Meralarımızda Bulunan Başlıca Zehirli Bitkiler ve Korunma Yolları

Zehirli otlardan Korunma

Beslenmenin büyük ölçüde çayır-meraya dayandığı koyun yetiştiriciliğinde zehirli otlardan korunma önemli bir konudur. Bu nedenle zehirli otları tanıma, zehirlenme belirtilerini anlama ve başlıca koruma önlemlerini alma koyun yetiştiriciliğinde başarıyı artırır.

Meralarımızda Bulunan Başlıca Zehirli Bitkiler ve Korunma Yolları

Kestane ağacı (Castaıı australe): Tohumları, ölümle sonuçlanan gastroenteritis meydana getirirler.

Kestane ağacı (Castaıı australe)

Baldıran otu (Conicum maculatum) : Bu bitki, ölüm yapan narkotik bir zehir içerir.

Baldıran otu (Conicum maculatum)

Chenopodium atriplicinum türleri : Bunlar çok taze bir devrede koyunlar için zehirlidir. Gastroenteritis meydana getirir, ölüm çoğunlukla ani olur. Önceden bir belirti gözlenmez.

Chenopodium atriplicinum

Bu türün Türkiye’de görülen varyeteleri şunlardır:

• Koyun sarmaşığı, bahçe karapazısı (Chenopodium Atriplex) İç Anadoluda bulunur.

Koyun sarmaşığı, bahçe karapazısı (Chenopodium Atriplex)

 

• Akpazı, ak kazayağı (Ch album L.) Marmara bölgesinde bulunur.

Akpazı, ak kazayağı (Ch album L.)

• Meksika çayı (Ch. ambrosioides L.) Güney Anadolu bölgesinde bulunur.

Meksika çayı (Ch. ambrosioides L.)

• Nezle otu yapışkan kazayağı (Ch. botrys L) Karadeniz ve İç Anadoluda bulunur.

Nezle otu. yapışkan kazayağı (Ch. botrys L)

• Fena kokulu kazayağı (Ch. vuluaria L.) İç Anadoluda bulunur.

 Fena kokulu kazayağı (Ch. vuluaria L.)

• Kurşun otu (Salicorina herhacca E.) İstanbul, Ege ve İç Anadolu bölgelerinde bulunur.

Kurşun otu (Salicorina herhacca E.)

• Dikenli soda otu (Salsola kah E.) Karadeniz, İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde bulunur.

Dikenli soda otu (Salsola kah E.)

• Soda otu, tuz otu (S. soda L.) İstanbulda bulunur.

 Soda otu, tuz otu (S. soda L.)

Boru çiçeği, şeytan duası (Datura stramonium)

Boru çiçeği, şeytan ehuası (Datura stramonium)

Çöl sütleğen otu (Euphorbia booplithona) : Ağır gastro-enteritis ve sendeleme yapar, sürüde ölümlere de neden olabilir.

Çöl sütleğen otu (Euphorbia booplithona)

Güzel avrat otu (Atropa belladonna)

Güzel avrat otu (Atropa belladonna)

Bambu otu (Heliotropinum europaeum) : İstanbul, Marmara, Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde görülür. Karaciğer harabiyeti ve sarılık meydana getirir.

Bambu otu (Heliotropinum europaeum)

Yabansal tütün (Nicotiana glauca) Ege Bölgesi ve İzmir’de görülür. Zehirlidir. Doğal tütün (Nicotiana spp.) Başlıca belirtileri sinirsellik ve yürümede düzensizlik gözlenir.

Yabansal tütün (Nicotiana glauca)

Bitki zehirlenmelerinin belirtileri

Bitkiler çok çeşitli zehir içerirler. Bu nedenle hayvanların bitki türlerine göre ne gibi belirtiler göstereceği hakkında kesin bir söylemek olası değildir. Bununla birlikte zehirlenme belirtileri olarak aşağıdaki noktaları sayabiliriz:

1. Görünür hiçbir neden olmadan ani ve anlaşılmaz hastalık durumları.

2. Ateşli durum görülmeden merkezi sinir sistemi yada sindirim organlarında ani rahatsızlık görülmesi ve sürü içinde birçok hayvanın aynı durumda olması.

3. Kalbin hızlı atışı, mide ve bağırsaklarda bozukluk.

4. Takatsizlik, korna durumu ve nefes alma zorluğu.

5. Ani ishaller ve ölüm.

Bitki zehirlenmesinde korunma

Bitki zehirlenmesinde sağıtım zordur. Korunma daha önemli ve daha kolaydır. Korunma, öncelikle, zehirli bitkinin tanınmasına, o çevrenin funda, çalılık, çayır-mera ve ağaçlarının bilinmesine bağlıdır.

Bitki zehirlenmelerine karşı aşağıdaki önlemler düşünülebilir:

1. Koyunların su içmesi ve yürümesi zehirlenme belirtilerini hızlandırabilir. Bu yüzden zehirli bitki yedikleri şüphelenen hayvanlar sudan uzak tutulur ve yürütülmezler.

2. Aç koyunlar zehirli bitkilere karşı daha duyarlıdırlar. Bu nedenle aç koyunların meraya gönderilmeden önce ot ve samanla açlıklarının giderilmesi sağlanmalıdır.

3. Koyun otlaklarının bakımına ve iyileştirilmesine özen gösterilmelidir. Koyunlar yeteri kadar yararlı bitkileri bulurlarsa zehirli bitkileri yemezler. Zehirli bitkiler aslında daha az lezzetlidir yada lezzetsizdirler.

4. Koyunların otladıkları çevre ve meralarda zehirli bitkilerin çobanlar tarafından tanınması gerekir. Zehirli bitki tanılırsa bunlardan mera temizlenir ve/yada bunlara karşı alınacak önlemler bilinir. Kimi bitkilerde belirli devrelerde zehirlidir. Bu gibi devrelerde koyunlar meraya gönderilmez.

5. Zehirli bitkiler, çoğunlukla yararlı bitkilerden daha önce gelişirler. Bu yüzden merada yararlı ve zararsız bitkiler tam olarak gelişmeden koyunları buraya salmamak gerekir.

6. Hayvanlar arasında zehirlenme belirtileri görülür görülmez, sürüyü hızla o bölgeden uzaklaştırılmalıdır.

Özet olarak, koyunlar özellikle meradaki bitkiler, ince yağmurlarla ıslandığı yada çiğ ile nemlendiği zaman aç olarak meraya gönderilmemelidir. Bu durumda zehirli bitkilerin etkisi fazla olmakta ve zehirlenmelere neden olmaktadırlar.

Ayırma ve karantina

Ayırma, kısaca hastalıklı hayvanlarla sağlam hayvanların ayrı yerlere alınması ve bu şekilde hastalığın bulaşmasını önleme olarak tanımlanır. Bu işlemde hasta hayvanlarla temas eden çobanların da hareketleri sınırlanır. Muşamba önlük, çizme ve eldiven kullanmaları mutlak olarak sağlanır. Bulaşıcı hastalığın çıktığı ağıllar ve kullanılan aygıtlar iyice temizlenir ve dezenfekte edilir. Kaba yemlerin açıkta bulunan üst kısımları atılır ve geriye kalan kısımları dezenfekte edilir. Ölen hayvanlar ya yakılır ya da derin çukurlara gömülür. Örneğin şarbon hastalığına yakalanan koyunlar gömülür. Gömülme kireçli çukurlara yapılmalı ve yabansal hayvanların çıkaramayacağı derinlikte olmalıdır. Diğer yandan hastalık ürünü atıklarında bulaşmaları önlenir. Bu işlemler yapılırken çıkan hastalık en yakın tarım ilçe müdürlüğüne duyurulur. Bölgedeki koyunların tümünün aşılanması sağlanır.

Karantina ise, bir ülkeyi yada bölgeyi bulaşıcı hastalıklardan korumak için oraya dışarıdan şüpheli olarak gelen hayvanların aynı bir yerde yada hastalık çıkan yöredeki hayvanların başka bir yere nakledilmeden bir süre için bekletilmesidir. Bu işlem, özellikle hayvan hareketlerinde mutlak olarak uygulanmalıdır.

Paylaşmak önemsemektir!

Yazar: HB_Editör

Yorumunuzla Katkıda Bulunun