Koyunlarda Gebelik ve Doğum Zamanı

Gebelik ve Doğum

Gebelik

Koyunlarda çiftleşme olayıyla oluşan döllenmiş yumurta 3-5 gün sonra döl yatağına gelir. Dölleme ile başlayan ve doğuma değin süren bu fizyolojik olaya Gebelik denir. Koyunlarda gebelik süresi ortalama 5 aydır. Bu süre 145- 155 gün arasında değişir. Genel olarak geç gelişen ırklarda gebelik, erken gelişenlere oranla birkaç gün uzun sürer. Yaşlı koyunlar ise genç koyunlara göre kuzularını 1-2 gün fazla taşırlar. İkizlerin gebelik süreleri de tekizlere oranla 1-2 gün daha kısa olur.

Koyunlarda gebelik oranını olumsuz olarak etkileyen etmenlerin başında döllenmiş yumurta (embriyo) ölümleri gelir. Bu olay geçici kısırlık yaratır. Embriyo ölümleri yüzde 20-30 oranında kısırlığa neden olur (Koyunlarda yüzde 5-8 kısırlık olağan sayılır). Embriyo ölümleri çokluk gebelik başlangıcının 14. günü ile 18. günü içinde olmaktadır.

Embriyo ölümlerinin nedenleri arasında beslemedeki dengesizlik, yüksek ısı, zorlama (stres), hormonal düzensizlik vb. gibi konular sayılabilir.

Gebeliğin son 1-1.5 ayında bakım-yönetim önem kazanır. Gebe koyunların hareket ettirilmeleri yararlıdır. Bununla birlikte hızlı yürümeye, dar yerlerden geçmeye, hendekten atlamaya zorlanmamalıdır.

Koyunlarda Gebelik ve Doğum Zamanı

Koyunlarda Gebelik ve Doğum Zamanı

Doğum (Kuzulama)

Koyun yetiştiriciliğinde işin en fazla olduğu dönem kuzulama mevsimidir. Bu mevsimde, öncelikle doğum bölmelerinin hazırlanması gerekir. Doğum bölmeleri, ağılın en sıcak olan, rüzgar tutmayan yerlerinde hazırlanır, 10 gebe koyuna en az 1 doğum bölmesi hesap edilir.

Kuzulamasına birkaç gün kalan koyunun karnı en büyük şişkinliğine kavuşur, memeleri gerilir ve meme başlarına süt iner. Vulvadan yapışkan bir sıvı akar.

Koyunlarda doğum sancılı olur, ancak genellikle kolay doğum yaparlar. Yardım, başın çıkması için yapılabilir, ancak bu işlem ananın ıkınmasına uygun olarak gerçekleştirilir. Koyunlarda doğum arasında kuzuların yüzde 70’i öngeliş, yüzde 30’u arka geliş durumunda doğarlar.

Koyunlardan doğumun hazırlık devresi 0.5-24 saat arasında değişir. Bu devrenin sonunda ana karnındaki yavruyu (fötüsü) saran birinci zar yırtılır, yavru doğum kanalına girer. Fötüsün dışarı çıkartılması devresi ise 30 dakika ile 2 saat arasında değişir. Doğum olayının tamamlanmasından sonra yada olay sırasında göbek kordonu kendiliğinden kopar. Koyunlarda sonun (plasenta) kuzulamadan sonra dışarı atılma süresi de 0.5-3 saattir. Sonun dışarı atılmasından sonra koyunun döl yatağı organ yavaş yavaş eski durumuna döner. Bu süre yaklaşık 30 gündür.

Kuzularda göbek kordonu temizliği yavrunun sağlığı açısından önemlidir. Bu yüzden göbek kordonu yada bağı 4 parmak aşağıdan bağlanmalı ve tendürdiyotla dezenfekte edilmelidir. Düşen sonları ise ağıldan yada otlaktan toplayarak mutlaka gömmelidir. Kimi anaç koyunlar sonlarını yiyebilirler.

Paylaşmak önemsemektir!

Yazar: HB_Editör

Yorumunuzla Katkıda Bulunun