve bırakılır. Genç işçi arı sayısı iki çerçeveyi saracak arı sayısından çok fazla olacağından arı fazlalığı dikkat çekici düzeyde olacaktır. Arı sütleri toplanan ve hiç yavrulu çerçevesi kalmayan iki çerçeveli üretim kolonisi ertesi gün yapılacak larva transferi öncesi akşamüstü tekrar 1/1 ölçekli sıvı beslemeye tabi tutulur. Bu şekilde bırakılan güçlü bir arı ailesi bir gecede dalak petek örebilir.

Eğer elimizde arı sütü mevcut olsaydı; dokuz çerçeveli ana arı memeleri üretim kolonisinin yeni oluşturulan boş kovana verilen kapalı yavrulu bir çerçeve haricinde kalan sekiz çerçeveden en dışarıdaki ballı polenli iki çerçeve haricindeki açık ve kapalı yavrulu çerçeveleri arılarını silkeleyerek diğer güçlü kolonilere dağıtmış olacaktık.

Sonuç olarak 2 ballı/polenli çerçeve ve yaklaşık yedi çerçevelik arı mevcudu ile ertesi gün yapılacak larva transferine hazır hale gelen üretim kolonisi akşamüstü 1/1 ölçekli sıvı beslemeye tabi tutulur.

 Ana Arı Üretim Kolonisinde Varroa Mücadelesi

Oluşturulan ana arı memesi üretim kolonisinde hiç yavru varlığı kalmaması nedeniyle eğer varsa tüm ergin Varroalar işçi arıların üzerinde bulunur. Bu Varroalar ile çok kolay mücadele edilebilir. En uygun yöntem olarak kısa sürede etki gösteren uygulamalar tercih edilmelidir. Burada Varroa mücadelesinde oksalik asit uygulaması yapılabilir. Eğer Varroa mücadelesi yapılmaz ise hiç yavru faaliyeti olmadığından, larva transferi sonrası tüm Varroalar ana memeleri içerisine dolacaktır.

Ana arının doğumu için geçen süre Varroaların üreyebilmeleri için yeterli zamanı vermese de ilk giren dişi Varroalar, yumurtlamaya kadar geçen sürede beslendikleri ana arı adayı larvaların sakatlanmasına neden olur. Bu nedenle Varroa mücadelesi sağlıklı ana arı üretmek için gereklidir.

Damızlıkların Seçimi ve Hazırlanması

olarak kullanılacak ana arılar, ait olduğu ırkın tüm özelliklerini belirgin bir şekilde göstermeli ve gerekli seleksiyon aşamalarından geçmiş olmalıdır. Ticari ana arı üretimi yapan kuruluşlar, üretimlerini değeri taşıyan ve nesilleri test edilmiş, tercihen sertifikası almış ana arılardan yapmalıdır. Sertifikalı ana arılar, ya yapay tohumlanmış ya da izole çiftleştirme alanlarında çiftleştirilmiş olmalıdır.

İlkbaharda gelişme hızı yüksek, önceki yıllarda en çok balı üreten, oğul vermeyen, hastalığa yakalanmamış, sakin ve uysal mizaçlı koloniler damızlık olarak seçilmelidir. Damızlık kolonilere larva transferinden en az bir gün öncesinde Varroa mücadelesi yapılması faydalı olur.

Damızlık kolonilere, transferden 4-5 gün önce uygun renkte kabarmış petek verilir. Böylece ana arının yumurtlayarak aşılamanın yapılacağı gün istenen yaşta larva bulunması sağlanmış olur. Ana arı yumurtladığı gün, yumurta bir günlüktür. 3.gün sonunda yumurta kabuğu eriyerek larva oluşur. Larva bir günlük iken “с” şeklindedir. Larva transferinde ilk yumurta anından üç tam gün geçtikten sonra oluşan en genç larvalar kullanılır. En genç larva seçilmesinin nedeni çok daha fazla arı sütü tüketmesine bağlı olarak kaliteli ana arı elde edilmesidir. Uygun özellikte olan birden fazla koloniden larva transferi yapılmalıdır. İyi hazırlanmış bir ana arı memesi üretim kolonisine otuz adet larva transferi yapılabilir. İki anaç kullanılacaksa on beşer larva transferi yapılabilir.

Ana üretim kolonisinin hazırlandığı gün, anaç kolonilerde kontrol edilerek en küçük “c” larvaların en çok olduğu çerçeveler belirlenir ve işaretlenir.

Yüksüklerin Hazırlanması ve Larva Transferi

 Ana Arı Memelerinin (Yüksüklerin) Hazırlanması

Ana arı memesi nasıl hazırlanır; Yüksükler, genelde bir tahta kalıp yardımı ile 8-9mm çapında, 10mm derinliğinde ve en az 1mm kalınlıkta olacak şekilde saf balmumundan yapılır. Balmumu çift cidarlı mum eritme kabında benmari usulü ile eritilir. Ana arı yüksük kalıbı önce bir kap içinde bulunan suya ve ardından eritilmiş balmumuna 1cm derinliğinde batırılır. İstenilen kalınlığa ulaşmak için mumun sıcaklığına göre birkaç kez işlem tekrarlanır. Dipleri ve yükseklikleri soğuduktan sonra çakı yardımıyla düzeltilir. Muma batırılmış yüksük kabı üzerine, önceden eritilmiş balmumu dökülüp hazırlanmış çıtanın üzerine konur. Eritilmiş balmumuyla çıtaya tutturulur. Bir süre bekletildikten sonra soğuk suya batırılır ve yüksük kalıbının çekilip alınmasıyla yüksük hazırlama işlemi tamamlanmış olur.

Janter olarak adlandırılan ana arı üretim kitlerinin çanak tabir edilen parçaları bu amaçla kullanılabilir. Janter çanakları ahşap çıtalara balmumu ile tutturulup kullanılabilir.

Ana arı üretme memeleri daha önceden 2x2mm ölçülerinde çok ince çıtalara balmumu damlatma tekniği ile yapıştırılır. Bu küçük çıtalara yapıştırılması daha sonra yapılacak ana meme nakillerinde kolaylık sağlar. Küçük çıtalar üzerinde monteli ana memeleri yine balmumu damlatma tekniği ile iki sıra halinde boş çerçeveye monte edilir.

Ana Arı Nasıl Üretilir Larva Transfer Malzemesi

Larvaları, anaç koloniden ana arı memelerine nakletmek için larva nakletme malzemelerine ihtiyaç vardır. Ana arı larva transfer kaşığı, hazır olarak temin edilebildiği gibi çelik tellerin ucu yassılaştırılarak da yapılabilir. Bu amaçla üretilmiş birçok malzeme mevcuttur. Larva transfer kaşığının ucu larva ile birlikte bir miktar arı sütü alabilecek büyüklükte ve transfer sırasında larvayı zedelemeyecek şekilde pürüzsüz olmalıdır.

Ana Arı Nasıl Üretilir Larva Transferi

Ana arı yetiştirme larva transferi; Larva transferi yapılacak ortamda; nemin % 55, sıcaklığın 30-35 °C arasında olması gerekir. Ortamın nem ve sıcaklığını ayarlamak için ocak üzerinde su kaynatılabilir. Larvalar doğrudan güneş ışınlarına ve rüzgâra maruz bırakılmamalıdır. Larvalar başlatıcı kovanlara kuruma ve üşümeye neden olmadan verilmelidir. Larva transferi, yöntemin en önemli safhasıdır.

Memelere larva transfer etmeden önce, daha önce elde edilen arı sütünden çok az bir miktar memenin dibine bulaştırarak zeminin ıslanması sağlanmalıdır. Daha sonra damızlık kovanlardan alınan 18-24 saatlik larvalar, larva transfer kaşığıyla zarar görmeyecek şekilde alınarak önceden hazırlanmış temel yüksüklere transfer edilir. Larvaları transfer ederken mümkün olduğunca sütüyle birlikte almaya özen göstermelidir. Aktarma sırasında transfer kaşığının yassı kısmı larvanın altına daldırılmalıdır. Larva, ana arı gözünün tabanının tam ortasına bırakılır. Transfer anında larvanın bu şeklini muhafaza etmesi sağlanmalıdır. Transfer edilecek larvaların yumurtadan yeni çıkmış bir günlük larvalar olmasına dikkat edilmelidir. Larvanın yaşı yöntemin başarısı üzerine doğrudan etkilidir. İki-üç günlük larvalar transfer edildiğinde larvaların yaşlı olması nedeniyle üretilen ana arıların kalitesi düşer.

Aşılı Yüksüklerin Ana Arı Üretim Kolonisine Verilmesi

Larva transferi yapılmış çerçeve, ana arı üretim kolonisinde bulunan ballı/polenli iki çerçevenin arasına konur. Larva transferinden 2-3 saat öncesi memelerin diplerine az miktarda bal konularak ana arı üretim kolonisine verilmesi memelerin kabul oranını arttırır.

Kabul edilmiş olan istenilen miktardaki memelerden arı sütünün üst kısmında bulunan larva alınıp atılarak yerine yine anaç koloniden en küçük larvalardan transfer yapılabilir. Buna çift aşılama denir. Bu durum süreci uzatmakta birlikte daha fazla arı sütü tüketimi ile daha yüksek doğum ağırlığına sahip ana arılar elde edilmesine olanak sağlar.

Memelerin verildiği üretim kolonisi akşam saatlerinde beslemeye tabi tutulur. Besleme işlemine bir hafta boyunca devam edilir. Bu süreçte tutmayan memelere tekrar transfer yapılabilir. 9. günde yüksüklerin ağızları kapatılır. Doğuma, memeler kapandıktan sonra tam bir hafta kalmış demektir. 16. güne ulaşan ana arılar doğarlar.

Çiftleştirme Kolonilerinin Hazırlanması

Ana arıların doğumunun ve çiftleşme uçuşunun gerçekleşeceği küçük kolonilerin bulunduğu kutulara çiftleştirme kolonileri denilir. Öncelikle normal ölçülerdeki çerçevelerin kullanılabileceği az sayıda çerçeveli ruşet kovanlar tercih edilmelidir. Standart Langstroth kovan 3/4‟e bölünerek farklı yerlerden uçma deliği açılması suretiyle çiftleştirme kovanı hazırlanabileceği gibi ruşet kovan veya strafor çiftleştirme kutuları kullanılabilir.

 Standart Çerçeveli Çiftleştirme Kolonisi Hazırlama

Burada çiftleştirme kolonisi, herhangi bir koloniden iki ballı polenli standart çerçevenin işçi arılarıyla birlikte ayrılmasıyla oluşturulur. Oluşturulan kolonide yavrulu hiç çerçeve bulunmamalıdır. Tarlacı arılar eski yerlerine döneceğinden çiftleştirme kolonisine fazladan arı silkelenmelidir. Ana arısız ve ana arı yetiştirmeye uygun yumurta bulamayacak olan bölünmüş genç işçiler anasızlık hissedecekler ve verilen ana memesini kabul edeceklerdir.

 Küçük Çerçeveli Çiftleştirme Kolonisi Hazırlama

Birçok değişik modeli olan küçük çiftleştirme kutularının ilk oluşturulmasında sıkıntılar ile karşılaşılabilir. Küçük çerçeveler için kabartılmış petek bulma güçlüğü başta gelen problemlerdir. Standart bir çerçevede bulunan kabarmış petek kesilerek küçük çerçevelere pamuk ipliği veya ambalaj lastikleri ile tutturularak bu problem aşılabilir. İşçi arılar küçük kutulara herhangi bir güçlü koloniden silkelenir. Tarlacıların geri döneceği hesabıyla ilk oluşturma esnasında çerçeveleri kaplayabilecek miktarda biraz fazla işçi arı silkelenmelidir.

Yüksüklerin Çiftleştirme Kutularına Verilmesi

Ana arı memelerinin doğumuna iki gün kala çiftleştirme kutusuna memenin pozisyonunu değiştirmeden sarsmadan verilmelidir. Ana arı memelerini naklederken kesinlikle yan veya ters çevrilmemelidir. Aksi halde analar meme içerisinde ölebilirler.

 Ana Arı Nasıl Üretilir Doğum ve Çiftleşme

Memeler kapandıktan bir hafta sonra doğacak ana arıların doğumu takip edilmelidir. Doğum zamanı geçmiş ana arıların doğmaması halinde meme dikkatlice yırtılarak kontrol edilmelidir. Ana arı meme içerisinde öldüyse elimizde kalanlardan yeni bir meme verilmelidir.

Normal doğum gerçekleşmiş bir memenin uç kısmı çok düzgün bir biçimde açılmış olarak görülür.

 Ana Arı Nasıl Üretilir Ana Arı Memesi Kafesleri

Doğal olarak birden fazla ana arının aynı kolonide yaşaması istisnalar hariç mümkün değildir. Yeni doğan ana arı diğer memeleri imha etmeye çalışır. Bu duruma işçi arılarda yardımcı olurlar.

Bu davranışa karşı tedbir olarak elimizde çiftleştirme kutusuna verilen memelerden fazla meme varsa bu plastik kafeslerle ana arıların bu bölme içerisine doğması sağlanabilir. Kafesler, ana arıların doğmasından bir gün önce takılmalı ve takılma esnasında kafeslerin içerisine 4-5 adet işçi arı da konulmalıdır.

Çiftleştirme kutularına verilen memelerden çıkmayanlar olduğunda bu kafes içerisine doğmuş analardan çiftleştirme kutularına verilebilir.

Çiftleştirme kutuları aktif dönemde sadece katı beslemeye tabi tutulmalıdır. Sıvı besleme nedeniyle savunma sistemini bile kuramayan zayıf çiftleştirme kutuları yağmaya maruz kalarak yeni doğacak memenin bozulmasına, yeni çıkmış ana arının öldürülmesine ve hatta çiftleşme uçuşundan dönmüş yumurtlayan ana arıların bile öldürülmesine sebebiyet verilebilir.

 Ana Arı Nasıl Üretilir Çiftleşme Uçuşu ve Yumurtlama

Ana arı çiftleşme uçuşuna ne zaman çıkar; Ana arılar doğumdan sonra bir hafta içerisinde çiftleşme uçuşunu gerçekleştirirler. İyi takip edilen ana arılarda, çiftleşme uçuşunun yapılıp yapılmadığı genellikle çiftleşme işareti ile dönen ana arıların görülmesi ile anlaşılabilir. Çiftleşme uçuşundan dönen ana arı 3-5 gün içerisinde yumurtlama faaliyetine başlar.

 Ana Arı Nasıl Üretilir Ana Arı İşaretleme veya Markalama

Ana arı işaretleme; Ana arıların kovan içinde daha kolay bulunabilmeleri ve yaşlarının takibi için birçok işaretleme yöntemi kullanılır. Yetiştirilmiş ana arılarda işaretleme malzemesi olarak işaretleme kalemi kullanılabilir. Ancak genç anaları işaretlerken dikkat edilmesi gereken en önemli husus ana arının yumurtlamaya başladıktan ve yumurtalarının kapanmasını bekledikten sonra işaretlenmesidir. Çiftleşme uçuşuna çıkmamış bir ananın, boyanması sonucu işçi arılar tarafından öldürülmesi gibi istenmedik durumlarla karşılaşılabilir.

Ana Arı Nasıl Üretilir Ana Arı Kafesi

; Ana arıları kontrol altına almalarda ve ana arı nakillerinde kullanılan birçok çeşidi olan ana arı kafeslerinden temin edilmelidir. Ana arı kafesinin kek konulan bölümünde kullanılacak kekin mümkün olduğu kadar katı ve eriyerek akmayacak şekilde hazırlanması gerekir. Ayrıca ana arı kafesine konulacak işçi arılar en genç işçi arılardan seçilmelidir.

Uzun süre kafeste kalacak ana ve işçi arıların su ihtiyaçlarını karşılamak için uygun zamanlarda su damlacığı verilmelidir. Kafese konulan arılar kesinlikle direk güneşe maruz bırakılmamalıdır. Ana arıların bulunduğu kafesler emniyetli bölgeye konulmalıdır.


Hakkında HB_Editör

İlginizi Çekebilir

Propolis Nasıl Üretilir

Propolis Nasıl Üretilir

Propolis Hasadı Propolis Nasıl Üretilir Propolis Nedir ; çam, meşe, huş, okaliptüs, kavak, kestane vb. …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.