Koyunların Vücut Bakımı ve Temizliği

Vücut bakımı ve temizliği

Koyunlarda vücut bakımı ve temizliği için en iyi bir şekilde banyo yapmakla sağlanır. Bu aynı zamanda hayvan sağlığı için, özellikle dış asalaklardan korunma için de zorunludur. Bu nedenle banyo konusu sağlık koruma kısmında anlatılacaktır. Koyunlarda. etek etrafında ve özellikle yağlı kuyruklu koyunlarda kuyruktaki yapağılarda çakıldak denilen pislikler oluşur. Koyun yürüdükçe bunlar sallanır. Koyunları rahatsız eden bu çakıldakları doğumdan ve kırkımdan önce mutlaka temizlenmeleri gerekir. Bu temizlik işi kırkım makinesiyle yapılır. Çakıldak dışında meradaki dikenlerde koyunlarda rahatsızlık verir. Bunlar aynı zamanda yapağı niteliğini de düşürür. Diğer yandan koyunların otladığı meralar kumlu yada çevrede rüzgar erozyonu varsa bu durumda yapağının kırkımı zorlaşır. Bu yüzden koyunlarda banyo işlemi genelde kırkımdan sonra yapıldığı halde kırkımı kolaylaştırmak ve yapağı niteliğini yükseltmek amacıyla banyo kırkımdan önce de yapılabilir.

Meme bakımı

Özellikle süt tipi koyunlarda meme bakımı hem hayvanın sağlığı, hemde sağlıklı süt üretimi açısından önem kazanır. Memenin sağımdan önce ve sonra yıkanarak temizlenmesi ve olanak varsa mikrop öldürücü bir sıvıyla dezenfekte edilmesi yararlıdır. Hiç değilse sağımdan önce memeyi silmek gerekir. Bunun yanında memede sağımdan sonra süt bulaşığı bırakmamalıdır. Süt bulaşığı mikrop üremesine neden olur. Bu durum meme kanalı yoluyla memenin körelmesine yol açabilecek hastalıklara neden olur. Yüksek verimli koyunlarda meme başlarının kuruyup çatlamalarını önleyecek antiseptik sağım gresleri kullanılabilir. Buna olanak yok ise sağımdan önce gliserin ile meme başları yumuşatılmalıdır.

Koyunların Vücut Bakımı ve Temizliği

Koyunların Vücut Bakımı ve Temizliği

Tırnak bakımı

Bütün yıl boyunca mera kalan koyunlarda tırnak bakımına gereksinme duyulmaz. Ancak yılın belirli dönemlerinde yada düzenli olarak ağılda barınan koyunlarda tırnaklar aşınmadığı için alta ve uca doğru kıvrılır, bir pabuç görünümü alır. Bu durum koyunların yürümesini güçleştirir, zamanla da duruş bozuklukları yapar. Uzamış tırnaklar koçlarda da aşım zorlukları yaratır. Bu nedenle belirli aralıklarla (4-6 haftada bir) koyunları elden geçirip, tırnakları uzamış olanları kesmek gerekir. Tırnak kesimi için tırnak bıçağı ya da tırnak makası kullanılır. Bunun yanında tırnak arasına kaçan taş ve diken gibi maddeler, apselere ve topallamalara yol açabilir. Bu durumda tırnak araları temizlenmeli, bir antiseptik maddeyle dezenfekte edilmelidir. Koyunlarda tırnak sağlığında en önemli araçlardan biri de ayak banyolukları (yüzlek banyolar)dır. Ayak banyolukları ağılın girişine yapılır. Meradan dönen koyunlar buradan geçirilir. Banyoda bulunan antiseptikli su, hem tırnak hastalıklarına karşı hayvanları korur, hemde ayak yoluyla bulaşıcı hastalıkların ağıla girmesini önler.

Kuyruk kesme

Genel olarak yerli koyun ırklarında kuyruk kesilmez. Bu koyunlarda kuyrukların işlevsel bir özelliği vardır. İnce uzun kuyruklu Merinos ve benzeri birçok koyun ırklarında ise kuyruk gereksiz bir organ gibidir. Bitkisel artıkların ve dikenlerin kuyruğa yapışması sonucunda koyunun rahatsız olmasına neden olur. Bu yüzden ince uzun kuyruklu koyun ırklarında kuyruk kesme işlemi uygulanır. Bu işlem, kuzu 2-3 haftalık iken yapılır. Kuyruk dibinden 3-4 omur kemiği bırakılarak kuyruk kesilir. Kuyruk kesme zaman olarak baharda yapılır, aşırı sıcaklarda yapılmaz.

Kuyruk kesimi değişik şekil ve gereçlerle yapılır;

Bıçakla kesim: Küçük kuzuların kuyruğunu kesmede en çabuk ve en iyi yöntemdir. Önce kuyruk derisi yukarıya doğru sıyrılır ve kesim işi yapılır.

Makasla kesim: Kuyruk bir defa da makasla kesilir. Kolay ve çabuk bir yöntemdir.

Lastik halka (elastrasyon) yöntemi: Bu amaçla hazırlanmış sağlam lastik halkalar, elaktrator denilen aygıtla kuyruğa geçirilir ve kuyruk boğulur. Kan akımı durur ve 2-3 hafta sonra kuyruk kendiliğinden düşer. Kolay bir yöntemdir.

Burdizo pensi yardımıyla kesim: Bu yöntemde deri dibe doğru kıvrılır. Kesilecek yer burdizo pensi ile sıkıştırılır. Kuyruğun pensin iç tarafında kalan kısmı bıçakla kesilir.

Kesim yapan çobanın eli temiz ve dezenfekte edilmiş olmalıdır. Kesilen kuyruk kısmı da ayrıca dezenfekte edilmelidir.

Paylaşmak önemsemektir!

Yazar: HB_Editör

Yorumunuzla Katkıda Bulunun